Lees hier ons Privacy Statement en Cookie Statement
maandag 25 juni

Geloof & Kerkzaterdag, 14 april 2012

Verzoening als wapen in de strijd in Colombia

Wie aan Colombia denkt, denkt waarschijnlijk aan de guerrillabeweging Farc, ontvoeringen en drugsoorlog. Henk Vijver gaat er namens de classis Leeuwarden (PKN) werken aan een project over verzoening.

Hanneke Goudappel
Leeuwarden | Morgen wordt Vijver in een dienst in de Grote Kerk in Leeuwarden door de classis Leeuwarden uitgezonden naar Colombia.
Al sinds de onafhankelijkheid van het land in het begin van de negentiende eeuw bestrijden groepen elkaar met geweld. Sinds de jaren veertig van de vorige eeuw is het geweld steeds erger geworden, vertelt Vijver, die op 10 mei naar Colombia vertrekt. ,,In 1948 vond een bloedige volksopstand plaats nadat de liberale presidentskandidaat Jorge Eliécer Gaitán werd vermoord. Deze strijd, bekend als La Violencia (Het Geweld), heeft het leven gekost aan waarschijnlijk meer dan honderdduizend mensen.”
Steden en dorpen werden platgebrand en meer dan een miljoen mensen sloegen op de vlucht.

Misdadigers

Ook in de decennia die volgden zat de bevolking klem tussen strijdende partijen: guerrillalegers, de overheid, paramilitairen en de drugsmaffia. Op dit moment lijkt de situatie in Colombia iets hoopvoller dan ze geweest is, zegt Vijver. ,,De Farc is verzwakt. Ze heeft veel leiders verloren en is door de regering teruggedrongen tot in een aantal streken. Farc heeft ook heel veel goodwill verspeeld. De guerrillastrijders zeiden oorspronkelijk op te komen voor het arme platteland. De vele ontvoeringen hebben echter duidelijk gemaakt dat het misdadigers zijn.”
De bekendste ontvoering was die van presidentskandidate Íngrid Betancourt, die in juli 2008, na zes jaar, werd bevrijd.
In Nederland is de Farc bekend door Tanja Nijmeijer; ze sloot zich in 2002 aan bij de verzetsbeweging en heeft in interviews aangegeven dat zich inmiddels meer Farc-strijder voelt dan verbonden met ons land.

Rust

,,Je moet nog steeds wel heel voorzichtig zijn in Colombia en goed weten waar je wel en niet heen kunt gaan”, vertelt Vijver. Hij zal door het hele land kerk- en dorpsgemeenschappen gaan bezoeken die onder geweld hebben geleden, of nog steeds te lijden hebben. Verzoening is in Colombia op het moment een belangrijk thema. ,,De mensen hebben genoeg van het geweld. Ze willen rust, hoe dan ook. Ook politici hebben het graag over verzoening, want het woord ligt goed bij de kiezer. Het gevaar ligt echter op de loer dat verzoening op deze manier een loze kreet wordt.”
Kerken in Colombia beseffen dat zij een belangrijke rol spelen in de zoektocht naar verzoening, zegt Vijver. ,,De mennonieten, een relatief kleine kerk in het land, hebben een voortrekkersrol. Zij benadrukken dat de vicieuze cirkel waarin iedereen geweld beantwoordt met geweld, doorbroken moet worden. Ook de protestantse kerk zet in op het bijdragen aan verzoening.”

