Commentaar: Een terecht beroep op context van cultuur

Dertig miljoen voor zes musea en zevenentwintig kunstorganisaties in Fryslân: daarmee beoogt het provinciebestuur het kunst- en cultuuraanbod zowel te verbreden als te vernieuwen, zodat het voor meer mensen interessant wordt.

Han Steenbruggen, directeur van Museum Belvédère in Oranjewoud. Zijn museum gaat er bij de verdeling van cultuurgelden flink op vooruit.

Han Steenbruggen, directeur van Museum Belvédère in Oranjewoud. Zijn museum gaat er bij de verdeling van cultuurgelden flink op vooruit. Foto: Rens Hooyenga

Wat dat betreft vertoont het provinciale beleid overlapping met het landelijke: ook daar is de financiering van de ‘basisinfrastructuur’ geldig voor de komende vier jaar en ook daar staat een opgefrist en breder aanbod centraal.

Met het werven van experts van buiten voor twee verschillende adviescommissies – een voor kunst, een voor de overige culturele instellingen en initiatieven – haalde het provinciebestuur onafhankelijkheid en deskundigheid in huis. Dat schept de benodigde afstand en ruimte voor een meer kritische blik dan vanuit de achterkamers aan de Tweebaksmarkt mogelijk was geweest. Haast dertig jaar lang steunde de provincie bijvoorbeeld vaste prik dezelfde vier musea omdat die tot pijlers van de Friese cultuur en geschiedenis waren bestempeld: kunst, landbouw, scheepvaart en natuur. Met zo’n lange traditie breek je niet makkelijk zelf, ook al bleek uit de nota Nij Poadium dat geduchte veranderingen er wel degelijk zat aan te komen.

Dertien musea en veertig instellingen dienden een valide subsidieaanvraag in; fors meer dan het uiteindelijke aantal dat gehonoreerd werd. Door streng te selecteren op de inhoudelijke kwaliteit van de gepresenteerde visie kwamen de commissies tot hun herverkaveling van de middelen.

Er is niet zomaar met de botte bijl gehakt maar met een scherp fileermes gesneden

Dat is voor de mensen die nu met lege handen staan een hard gelag en dat blijkt ook wel uit hun eerste vaak geëmotioneerde reacties. Die zijn hen gegund want de verandering is abrupt; in sommige gevallen gaat het van een paar ton per jaar naar helemaal niets, zonder overgangstermijn. Maar helemáál met lege handen laten de commissies hen niet achter. Er is niet zomaar met de botte bijl gehakt maar met een scherp fileermes gesneden: de afwijzingen zijn met precisie beargumenteerd en wie het zien wil, kan er concrete handvatten in lezen voor verbeteringen, koerswendingen en kwaliteitsslagen. Voor snoei, opbinden en hernieuwde bloei.

Het is aan de besturen en directies maar ook aan het tot ‘moedermuseum’ bestempelde Fries Museum en vooral aan de provincie, die gezegd heeft de adviezen van de commissies te zullen volgen, om met verve regie te gaan voeren. De buit is verdeeld, maar nu begint het echte werk: het organisch gegroeide, fijnmazige, en daarmee rijke maar vaak ook onoverzichtelijke en soms verouderde of amateuristische kunst- en cultuuraanbod kan worden omgevormd tot een meer overzichtelijke, evenwichtige en hechtere structuur. Naast kunst, landbouw, scheepvaart en natuur zijn er namelijk genoeg andere pijlers. Die komen nu onvoldoende uit de verf. Wetenschaps-, oorlogs-, stads- en sociale geschiedenis moeten het nu doen met kleine collectietjes her en der in de provincie. Daar kan nog veel gewonnen worden via programmatische samenwerking en een betere inbedding in de context van geografie en tijd. Het ‘Fries eigene’ of het ‘Ferhaal fan Fryslân’ is namelijk geen dichte schatkist vol gestold verleden; het behelst een open venster en zoekt verbinding met de wereld van anderen en met de wereld van vandaag en morgen.

Aardverschuiving bij Friese cultuursubsidie

De culturele sector in Fryslân zal de komende jaren flink veranderen. Dat valt op te maken uit de nieuwe verdeling van de provinciale cultuursubsidies, die gedeputeerde Sietske Poepjes gisteren bekendmaakte. Grote verliezers zijn onder meer het Fries Landbouwmuseum, de Stichting Friesland Pop en de Kunstacademie Friesland, die hun volledige subsidie zien verdwijnen.

mailto: hoofdartikel@frieschdagblad.nl

Nieuws

menu