Zuid-Soedan is meer dan het verhaal van oorlog, honger en kindersterfte

Als ik de Medair-kliniek binnenloop, zie ik haar meteen. Stil zit de jonge moeder op één van de bedden. Haar éénjarige dochter ligt dicht tegen haar aan te slapen, bedekt onder een prachtig gekleurde doek.

Een vrouw met haar tweeling in de kliniek van Medair in Zuid-Soedan.

Een vrouw met haar tweeling in de kliniek van Medair in Zuid-Soedan. Foto: Medair.

Samen met twee andere collega’s loop ik naar haar toe. We raken in gesprek en ze vertelt dat ze uren heeft gelopen om bij onze kliniek voor ernstig ondervoede kinderen te komen. Haar dochter raakte steeds meer verzwakt. Ze had geen andere keuze dan, haar dochter dragend, de lange voetreis te ondernemen.

Hartverscheurend

Het verhaal van deze moeder raakt mij. Het gebrek aan goede gezondheidszorg in dit land en de ernstige ondervoeding die zoveel kinderen treft, is hartverscheurend.

Tegelijkertijd laat deze moeder ook zoveel liefde en zorg voor haar kind zien. De wegen rondom het stadje waar onze kliniek gevestigd is, zijn niet zonder gevaar – zeker niet voor een jonge vrouw. Toch neemt ze het risico. Hoewel veel mensen in deze omstandigheden vaak geen andere keuze hebben dan door te gaan en wellicht tot op zekere hoogte de gevaren te accepteren, kan ik niet anders dan bewondering hebben voor haar moed.

Na mijn bezoek aan de kliniek lopen we terug naar onze basis. Terwijl wij de landingsbaan oversteken, zien we een grote groep mensen om een helikopter heen staan. Mensen lachen, klappen en dansen.

Als ik aan een man vraag wat er aan de hand is, vertelt hij: ‘Onze kinderen worden teruggebracht.’ Later hoor ik van een collega dat vorig jaar een aantal kinderen ontvoerd was uit de gemeenschap. Na vele maanden zijn zij weer terug. Het moment ontroert mij. De gemeenschap die zo blij is en de kinderen vol enthousiasme opwacht, is een prachtig beeld.

Eén maaltijd

Waar denkt u aan als u over Zuid-Soedan hoort? Oorlog, honger, kindersterfte, en ziektenuitbraken? Zo ja, dan heeft u gelijk. Maar toch ook niet.

Gevechten en conflicten zijn in sommige gebieden zeker geen uitzondering. Veel mensen in Zuid-Soedan eten maar één maaltijd per dag. Het aantal ondervoede en zieke kinderen en moeders die wij behandelen in onze klinieken is vaak hoog.

Maar dat is niet alles. Dat is niet het hele verhaal. Zuid-Sudan is meer dan de beelden van onrust, armoede en lijden die eens in de zoveel tijd op televisie verschijnen.

Binnenkort zit mijn tijd in Zuid-Soedan erop. Terwijl het einde van mijn contract nadert, denk ik regelmatig terug aan de mensen die ik ontmoet heb. Ik herinner mij Rebecca, een moeder van acht kinderen. Al jong verloor ze haar man en in de jaren die volgden, overleden ook drie van haar kinderen.

Acht kleinkinderen

Samen lieten deze kinderen acht kleinkinderen achter. De jongste was net zes maanden oud toen haar moeder overleed. Rebecca besloot voor hen - alle acht - te zorgen. Zonder enig inkomen probeert ze elke dag voldoende eten voor haar kleinkinderen te vinden. Sommige dagen lukt dat, andere dagen niet. Tijdens ons gesprek vroeg ik Rebecca wat haar hoop is voor de toekomst. Zachtjes maar duidelijk antwoordde ze: ‘Mijn hoop is dat alle mensen God vinden. Dat er vrede is in Zuid-Soedan. En dat mijn kleinkinderen naar school kunnen.’

Luisterend naar haar verhaal, voelde ik de tranen in mijn ogen opkomen. De liefde die deze grootmoeder heeft voor haar kleinkinderen en haar hoop voor de toekomst zijn zó krachtig.

Enorme passie

Ik denk ook aan mijn Zuid-Soedanese collega’s. Onlangs deelde ik een tent met een collega die in een van Medair’s voedingsklinieken werkt. Vroeg in de ochtend, zodra ze wakker werd, hoorde ik haar vaak al met de kliniek bellen om te vragen hoe de kinderen de nacht hadden doorgebracht en of ze al enige tekenen van verbetering toonden.

Soms kwam ze terug van een dag in de kliniek, verslagen. Een van de kinderen was dan nog zieker geworden. Op andere dagen kwam ze vrolijk terug. Ze hadden een of meerdere kinderen kunnen ontslaan uit de kliniek. Haar passie en zorg voor deze jonge, kwetsbare kinderen zal ik nooit vergeten.

Sterke mensen

Als ik over niet al te lange tijd Zuid-Soedan verlaat, zullen het voornamelijk mijn herinneringen aan de bijzondere en sterke mensen zijn die het beeld van dit land vormen. Ja, pijn, verdriet en geweld is in grote mate aanwezig. Ook dat zal mij altijd bijblijven. Een Zuid-Soedanees vertelde mij ooit: ‘Wij zijn in een crisis geboren, wij groeien op in crisis, en mijn kinderen zullen ook in crisis groot worden.’

De situatie in Zuid-Soedan is complex en voelt wellicht soms uitzichtloos. Tegelijkertijd is het veel meer dan dat. Mijn collega’s, Rebecca en vele andere mensen laten dit zien. Het is misschien niet wat wij op het nieuws zien. Maar uiteindelijk schrijven deze mensen samen het verhaal van Zuid-Soedan. Tenminste, voor mij in ieder geval wel.


Diana Gorter werkt samen met haar man Coen in Zuid-Soedan namens noodhulporganisatie Medair. Dit is haar laatste bijdrage in de rubriek Standplaats