Commentaar: De media zijn niet alleen een zorg voor de overheid

Regionale en lokale media hebben er de laatste jaren veel meer taken en verantwoordelijkheden bij gekregen. Maar tegelijkertijd hebben die plaatselijk en provinciaal werkende media steeds minder geld en personeel om dat werk te doen. Dat kan gevolgen hebben voor de nieuwsconsument.

Wie zijn ‘nieuws’ alleen via sociale media consumeert, loopt het risico oppervlakkiger, eenzijdiger en gekleurder geïnformeerd te worden dan bij ‘traditionele’ media.

Wie zijn ‘nieuws’ alleen via sociale media consumeert, loopt het risico oppervlakkiger, eenzijdiger en gekleurder geïnformeerd te worden dan bij ‘traditionele’ media. Foto: Shutterstock

Over de regionale en vooral lokale journalistiek zagen gisteren twee rapporten het daglicht met titels die zowel het belang als de kwetsbaarheid van dit ambacht benadrukken. Lokale journalistiek: niet te missen (van de Raad voor het Openbaar Bestuur en de Raad van Cultuur) en Wachten kan niet meer (voor de Vereniging Nederlandse Gemeenten) schetsen hoe journalisten veel meer werk hebben van het informeren over, agenderen van onderwerpen en controleren van beleid van de gemeentelijke overheden.

Die hebben er immers de laatste jaren veel meer taken en verantwoordelijkheden bij gekregen. Maar tegelijkertijd hebben die plaatselijk en provinciaal werkende media steeds minder geld en personeel om dat werk te doen. De bij een paar machtige spelers geconcentreerde sociale media hebben twee belangrijke inkomstenbronnen doen slinken: ze hebben adverteerders naar zich toe getrokken, en ook lezers kiezen in die overdaad aan gratis berichten minder vanzelfsprekend voor de traditionele media.

Onwenselijke dynamiek

Daarbij hebben die sociale media een onwenselijke dynamiek. Ze draaien op rekenmodellen die het gedrag van lezers monitoren en hen op grond daarvan nieuwe keuzes voorschotelen. En omdat hun winstmodel is gebaseerd op adverteerders, ligt de focus op het zo lang mogelijk vasthouden van de aandacht. Die rekenmodellen (algoritmen) zullen daarom steeds net iets sensationelers zoeken in de interessesfeer van de gebruiker, zodat die steeds verder een ‘bubbel’ wordt ingelokt van gelijksoortige berichten, steeds iets extremer van aard. Emoties en meningen doen het daarbij een stuk beter dan feiten, en het is voor de kijker lastig te bepalen wat de herkomst, bedoeling en deskundigheid van de makers is.

Wie zijn ‘nieuws’ alleen via sociale media consumeert, loopt het risico oppervlakkiger, eenzijdiger en gekleurder geïnformeerd te worden dan bij ‘traditionele’ media

Wie zijn ‘nieuws’ alleen via sociale media consumeert, loopt het risico oppervlakkiger, eenzijdiger en gekleurder geïnformeerd te worden dan bij ‘traditionele’ media, die transparant zijn over hun grondslag en waar ervaren journalisten fulltime bezig zijn met het kritisch en fair volgen van hoe er in hun lezersgebied gewoond, gewerkt, bestuurd en geleefd wordt. Die de vinger aan de pols houden van de lokale democratie, die ook de ontwikkelingen en initiatieven volgen in bijvoorbeeld de zorg, de scholen, natuur en landbouw, cultuur, landschap, milieu en het bedrijfsleven.

Bezinning

Het is inderdaad zinnig dat de overheid zich bezint op de vraag of media gewone bedrijven zijn die gewoon kunnen verdwijnen als de markt verandert. En op de vraag of een mediawet nog adequaat is die alleen omroepen financiert en kranten niet – die media opereren immers allang niet meer in gescheiden circuits (ether respectievelijk papier) maar werken allebei steeds meer online: gelijksoortige uitingen, ongelijk speelveld.

De vraag, uiteindelijk, is: zien mensen zelf in wat lokale en regionale media te bieden hebben? En zijn ze ook bereid om daarvoor te betalen?

Tegelijk is er het besef dat het nog niet genoeg is als de diverse overheidslagen het belang van vitale mediabedrijven met goed opgeleide en ervaren journalisten onderkennen. De vraag, uiteindelijk, is: zien mensen zelf in wat lokale en regionale media te bieden hebben? Zijn ze bereid ervoor te betalen? Of schrijven ze kranten die ze niet of nauwelijks kennen, achteloos af als ‘mainstream media’?

Reageren? Mail dan naar: hoofdredactie@frieschdagblad.nl

Zorgen over lokale en regionale media

De Vereniging van Nederlandse gemeenten (VNG) kwam gisteren met een vergelijkbaar rapport. Ook die concludeert dat lokale media onder druk staan. De VNG richt zich daarbij meer op gemeenten. Bestuurders en politici zijn gebaat bij goede lokale en regionale journalistiek, maar dan moeten zij zich daar ook hard voor maken, aldus de VNG, die erop wijst dat redacties van regionale dagbladen 50 procent minder journalisten hebben dan twintig jaar geleden.

Nieuws

menu