Lees hier ons Privacy Statement en Cookie Statement
maandag 25 juni

Geloof & Kerkwoensdag, 28 mei 2003

Museum over veelzijdige katholieke verzetsheld opent deuren in Bolsward
‘Titus zou het te veel eer vinden’

Bolsward - Het nieuwe museum ter ere van de zalig verklaarde Titus Brandsma in Bolsward is geen rooms-katholiek museum. Wie wil bidden tot deze in de Tweede Wereldoorlog omgekomen verzetsheld, kan terecht in de naastgelegen katholieke kerk. Morgen, Hemelvaartsdag, staan de deuren voor het eerst open voor het publiek.

JAAP VAN DER BOON
De laatste dagen voor de opening werken vrijwilligers en vormgever Rob Schenk zich uit de naad om de inrichting op tijd klaar te krijgen. Her en der liggen foto’s en teksten die op de panelen geplakt moeten worden, achter de balie staan stapels lege dozen en gereedschap ligt verspreid over de hal. De tentoonstelling is op tijd klaar, verzekert voorzitter Tjebbe de Jong van het Titus Brandsma Museum.
Het is een waagstuk om een museum rond een katholieke voorman te beginnen, beseft ook De Jong. Musea over kunstenaars als Rembrandt en Van Gogh trekken jaarlijks tienduizenden bezoekers, maar die schilders zijn dan ook internationaal vermaard en de gebouwen staan in de hoofdstad van ons land.
Titus Brandsma is echter eveneens tot ver over de landsgrenzen bekend onder in elk geval katholieken. Zo is er een naar hem genoemde award, een prijs van de internationale katholieke journalistenvereniging voor een verslaggever of medium die in onderdrukkende omstandigheden toch doorgegaan is met het verkondigen van de waarheid. Een zelfde naar Brandsma genoemde award op nationaal niveau is er op de Filipijnen, waar een populair televisieprogramma omheen gebouwd is.
De uit Fryslân afkomstige pater is echter veel breder bekend dan als voorvechter van de persvrijheid tijdens de Duitse bezetting. Hij heeft zich ingezet voor de Friese taal en mede dankzij hem kwam er een leerstoel Fries aan een van de Amsterdamse universiteiten. Brandsma is ook een van de oprichters van de natuurbeschermingsorganisatie It Fryske Gea. Buiten Fryslân is hij verder bekend als hoogleraar mystiek aan de Katholieke Universiteit Nijmegen en als bevorderaar van het katholiek middelbaar onderwijs.

