Lees hier ons Privacy Statement en Cookie Statement
maandag 25 juni

Geloof & Kerkwoensdag, 3 november 2010

Persman Jürgen Mettepenningen is klaar met verduidelijken omstreden uitspraken
Léonard is de weg kwijt, en nu ook zijn woordvoerder

Gent - De Belgische aartsbisschop Léonard komt steeds meer onder vuur te liggen wegens omstreden uitlatingen. Advocaat en sociaaldemocratisch politicus Jean-Marie de Meester kondigde gisteren juridische stappen aan. Ook zijn woordvoerder Jürgen Mettepenningen is er klaar mee. Die stapte gisteren zelf op.

Door Frans Wijnands.
Volgens jurist De Meester maakt Léonard zich schuldig aan discriminatie, onder meer ten opzichte van homo’s. De aartsbisschop pleegt laster en eerroof door homofobe uitspraken, stelt De Meester. Hij wil weten hoe ver de vrijheid van meningsuiting mag gaan bij iemand die zich baseert op zijn geloof.
En op de katholieke universiteit van het Waalse Louvain-La-Neuve gaat een petitie rond waarin wordt gevraagd om het ontslag van Léonard. Hoeveel academici de oproep al ondertekenden, is niet bekend.
Een half jaar geleden deed de toen pas benoemde aartsbisschop van Mechelen-Brussel, Joseph Léonard, als voorzitter van het Belgische episcopaat verslag van het ad limina-bezoek (vijfjaarlijks) van de Belgische bisschoppen aan Rome. ,,Nog nooit stonden we er zo slecht voor; een Kerk in pijn”, zo vatte hij de stand van zaken samen. En voegde er ook aan toe: ,,Er is weinig om vrolijk over te zijn’’.
Nu, een half jaar later, zijn die uitspraken onveranderd actueel. Maar een inventarisatie van de afgelopen weken toont aan, dat de monseigneur zelf nou ook niet bepaald heeft bijgedragen om de stemming in de Belgische Rooms-Katholieke Kerk om te buigen. Eerder het tegendeel, want zijn uitspraken over aids als een immanente gerechtigheid, over homoseksueel gedrag en nu weer over bejaarde pedo-priesters die ‘maar beter met rust gelaten kunnen worden. Ze nu voor de rechtbank slepen heeft veel weg van wraak’, veroorzaken verbazing, verwarring en bitterheid. Al is er ook een groep gelovigen die het alleen maar toejuicht dat de aartsbisschop geen blad voor de mond neemt.
Dat hoeft ook niet, ,,al zou de kerk er in deze woelige tijden meer baat hebben als ze zich wat nederiger en bescheidener zou opstellen”, zegt de hoofdredacteur van het katholieke tijdschrift Kerk & Leven, Bert Claerhout. Ook zijn college-hoofdredacteur Peter Vande Vyvere van het r.-k. blad Tertio is die mening toegedaan. ,,Misschien zou de aartsbisschop er een tijdje het zwijgen toe moeten doen”, meent Claerhout. Kennelijk heeft mgr. Léonard zich dat advies aangetrokken. Hij heeft althans laten weten tot Kerstmis te zullen zwijgen.
Spookrijder
Ook zijn woordvoerder, die heel wat kastanjes voor hem uit het vuur moest halen, doet er sinds gisteren het zwijgen toe. Léonard raakte namelijk zijn woordvoerder kwijt. Jürgen Mettepenningen stapte met onmiddellijke ingang op wegens ,,een opeenstapeling van verschillende redenen en gebrek aan vertrouwen’’, zo deelde hij zelf mee. De ex-zegsman zei dat zijn voormalige baas zich soms als een spookrijder gedroeg, ,,die denkt dat alle anderen fout zijn.’’ ,,Al te veel heb ik moeten aangeven dat de route herberekend moest worden. Als de chauffeur echter rechtdoor blijft rijden en blind is voor de ongelukken die hij aanricht, dan wordt de gps overbodig”, zei Mettepenningen op een door hem zelf belegde persconferentie. Vlaamse media spraken over een snoeiharde uithaal naar Léonard.
Mgr. Léonard begrijpt alle opschudding niet, al moet het hem toch aan het denken zetten dat hij als intelligent en intellectueel mens doorlopend dingen zegt die zijn woordvoerder vervolgens moest toelichten, uitleggen en verduidelijken. In zijn ‘recht-voor-de-raap’-aanpak kwetst Léonard mensen, terwijl dat misschien niet zijn bedoeling is.

