Lees hier ons Privacy Statement en Cookie Statement
maandag 25 juni

Geloof & Kerkdinsdag, 3 oktober 2006

Bagage voor eigen geloofsweg

Drie belangrijke methodes voor godsdienstonderwijs voor kerk en basisschool jubileren: Kind op Zondag : 75 jaar, Kind op Maandag : 25 jaar en Hemel en Aarde : 5 jaar. Veel kerken en scholen gebruiken de methodes. In een drieluik staat het Friesch Dagblad stil bij de jubilea in aanloop naar het symposium op 11 oktober. Deel 2: Kind op Zondag en Kind op Maandag nader belicht.

ERIK IDEMA & ULLA BERGER
In de kerk lezen we met elkaar uit de bijbel en we vieren dat we ons door God aangesproken voelen. Met rituelen, liederen en gebeden geven we uitdrukking aan ons geloof. Voor kinderen zijn veel van die rituelen en teksten nog nieuw en soms ook moeilijk te begrijpen. Een volwassene luistert anders naar een verhaal dan een kind. En de bijbel lijkt vaak meer gericht op volwassenen dan op kinderen.
Omdat we het tegelijk heel waardevol vinden om samen met kinderen te vieren, is het belangrijk om kinderen in de kerk in hun eigen taal aan te spreken. Dat kan bijvoorbeeld in de zondagsschool of kindernevendienst. Daar kunnen kinderen de verhalen uit de bijbel horen en lezen in een taal die voor hen te begrijpen is, en ze kunnen ‘vieren’ op een manier die bij hen past. De godsdienstige methode Kind op Zondag biedt hiervoor materiaal: dicht bij de bijbel en tegelijk eigentijds.
Kind op Zondag is bedoeld voor mensen die leiding geven aan kinder(neven)diensten en voor predikanten. Nu zijn kinderen niet allemaal hetzelfde: door verschillen in leeftijd en ontwikkeling is het nodig programma’s aan te bieden voor drie verschillende groepen kinderen: kinderen van vier tot zeven jaar, kinderen van acht tot twaalf jaar en jongeren van twaalf tot vijftien jaar. Daarnaast is er voor volwassenen de rubriek Eenvoudig Vieren met een eenvoudige maar niet kinderachtige benadering van de verhalen. Deze rubriek wordt vooral gebruikt in vieringen met mensen met een verstandelijke beperking.
In Kleur in de kerk - eveneens van NZV Uitgevers - staat voor elke week een kleurplaat of werkblad bij het verhaal. Kind op Zondag - dat wordt gemaakt door een groot team van auteurs - sluit aan bij het Oecumenisch Leesrooster, zoals dat in veel kerken wordt gevolgd. Daardoor horen de kinderen in hun eigen viering dezelfde verhalen als de andere kerkgangers.
Er zijn natuurlijk kerken die (ook) gebruikmaken van andere roosters. Men leest bijvoorbeeld de evangelielezingen zoals die worden aangereikt door het Gemeenschappelijk Leesrooster of het Rooms Katholiek Lectionarium. Om deze kerken tegemoet te komen, biedt Kind op Zondag ook altijd materiaal bij deze evangelielezingen.
In de methode staat eens in de twee weken een volledig uitgewerkte viering voor jongeren vanaf twaalf jaar. In steeds meer kerken is het namelijk gebruikelijk om met een bepaalde regelmaat jeugddiensten te organiseren.

Kind op Maandag

Leerkracht groep 5: ‘Een van mijn kinderen zei gisteren met verbazing: Juf, de bijbelverhalen gaan eigenlijk over ons!’ Deze opmerking geeft aan waar het in Kind op Maandag, methode voor godsdienstonderwijs in de basisschool, in wezen om gaat: dat kinderen van nu herkennen dat de bijbelteksten een verhaal vertellen dat ook over hun leven van nu gaat. Op die manier kunnen bijbelverhalen kinderen helpen, troosten, uitdagen en dichter bij God brengen.
Kind op Maandag biedt in de vorm van zeven tijdschriften per jaar de bijbelvertellingen en werkvormen aan voor vier leeftijdsgroepen. Zodoende hebben leerkrachten compleet materiaal in handen, toegespitst op alle leeftijdsgroepen van de basisschool. De methode stelt zich als uiteindelijke doel dat kinderen bij het verlaten van de basisschool dusdanig zijn ingevoerd in het lezen en gebruik van de bijbel, dat zij hun eigen weg in dit bijzondere boek en hun geloof kunnen vinden.

‘Eigen’ identiteit

Leerkrachten en scholen zien zich vandaag de dag voor veel vragen gesteld, zoals: wat is onze identiteit en welke godsdienstmethode past daar het beste bij? Als we ons een christelijke school noemen, wat betekent dat dan voor onze verhouding ten opzichte van andere godsdiensten? Dit is met name een vraag in de grote steden.
Deze en nog veel meer vragen spelen mee op een school als men kiest voor een godsdienstmethode. Door de secularisering in de samenleving komen er steeds meer leraren de scholen binnen die geen ervaring hebben met het vertellen van bijbelverhalen of die moslim zijn. Deze leraren vinden het vaak gemakkelijker om vrije verhalen over situaties uit het kinderleven te vertellen, begeleid door het rituele aansteken van een kaars, het zingen van een lied en samen bidden. De vraag is echter, in hoeverre je je ‘eigen’ christelijke godsdienst ‘weggeeft’.
Kind op Maandag stelt het christelijke geloof en de bijbelverhalen centraal en draagt er zo aan bij dat de bijbel, ook als onderdeel van de Nederlandse taal en cultuur, tot het basispakket aan kennis behoort dat kinderen meenemen als ze de basisschool verlaten.
Wanneer worden mensen geraakt? Op het moment dat ze iets lezen of horen over vragen die ze over hun eigen leven hebben. Ook de bijbel kan op die manier raken. Wat doet Kind op Maandag hiermee? Als redactie beginnen we altijd bij het begin: we lezen de bijbeltekst zelf. Stel dat we Exodus 1 moeten vertellen, het verhaal waar farao zich bedreigd voelt door het almaar groeiende volk Israël, dat in zijn land woont. Hij neemt een vreselijke beslissing: alle pasgeboren Hebreeuwse jongens moeten worden gedood. Hij beveelt vroedvrouwen hiervoor te zorgen, maar zij weigeren (uiteraard!).
Hoe vertalen wij zo’n verhaal naar de leefwereld van nu? Om te beginnen zoeken we een positieve, herkenbare insteek voor kinderen. Een voorbeeld in dit verhaal is dat de twee vroedvrouwen - samen - doen wat goed is: de kinderen laten leven. Zo steken we de verhalen in bij: ‘sssst, geheim’. Kinderen delen ook wel eens iets in het geheim met een ander. Daar kunnen leerkrachten met ze over praten.
In de bovenbouw doen we er nog een ‘schepje’ bovenop. De leerkracht vertelt een verhaal over ‘burgerlijke ongehoorzaamheid’: een klas gaat in Den Haag protesteren tegen een onrechtvaardig besluit van de regering om een klasgenoot uit te zetten. Zo wordt het gedrag van de vroedvrouwen in verband gebracht met het rechtvaardigheidsgevoel van kinderen van nu.
Erik Idema is hoofdredacteur van Kind op Zondag en Ulla Berger hoofdredacteur van Kind op Maandag.
Meer informatie over het jubileumsymposium van 11 oktober: 033-4606011.

Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

Geloof & Kerk
Familieberichten
Advertenties