Zonder meer hulp is het een kwestie van tijd voordat het aantal vluchtelingen wereldwijd de 100 miljoen nadert | Commentaar

Zeventig jaar al poogt de VN-organisatie UNHCR mensen die gedwongen op de vlucht zijn geslagen te beschermen. Dat beschermen lukt maar nauwelijks en het voorkomen of zelfs maar verminderen van vluchtelingenstromen al helemaal niet. Integendeel.

Beeld:

Beeld: FD

In 2013 constateerde toenmalig UNHCR-voorman Guterres al mismoedig dat het de internationale gemeenschap maar niet lukte om conflicten in de wereld te voorkomen en op te lossen. Het aantal vluchtelingen wereldwijd beliep toen 45 miljoen. Vandaag zijn het er meer dan 82 miljoen.

Behalve oorlog en conflict – nog steeds de belangrijkste reden dat mensen op de vlucht slaan - zijn ook economische malaise en klimaatrampen een factor van belang. Afgelopen jaar bemoeilijkte de wereldwijde pandemie zowel het vluchten als het terugkeren naar eigen land. Nooit eerder was het aantal mensen op de vlucht zo hoog.

Vandaag, op Wereldvluchtelingendag, kunnen betrokken organisaties en burgers niet veel meer doen dan voor de zoveelste keer de aandacht vestigen op de crisis. Op veel plekken in Europa worden gedenktekens geplaatst en namen gelezen van vluchtelingen die in bootjes de Middellandse Zee over staken om veiligheid te vinden op Europese bodem, en die onderweg verdronken. Afgelopen week gebeurde dat bijvoorbeeld in Dokkum, morgen in Scheveningen. Het aantal verdronkenen is opgelopen tot naar schatting 44.000 mensen – dat is ongeveer zoveel als het inwonertal van Drachten.

Abominabele tentenkampen

De meesten die er wel in slagen voet aan wal te zetten, belanden in abominabele tentenkampen in Griekenland. En wie daar onverhoopt een status krijgt, leeft in zulke benarde omstandigheden dat er weinig anders opzit dan met de verkregen reispapieren in een ander EU-land asiel aan te vragen of daar in de illegaliteit te verdwijnen. Hoe helpt de EU hen?

Zes lidstaten, waaronder Nederland, klagen bij de Europese Commissie over dit ‘misbruik van reispapieren’. En ze klagen over de onmacht van Athene, dat overduidelijk totaal niet in staat is de grote instroom menswaardig te organiseren. Het wordt tijd te erkennen dat de Dublinregel (de afspraak dat vluchtelingen asiel moeten aanvragen in het land van aankomst) totaal faalt. Het is een harteloos excuus om de ellende bij het overbelaste Griekenland te laten. In afwachting van het optuigen en uitvoeren van het vorig jaar gepresenteerde EU-asielbeleid moet de opvang beter, veel beter dan nu.

Alle aandacht

Intussen moet alle aandacht ook naar het helpen van arme landen en conflictgebieden. Met vaccinaties, met bemiddeling, met organisatorische en economische hulp. Honderdtwintig miljoen mensen leven in extreme armoede.

Velen zullen machteloos huis en haard verlaten. Komt er niet veel meer hulp, dan is het een kwestie van tijd voor het aantal vluchtelingen de 100 miljoen overschrijdt.