Commentaar: Het kostenplaatje en ‘de markt’ mogen niet het enige argument zijn bij op peil houden busvervoer

Mensen die slecht ter been zijn en met rollators lopen, zijn voor hun boodschappen vaak afhankelijk van de bus. Straks kan dat misschien niet meer en zijn ze afhankelijk van taxi’s. Vroeger kwam hier om het kwartier een bus, het wordt steeds beperkter.”

Het kostenplaatje en ‘de markt’ mogen dan niet het enige argument zijn. OV is een dienst om mensen mobiel te houden en wijken en dorpen leefbaar en bereikbaar.

Het kostenplaatje en ‘de markt’ mogen dan niet het enige argument zijn. OV is een dienst om mensen mobiel te houden en wijken en dorpen leefbaar en bereikbaar. Foto: Jilmer Postma

Deze noodkreet klonk onlangs uit de Leeuwarder wijk Nijlân vanwege het mogelijk schrappen van lijn vijf en vijftien van de stadsdienst, als onderdeel van het Transitieplan OV dat provincie en Arriva maken voor het rijk.

Den Haag stelt nu nog extra middelen ter beschikking om de coronacrisis, met fors minder ov-reizigers, door te komen. Maar als er versoepelingen komen en de geldkraan dichtgaat, kan de vervoerder niet meer kostendekkend werken met het huidige aantal reizigers.

Vier scenario’s

In vier scenario’s worden minder of meer lijnen geschrapt, verlegd van route (ze rijden om een dorp heen in plaats van erdoor) of deels vervangen door andere vormen van vervoer. Het aanbod wordt 5 tot 13 procent minder. Het gaat daarbij onder meer om meer lijn 71 bij Sexbierum, Pietersbierum, Ingelum, Bitgummole en Bitgum, lijn 62 in De Westereen, lijn 51 in Dokkum en lijn 14 bij Ureterp, Wijnjewoude en Klein Groningen.

Lees ook: Na de zomer mogelijk veel minder bussen in Fryslân

Ouderen, leerlingen en studenten gebruiken in ‘normale tijden’ veelvuldig het openbaar vervoer. Ook voor minder bedeelden is het een welkome en betaalbare vorm van vervoer, vanuit wijken naar het stadscentrum of vanuit hoeken van de provincie naar meer stedelijk gebied en andersom. En met het oog op het beperken van vervoer op fossiele brandstof is het voor woon-werkverkeer een goed alternatief.

OV is een dienst om mensen mobiel te houden en wijken en dorpen leefbaar en bereikbaar. Daar moet dus soms gewoon geld bij

Het kostenplaatje en ‘de markt’ mogen dan niet het enige argument zijn. OV is een dienst om mensen mobiel te houden en wijken en dorpen leefbaar en bereikbaar. Daar moet dus soms gewoon geld bij. Het is cruciaal om per lijn, dorp en wijk te kijken naar de (mogelijke) behoefte. Te snel concluderen dat reizigers straks niet meer terug zullen komen, kan de afname van het gebruik versnellen. Zeker in krimpgebieden moet worden voorkomen dat beperkingen het platteland verder uitdunnen.

Brede blik

Positief is dat de provincie de blik breed houdt en ook naar andere vormen van vervoer kijkt. De elektrische fiets is voor ouderen en scholieren al een welkom substituut voor de bus. Maar het kan niet een volledige vervanger zijn, gezien het kostenplaatje en de gevaren voor de minder mobiele gebruiker.

Lees ook: ROC Friese Poort slaat alarm bij provincie: afschalen bus is probleem voor mbo-stagiairs

Meerdere partijen in Provinciale Staten en gemeenteraden hebben hun onvrede geuit over de plannen. Reizigersbelangenorganisatie Rocov sprak juist van noodzakelijke en acceptabele ingrepen. Het is voor alle betrokken belangrijk scherp te blijven op de plannen, lokaal de gevolgen in kaart te brengen, de tijd te nemen en met een brede blik naar mobiliteit te kijken.

Reageren? Mail dan naar: hoofdredactie@frieschdagblad.nl