Lees hier ons Privacy Statement en Cookie Statement
donderdag 21 juni

Cultuurdonderdag, 11 januari 2018

Autobiografie van verticale artiest
Stel je voor dat schrijver en muzikant Meindert Talma (Surhuisterveen, 1968) zijn dagen had versleten ergens in een kamertje op de Fryske Akademy. Niks tegen de Akademy, maar wat een verspilling van talent zou dat zijn geweest. Toch was dat - volgens de verwachting van zijn ouders - het voorland van de afgestudeerde historicus. Gelukkig heeft hij zijn eigen weg gevolgd (of gebaand) en zullen er in de toekomst vast onderzoekers het leven en werk van Talma onder de loep nemen. Het leven van een verticale artiest in een horizontale wereld.
Dat Je denkt dat het komt wat stroever op gang komt dan zijn voorganger Kelderkoorts (2013) zal er mee te maken hebben dat het een vervolg is. Wat weet de lezer nog van het vorige boek en hoe ga je om met nieuwelingen die Kelderkoorts hebben gemist? Bovendien is het creatieve non-fictie, het verhaal is eindeloos veel groter en genuanceerder dan er op de bladzijden past. Na een paar hoofdstukken is Talma echter los en met zijn droogkomische toon en nuchtere, soms naïeve kijk op het leven kamt hij zijn carrière uit. Dat leidt weer tot nieuwe liedjes, die op de bij het boek gevoegde schijf staan.
Surhuisterveen, het Groninger uitgaansleven, dammen, de Friese literatuur, het zijn enkele van de vaste Talma-ingrediënten die boek en songteksten kleuren. De jaren 1996-2001 komen aan bod. Talma ontwikkelt zich van locale lo-fi artiest tot wonderlijke orgeldichter met fans in heel Nederland en zelfs in Vlaanderen. Stap voor stap, luisteraar voor luisteraar bouwt hij solo en met The Negroes een fanbasis op. Het briljante liedje Rummenigge (over de zaterdag van een puber in Surhuisterveen) dreigt zelfs een hitje te worden.
Geen heil
Geen hits echter voor Talma. Zijn platenmaatschappij (die gaandeweg het boek liefst vier keer aan de lezer wordt voorgesteld!) ziet geen heil in singles en de horizontale radiozenders kunnen er toch niks mee, bovendien zou het met minstens een minuut moeten worden ingekort. De geïnformeerde lezer weet dat Meinderts zestien minuten durende ode aan Jannes van der Wal uit 2016 zijn grootste (en langste) succesnummer tot nu toe is - ooit komt het dus wel.
Steeds vaker wordt de artiest met zijn ‘eigengereidheid’ geconfronteerd. Talma is wispelturig, in zichzelf gekeerd en botst met buren, band en familie. Na een kerstbezoek aan zijn ouders spreekt heit hem in de auto onderweg naar het treinstation in Buitenpost bezorgd toe. ,,Het zit mem en mij hoog dat wij zo uit elkaar groeien.” Het raakt ‘Nederlands onbekendste popster’, het zet hem eventjes flink aan het denken. Alles gaat zo goed, en toch gaat het verkeerd.
De stukjes Friese dialoog en de Friesismen zullen de lezer niet in de weg zitten. Het is geen Bokwerters wat Talma schrijft, maar Nederlands zoals hij en vele streek- en generatiegenoten Nederlands spreken. Waar andere Friese schrijvers murw geslagen door correctoren uiteindelijk met stijf, onnatuurlijk ABN in de ramsj verdwijnen, ‘leven’ de teksten van Talma en geeft het lokale zijn taal kleur.
Op de cd staan naast liedjes ook geluidsfragmenten. Zo hoor je hoe een groene Meindert zich voorstelt als deelnemer aan Twee voor twaalf en is er een interview met een trotse heit voor TV Noord. Met teksten vol zelfspot (Zanger, Klungel van de jungle) en muziek rijk aan (orgel-)melodieën is ‘de soundtrack’ een interessante aanvulling op het boek. Toch biedt de schijf weinig nieuws, steekt zelfs schraal af in vergelijking met recente albums als Werkman en Jannes van der Wal . Onderwerpen kwamen al eens langs, de verrassing ontbreekt, de parlandoteksten willen niet altijd muziek worden. Het is vast inherent aan het achteromkijkend vooruit werken wat Talma met zijn reeks autobiografische boeken doet. Al stonden op Kelderkoorts nog wél een paar ‘hits’.
Je denkt dat het komt (boek + cd) van Meindert Talma, Excelsior Recordings & Uitgeverij Passage

Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0


Reacties:

cultuur
Familieberichten
Advertenties