Breed publiek

Door die veelzijdigheid is Titus Brandsma voor een breed publiek interessant, denkt De Jong. ,,Het mooie van Titus is dat hij zich met zoveel dingen heeft bezig gehouden, dat je over elk onderdeel wel een expositietje kunt maken.’’ Bovendien zijn de idealen waar de pater in de orde van de karmelieten voor vocht, nog steeds actueel. ,,Hij is van vandaag, maar ook van morgen’’, aldus de museum-voorzitter.
De basis voor het museum ligt in het archief- en documentatiecentrum voor Rooms-katholiek Friesland in Wytgaard. Deze organisatie kreeg behalve documenten en archieven steeds meer voorwerpen in bezit. In de beginjaren negentig ontving het documentatiecentrum het archief van de familie Brandsma.
Het bestuur van het documentatiecentrum kwam tot de conclusie dat er meer gedaan kon worden met het groeiende materiaal. Al brainstormend kwam toen het idee van een museum ter ere van Titus Brandsma bovendrijven. De Jong, destijds voorzitter van het documentatiecentrum en in het dagelijks leven marketing- en pr-deskundige, stelde een bedrijfsplan op. Hij legde het plan voor aan deskundigen en vervolgens werden de eerste stappen gezet.
Vrij snel kwam Bolsward als vestigingsplaats in beeld: Titus Brandsma werd immers in het naburige gehucht Oegeklooster geboren.
Er zijn een paar gebeurtenissen die de oprichters van het Titus Brandsma Museum hebben geholpen. Zo was toevallig een van hen aanwezig toen iemand de pastoor van de Bolswarder katholieken vertelde dat hij zijn huis te koop aanbood. De Jong: ,,Er zijn nog een paar dingen geweest die hebben laten zien dat Iemand het goed met ons voor heeft. We zijn niet zo arrogant om te zeggen: dit hebben we op eigen kracht geregeld.’’
Het aangeboden huis staat naast de katholieke kerk en dat is een groot voordeel. ,,We hebben wel gedacht: ‘Zullen we ook een stiltecentrum inrichten?’. ‘Nee’, zeiden we. We zijn gewoon een museum, we moeten niet aan branchevervaging doen. Als iemand persoonlijk tot Titus Brandsma wil bidden, doe je dat in de Titus Brandsma-kapel in de kerk hiernaast. Als je wat wilt weten, zien of horen over Titus, dan kom je hier.’’
De aankoop, verbouwing en inrichting van het museum hebben ongeveer 1,5 miljoen euro gekost. Van dit bedrag is een derde geleend en de rest is geschonken via diverse fondsen.
Particulieren geven soms onverwacht een bijdrage. ,,Ik vond hier eens in de brievenbus een anonieme envelop met 250 gulden.’’ De Jong is ervan overtuigd dat de persoon Titus Brandsma leeft bij de mensen: ,,Er hebben mensen gebeld die ons vertelden: ‘Ik denk elke dag een keer aan Titus’.’’ Vormgever Schenk, die op dat moment voorbij komt lopen, zegt nog dezelfde dag iemand aan de telefoon te hebben gehad die Titus persoonlijk heeft gekend.
Behalve het museum herbergt het voormalige woonhuis en bedrijfspand ook het archief- en documentatiecentrum voor Rooms-katholiek Friesland. Beide instellingen hebben een eigen stichting, maar gaan wel met elkaar samenwerken: het museum kan gebruik maken van het materiaal van het documentatiecentrum, terwijl die instelling meelift met het publieke karakter van het museum.

Kloostercel

De benedenverdieping van het museum is geheel gewijd aan de diverse facetten van Brandsma’s leven. Typerend zijn de inrichting van een kloostercel met houten bed, waarmee zijn religieuze loopbaan begon en de gevangeniscel met ijzeren ledikant, waar hij zijn leven eindigde. Afwisselend gaan hier geluiden klinken die horen bij een gevangenis en een klooster. Op de bovenverdieping zijn een groot aantal voorwerpen in vitrines tentoongesteld die bij het ‘rijke roomse leven’ horen: devotionalia zoals wijwatervaatjes en heiligenbeeldjes.
Per jaar rekent De Jong op ongeveer 4500 bezoekers. ,,De Oudheidkamer Bolsward heeft zonder aan promotie te doen jaarlijks 3500 bezoekers. Dat moeten wij minimaal ook kunnen.’’
Het museum zal geheel door vrijwilligers gerund worden en de inkomsten moeten via entreegelden, donateurs - er zijn er al circa honderd - en sponsors binnenkomen.
Wat zou Titus Brandsma zelf denken over een aan hem gewijd museum? ,,Hij zou er niet voor zijn’’, vermoedt Tjebbe de Jong. ,,Hij zou het te veel eer vinden.’’
Het Titus Brandsma Museum is gevestigd aan de Grote Dijlakker 11 en is dinsdags tot en met zondags van 13.00-17.00 uur geopend.

Reageer op dit artikel | Aantal reacties 1


Reacties:

Het is een heel aardig artikel, maar toch staan er twee storende fouten in. 1. De totale kosten (aankoop pand, verbouw, inrichting, opleiding medewerkers, faciliteiten, etc.)bedragen wel ongeveer anderhalf miljoen, maar in guldens ipv Euro's. Dat scheelt wel een factor 2.2 en suggereert een veel te kostbare operatie. 2. In de envelop zat 50 gulden, geen 250 gulden.

Tjebbe de Jong, voorzitter Titus Brandsma Museum, Leeuwarden - dinsdag, 3 juni 2003


Geloof & Kerk
Familieberichten
Advertenties