Slachtoffers

Het project Verzoening en herstel is tot stand gekomen na een verzoek van de protestantse kerk van Colombia aan Kerk in Actie. Vijver gaat zowel gemeenschappen helpen die aan verzoening werken, als doceren aan de katholieke universiteit Javeriana in Bogota. ,,Mensen willen een nieuwe samenleving opbouwen, waarin plaats is voor groepen die eerder tegenover elkaar hebben gestaan. Dat is moeilijk in gebieden waar veel geweld is geweest. Slachtoffers weten dat mensen die hen iets hebben aangedaan weer in hetzelfde gebied als zij leven. Mensen komen elkaar zelfs weer tegen in de kerk.”
Dat komt mede door een wet van de overheid die mensen die de guerrillabeweging zouden verlaten een lage straf en re-integratie in de samenleving belooft. ,,Het is een begrijpelijke oplossing, maar niet eenvoudig. Verzoening moet van onderaf komen. De gewone mensen zullen het moeten doen, als ze verzoening willen. Het enige wat wij kunnen, is luisteren naar hun verhalen. En ze naast de verhalen van anderen leggen. Mensen die een traumatisch verleden onder ogen moeten zien, kunnen soms geholpen worden door de verhalen van anderen. Ik denk dat onze bijdrage vooral daarin kan liggen. Daarbij komen ook andere vragen boven. Wat betekenen woorden als rechtvaardigheid en vergeving? In Colombia wordt - naar het voorbeeld van Zuid-Afrika - gezocht naar mogelijkheden voor een commissie van Waarheid en Verzoening. De bezinning op deze thema’s stimuleren zal een belangrijke taak voor ons zijn.”
Het project is oecumenisch van opzet: mennonieten, baptisten, presbyterianen en rooms-katholieken zijn er bij betrokken. Henk Vijver werkt in Colombia nauw samen met de theoloog/ethicus Edgar López, die aan de katholieke Universidad Javeriana werkt.
Op zijn beurt is López enkele weken per jaar in Nederland om colleges aan de Vrije Universiteit te geven. Het is de eerste uitzending in de geschiedenis van Kerk in Actie die voor de volle honderd procent wederkerig is, aldus Vijver.
Zelf zal hij over een periode van twee jaar afwisselend steeds drie maanden in Colombia en drie maanden in Nederland zijn. In Nederland zal hij kerken bezoeken - vooral in de classis Leeuwarden, maar ook breder - om te vertellen over zijn werk in Colombia. ,,De wisselwerking is belangrijk. De thematiek van verzoening is ook van belang in ons land. Bijvoorbeeld als het gaat om hoe je als zeer verschillende groepen samen kunt leven. Of hoe wij omgaan met mensen die een gevangenisstraf hebben uitgezeten.”

Niet gratis

,,Je kunt niet gratis met verzoening bezig zijn”, meent Vijver. ,,Als je betrokken bent bij een project over verzoening ligt het voor de hand dat je ook naar je eigen situatie kijkt. Het minste wat we ervan kunnen leren is dat gezien de ernst van de omstandigheden in Colombia, we in staat zouden moeten zijn de problemen hier te relativeren. Daar gaat het over zaken van leven of dood. Dat is wel even wat anders dan kwesties die hier spelen, bijvoorbeeld kerkgebouwen die dicht moeten. Daar wil ik niet gemakkelijk over doen. Wel is het goed om je af te vragen of het echt nodig is om tegenstanders van elkaar te worden om een kerkgebouw van hout en stenen.”
Kerken uit de regio Leeuwarden hebben zich voor drie jaar verbonden aan het project Colombia. De dienst in de Grote Kerk wordt geleid door ds. Sita Hofstra (protestantse wijkgemeente Leeuwarden-Camminghaburen) en ds. Roelof Akse (Doopsgezinde Gemeente Leeuwarden). Dr. Henk Vijver houdt een overdenking over Een onmogelijke ontmoeting. De dienst begint om 14.30 uur.

Reageer op dit artikel | Aantal reacties 1


Reacties:

Goed dat er aandacht komt vanuit de kerken voor Colombia. Al 25 jaar wonen en werken de zendelingen Hein en Teya Hoeré in Cali. een miljoenenstad met uiteraard de problematiek waar de heer Vijver aan wil gaan werken. Tip: het is mogelijk met hen contact te zoeken, zodat ervaringen gedeeld kunnen worden.

E.de Heer, Tiel - donderdag, 19 april 2012


Geloof & Kerk
Familieberichten
Advertenties