Commentaar: Toeslagenaffaire Belastingdienst gaat over vertrouwensvraag overheid en burgers

Het kabinet houdt deze week een extra ministerraad over het rapport van de parlementaire commissie die onderzoek deed naar de affaire rond de kinderopvangtoeslag. In dit rapport zitten conclusies die nogal wat politieke consequenties kunnen hebben.

Staatssecretaris Alexandra van Huffelen van Financien spreekt met journalisten voor het Catshuis tijdens een gesprek over het toeslagenrapport van de ondervragingscommissie.

Staatssecretaris Alexandra van Huffelen van Financien spreekt met journalisten voor het Catshuis tijdens een gesprek over het toeslagenrapport van de ondervragingscommissie. Foto: ANP

Er wordt binnen het kabinet geregeld over gesproken. Vorige week zondag nog op het Catshuis, waarbij de betrokken ministers moesten opdraven. Ook afgelopen vrijdag werd er tijdens de ministerraad over gesproken.

De Kamercommissie die de toeslagenaffaire onderzocht, concludeerde dat zowel topambtenaren als verantwoordelijke ministers en staatssecretarissen in de toeslagenaffaire grote fouten hebben gemaakt. De gedupeerde ouders, die ten onrechte beschuldigd werden van fraude en keihard werden aangepakt, is daardoor ‘groot onrecht aangedaan’. Ook het parlement en de rechterlijke macht ontkomen niet aan een hard oordeel.

Politieke gevolgen?

Over de eventuele politieke gevolgen is tot nu toe nog niet gesproken. De premier kan zich voorstellen dat dit ‘op enig moment’ aan de orde komt. Meerdere ouders die door de kinderopvangtoeslagaffaire zijn gedupeerd nemen juridische stappen, nu het Openbaar Ministerie heeft besloten geen strafrechtelijk onderzoek in te stellen naar de Belastingdienst en zijn ambtenaren.

Rond de toeslagenaffaire blijft een sfeer hangen van politieke schuld en het juridisch vergelden van strenge en onrechtvaardige ambtenarij

De staatssecretarissen van Financiën hadden in mei vorig jaar aangifte gedaan tegen de Belastingdienst wegens zogeheten knevelarij en ‘beroepsmatige discriminatie’. Rondom de toeslagenaffaire blijft een sfeer hangen van politieke schuld en het juridisch vergelden van strenge en onrechtvaardige ambtenarij.

Lees ook: Toeslagengedupeerden: ‘Met één klein foutje kreeg je al het stempel fraudeur’

Maar het heeft niet veel zin ambtenaren of politiek verantwoordelijken te straffen voor wetten en regels die weloverwogen door de volksvertegenwoordiging zijn bekrachtigd. Dat dergelijke regels funest hebben uitgepakt voor burgers is iets dat onder ogen moet worden gezien en waarop nieuw beleid moet worden gemaakt.

Algoritmen

Wat wel aan een nader (strafrechtelijk) onderzoek moet worden onderworpen, is de wijze waarop ambtenaren - tegen de grondwet in - keuzes maakten bij hun beslissingen wie wel of niet moesten worden gecontroleerd. Hier werd ingezet op een beleid om voorrang te geven aan mensen met een ‘buitenlandse’ achternaam. En het lijkt erop dat computers met hun algoritmen en niet menselijke afwegingen een belangrijke rol hebben gespeeld.

Lees ook: Gedupeerde ouders zijn moeilijk in beeld te krijgen

Het wegsturen van verantwoordelijke bewindslieden of een heel kabinet, zoals GroenLinks wil, heeft weinig nut. Het zou blijven bij een symbolische daad als er niet een fundamentele discussie volgt waarin het vertrouwen tussen overheid en burgers centraal staat en de wijze waarop beiden elkaar bejegenen.

Reageren? Mail dan naar: [email protected]

Nieuws

Meest gelezen