Lees hier ons Privacy Statement en Cookie Statement
dinsdag 19 juni

Achtergronddinsdag, 2 augustus 2016

Veilig van mosselen en oesters genieten
Hoe zit het nu eigenlijk met die stof die gevonden is en hoe wordt de voedselveiligheid gewaarborgd? De stof die in een deel van de Oosterschelde is gevonden, heet tetrodotoxine (TTX). Het is een neurotoxine dat van nature voorkomt in (sub)tropische zeeŽn. TTX is misschien wel het meest bekend door de kogelvis, die in Japan een delicatesse is maar alleen door speciaal geschoolde koks mag worden bereid. Zelfs in kleine hoeveelheden kan TTX het menselijk zenuwstelsel aantasten. Daarom wordt het gereguleerd door de overheid.
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) voert samen met de mossel- en oestersector al jaren een monitoringprogramma in onze wateren uit. Iedere week worden monsters genomen van het water en van schelpdieren. Deze worden gecontroleerd op het voorkomen van verschillende toxinevormende algen, natuurlijke schelpdiertoxinen en schadelijke bacteriŽn. Hiervoor zijn voedselveiligheidsnormen gesteld. Als de normen worden overschreden, worden gebieden preventief gesloten totdat de situatie weer normaal is.
Sinds 2016 is controle op TTX ook onderdeel van dit programma. Zodra TTX wordt aangetroffen, worden de mosselen en oesters uit de Oosterschelde aanvullend getest.
Omdat er nog geen Europese voedselveiligheidsnorm voor TTX bestaat, heeft de NVWA een eigen norm gesteld. De NVWA neemt uit voorzorg geen enkel risico. De norm die nu in Nederland wordt gehanteerd, is maximaal 20 microgram per kg schelpdiervlees. Vertaald betekent dit dat een persoon van 60 kg maximaal 400 gram TTX besmet schelpdiervlees zou mogen eten om geen ziekteverschijnselen te krijgen.
Gebieden worden gesloten als het TTX-gehalte meer is dan deze norm. De norm houdt rekening met allerlei onzekerheidsfactoren, zoals verschillen tussen mensen, omdat er nog relatief weinig informatie beschikbaar is over de precieze toxiciteit.
Bacterie
Hoe TTX in de Oosterschelde is terechtgekomen of hoe het is ontstaan, weten we nog niet. Zeer waarschijnlijk wordt het geproduceerd door een bacterie en kan het via bodem, water of voedsel (algen en/of larven) in schelpdieren terechtkomen. Omdat schelpdieren zich voeden door zeewater te filteren, komt TTX via deze natuurlijke filtratie in de schelpdieren. Zodra de bron van de TTX er niet meer is, zullen de schelpdieren zichzelf ook weer schoon filteren.
Wereldwijd zijn toxinen in schelpdieren overigens een normaal fenomeen en is het zeer gebruikelijk dat schelpdiergebieden tijdelijk worden gesloten. Vergeleken met andere Europese landen komen schelpdiertoxinen in Nederland echter weinig voor. Daarom is het in ons land al snel bijzonder als er toxinen worden aangetoond. We zijn in Nederland eigenlijk erg verwend.
De schelpdiersector heeft Wageningen Universiteit & Research opdracht gegeven om te onderzoeken wat precies de bron is van TTX. Als daar meer duidelijkheid over is, kunnen er misschien gerichte maatregelen genomen worden om TTX te voorkomen. Ook wordt onderzocht hoe de natuurlijke zuiveringskracht van mosselen en oesters door de schelpdierbedrijven gebruikt kan worden om besmette schelpdieren een handje te helpen bij het zuiveringsproces.
Totdat er meer bekend is over TTX zijn alle maatregelen erop gericht om ervoor te zorgen dat consumenten veilig mosselen en oesters kunnen eten. TTX is alleen in het oostelijke en noordelijke deel van de Oosterschelde gevonden. Mosselen en oesters uit alle andere Nederlandse kweekgebieden - Waddenzee, Grevelingenmeer en andere delen van de Oosterschelde Ė waren ten tijde van de sluiting vrij van toxines [Noot: Op 29 juli 2016 werden de gesloten gebieden weer geopend]. Het advies van de NVWA aan recreanten als er toxines worden gevonden, is altijd om niet zelf mosselen en oesters te gaan rapen in de Oosterschelde. Voor het waddengebied en het Grevelingenmeer werd er geen waarschuwing voor recreanten afgegeven. Alle mosselen en oesters die in de supermarkt, viswinkel, viskraam en restaurants te koop zijn, kunnen met een gerust hart worden gegeten. Actuele informatie over gebiedssluitingen voor schelpdieren is te vinden op www.nvwa.nl.
Nathalie Steins is Programma Manager IMARES Wageningen Universiteit & Research
Dit artikel is tot stand gekomen op initiatief van de Waddenacademie

Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

achtergrond
Familieberichten
Advertenties