Petitie

De groeiende onvrede daarover begint onder de Belgische katholieken vorm te krijgen. Zo wordt er gesproken over een petitie waarin gelovigen kunnen zeggen dat mgr. Léonard niet namens hen spreekt en niet de spreekbuis van de kerk is.
De Leuvense kerkjurist Rik Torfs verduidelijkt dat: ,,Léonard is niet - zoals vaak gedacht wordt - het hoofd van de kerk in België; hij is aartsbisschop van Mechelen-Brussel en doet als zodanig privé-uitspraken”.
Niemand betwist dat de vrijheid van meningsuiting ook geldt voor een bisschop, zoals het niemand verbaast als die rechtlijnig in de leer is en die opvattingen uitdraagt. Maar moet een (aarts)bisschop behalve rechtvaardig, ook niet tegelijk barmhartig zijn? Streng zijn (in de leer) maar tegelijk liefde schenken?
De bewogenheid van de Mechels-Brusselse aartsbisschop komt bij veel mensen oppervlakkig over en door zijn uitspraken wekt hij de schijn méér begaan te zijn met het lot van pedo-priesters dan met hun slachtoffers; meer bezorgd over het imago van de kerk dan over het welzijn van de gelovigen.
Dat zet kwaad bloed, ook al roept hij herhaaldelijk verkeerd begrepen te zijn, of kwaadwillig te worden geciteerd omdat uitspraken uit hun context worden gelicht. Kortom, de boodschap die mgr. Léonard de samenleving meegeeft spreekt boekdelen: ,,De kerk moet niet in de eerste plaats populair zijn”.
De omstreden uitspraken van mgr. Léonard hebben nog een bijkomstige, maar daarom niet minder ernstige bijwerking. Ze zorgen namelijk voor een zichtbare verdeeldheid in het episcopaat, waarvan niet alle leden het met hun voorzitter eens zijn.
Verdeelheid ook bij de clerus, de religieuzen en de pastorale werkers. Die laatsten vooral worden aangesproken en aangekeken op de uitspraken van de aartsbisschop en dat maakt hun werk er niet eenvoudiger op.
In Nederland werkt de commissie-Deetman in alle rust, maar naar mag worden aangenomen met grote vastberadenheid, aan een totaalrapport over het kindermisbruik in de kerk.
In België hebben de bisschoppen hun aankondiging voor een landelijke coördinatie-commissie onlangs ingetrokken. Zij verwijzen slachtoffers naar de rechtbank of naar meldpunten in hun bisdom. Van een gezamenlijke aanpak is geen sprake en dat riekt naar een doofpot-mentaliteit.
Wel is een bijzondere parlementaire commissie aan het werk gegaan, maar die blijft niet strikt beperkt tot de pastorale sfeer maar richt zich op kindermisbruik in alle lagen van de samenleving.
Herman van Rompuy, de Europese president, heeft groot gelijk als hij constateert dat ,,de Kerk toe is aan hervorming”. Niet enkel om de pedofilie uit te roeien maar ook om in de bestuursstructuur van de Rooms-Katholieke Kerk meer democratie toe te laten.
Maar ja, dat moeten de verantwoordelijken - om te beginnen de bisschoppen - dan ook wel willen.
i Frans Wijnands is correspondent voor het Friesch Dagblad en woont in België. Hij volgt al jaren de Rooms-Katholieke Kerk

Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

Geloof & Kerk
Familieberichten
Advertenties