Friese boeren naar de zorg? CNV wil omscholingsplan nu 30.000 landbouwbanen in gevaar zijn

De inkrimping van de veestapel kan tot 30.000 banen kosten. Onder meer in Fryslân zouden veel mensen hun baan verliezen, blijkt uit een analyse van het CNV. De vakbond pleit voor een transitiefonds met omscholingsplan.

Boeren op het Malieveld bij een stikstofprotest.

Boeren op het Malieveld bij een stikstofprotest. Foto: ANP

Volgens de vakbond werken er zo’n 10.000 mensen in de veeteelt. Daarnaast werken veel mensen in andere sectoren die deels op de veeteelt leunen. Zo werken er bijna tweeduizend mensen in de bedrijfsverzorging. Dit zijn vaak uitzendkrachten die boeren helpen bij ziekte of vakantie. Hier zouden 1500 banen verloren gaan. Volgens het CNV is Fryslân een de provincies met de meeste bedrijfsverzorgers.

De vakbond noemt de 30.000 banen die de landbouwtransitie kan kosten nog een conservatieve schatting. ‘In totaal werken er 200.000 mensen in de land- en tuinbouwsector. Meer dan 700.000 mensen werken in sectoren die hieraan zijn gerelateerd, zoals de vleesverwerking, distributie en dienstverlening.’

Fryslân hard geraakt

De vakbond noemt het arbeidsperspectief voor de getroffenen vooral in de regio’s buiten de Randstad matig. ‘Ter illustratie, in Fryslân is een grote zuivelindustrie die zwaar geraakt kan worden (FrieslandCampina) en zijn er nauwelijks alternatieve banen.’

De getroffen werkers zouden voor een nieuwe baan naar de Randstad of Noord-Brabant moeten. ,,Het betreft veel mensen die in dunbevolkte regio’s werken waar weinig perspectief is op nieuw werk”, aldus CNV-voorzitter Piet Fortuin in een toelichting. ,,Een verhuizing naar de Randstad is ingrijpend en bovendien vaak onbetaalbaar. Als de overheid de veestapel wil inkrimpen, moet ze daarom tegelijkertijd over de brug komen met een transitiefonds.”

Van boerderij naar zorg

Als onderdelen voor dit fonds denkt CNV aan een omscholingsplan. ‘Met daarbij een extra focus op de zorg en de transportsector.’

De zorg is volgens CNV interessant omdat die sector vaardigheden vereist ‘die verzorgers van dieren al bezitten waardoor bijscholing eenvoudiger is’. Ook de transportsector ligt voor de hand, omdat landbouwmedewerkers vaak al een rijbewijs hebben. ‘Bovendien hoeven ze niet te verhuizen want zorgpersoneel en chauffeurs zijn bijna overal nodig.’

Ook natuur- en landschapsbeheer worden als mogelijke omscholingssectoren genoemd. Het CNV pleit verder voor ‘actief beleid voor de ontwikkeling van regio’s buiten de Randstad, voornamelijk het noordoosten van Nederland en Zeeland’.