Lees hier ons Privacy Statement en Cookie Statement
donderdag 21 juni

Hoofdartikeldonderdag, 21 juni 2018

Boekenweekthema had neutraler gekund
Het duurt nog lang voordat de Boekenweek 2019 begint, maar er is alvast ophef over het thema. De CPNB, de stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek, maakte onlangs bekend dat het thema 'de moeder de vrouw' luidt en dat schiet veel mensen in het verkeerde keelgat .
Het thema is een verwijzing naar het bekende gedicht van Martinus Nijhoff (1894-1954). Onder de titel De moeder de vrouw schetst Nijhoff het beeld van een psalmenzingende vrouw op een schip dat de brug bij Bommel passeert.
Het bezwaar van verschillende schrijvers en redacteuren tegen dit thema - verwoord in een open brief aan de CPNB - luidt dat de vrouw hiermee te veel wordt weggezet als eerst en vooral een moeder. Daardoor is er geen of te weinig aandacht voor de andere rollen die vrouwen ook vervullen, zoals die van huisarts of postbode. Daarnaast hekelden de schrijvers, onder wie bekende namen als A.F.Th. van der Heijden en Mensje van Keulen, de keuze van de CPNB om uitgerekend bij dit thema twee mannen het boekenweekgeschenk en het boekenweekessay te laten schrijven.
Kritiek
Voor die kritiek valt wat te zeggen. Want ook al zijn veel vrouwen met trots moeder, anno 2018 valt niet te ontkennen dat veel vrouwen - al dan niet naast moeder - ook andere dingen zijn. Inderdaad: postbode of huisarts, maar ook journalist, directeur of advocaat of welk beroep dan ook. Dat werk kan ook onderdeel zijn van hun identiteit, net zoals dat ook altijd al geldt voor mannen.
Het verweer van de CPNB is dat het thema niet wil voorschrijven wat een vrouw is, maar vooral het kind centraal wil stellen. Hoe kijkt die naar zijn of haar moeder? Daar gaat ook het gedicht van Nijhoff over die, als hij het schip met de vrouw voorbij ziet varen, verzucht: 'O, dacht ik, o, dat daar mijn moeder voer.'
Discussie
Maar juist met die verdediging blijft het verbazingwekkend dat de CPNB dan wel alleen mannen het boekenweekgeschenk en -essay laat schrijven. Moeders krijgen immers zonen en dochters, en die kunnen beiden reflecteren over moeders. Dat gebeurt bij de CPNB nu niet en dat is een gemiste kans, vooral ook als men de discussie over de achterstelling van vrouwelijke schrijvers in ogenschouw neemt die in literair Nederland al langer woedt.
In die discussie had de CPNB een positieve rol kunnen vervullen door juist bij dit thema vrouwen op zijn minst een gelijkwaardige rol en misschien zelfs de hoofdrol te gunnen: die van schrijver van het boekenweekgeschenk of van het boekenweekessay of zelfs van allebei.
In dat geval was deze discussie wellicht minder hoog opgelopen en had het thema wellicht ook minder tegenstand opgeroepen. En misschien was er dan wat meer ruimte geweest om ook te reflecteren op Nijhoffs slotzin: 'Prijs God, zong zij, Zijn hand zal u bewaren.' TO

Reageer op dit artikel | Aantal reacties 0 |


Reacties:

hoofdartikel
Familieberichten
Advertenties