Commentaar: Invloed techreuzen moet worden ingeperkt

De beurswaarde van 1765 miljard dollar van Apple is een momentopname, maar laat zien over welke macht het bedrijf beschikt. Vorige week was Apple een van de bedrijven die zich ten overstaan van de volksvertegenwoordiging van de VS moest verantwoorden voor hun manier van werken in de wereld van sociale media.

De beurswaarde van het Amerikaanse bedrijf Apple steeg vorige week door naar 1765 miljard dollar.

De beurswaarde van het Amerikaanse bedrijf Apple steeg vorige week door naar 1765 miljard dollar. Foto: EPA

Techreus Apple heeft vorige week het Saudische staatsoliebedrijf Saudi Aramco afgelost als waardevolste beursgenoteerde bedrijf ter wereld. De aandelen van de iPhonemaker werden in New York tot 7,1 procent meer waard nadat het bedrijf recordcijfers had overlegd. Daarmee steeg de beurswaarde van Apple naar 1765 miljard dollar, net iets meer dan Saudi Aramco, dat in december naar de beurs in Riyad ging.

De beurswaarde van Apple is een momentopname, maar laat zien over welke macht het bedrijf beschikt. Vorige week was Apple een van de bedrijven die zich ten overstaan van de volksvertegenwoordiging van de VS moest verantwoorden voor hun manier van werken in de wereld van sociale media.

Historisch moment

Een commissie van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden hoorde in het kader van een onderzoek naar monopolisering en oneerlijke concurrentie de bazen van Apple, Facebook, Amazon en Google. Het was een historisch moment, namelijk de eerste keer dat de topmannen van alle vier de bedrijven tegelijk gehoord werden. En de toon van de ondervragers van het Congres was anders dan bij eerdere gesprekken tussen de politici en de topmannen van de techreuzen. Ze waren kritischer en minder bewonderend over hun rol in de samenleving en de mogelijkheden die ze burgers bieden om mee te doen in de samenleving.

Met hun marktmacht is ook hun niet door kiezers gecontroleerde invloed op samenlevingen overal ter wereld zeer groot

Het onderzoek richt zich op de enorme omvang van de ondernemingen die ervan verdacht worden hun machtspositie in de sector en in de media te verstevigen door kleinere concurrenten te benadelen of uit te schakelen. En met hun marktmacht is ook hun niet door kiezers gecontroleerde invloed op samenlevingen overal ter wereld zeer groot.

Beheersing van de markt

De baas van Facebook, Mark Zuckerberg, zei dat Facebook op de Amerikaanse manier succesvol is geworden door met niets te beginnen en producten te leveren die mensen waardevol vinden. Zuckerberg verdedigt ook overnames door Facebook omdat die bedrijven zoals WhatsApp en Instagram hebben helpen groeien.

De grote socialemediabedrijven bepalen uiteindelijk ongecontroleerd door burgers (hun gebruikers) wat wel of niet mag verschijnen op internet

Wat hij niet zegt is dat zijn bedrijf, net als andere techreuzen, streeft naar beheersing van de markt - een markt waarin miljarden voor het oprapen liggen. Dat is niet alleen nadelig voor de marktwerking, maar heeft ook zeer negatieve gevolgen voor de vrijheid van meningsuiting. Want de grote socialemediabedrijven bepalen uiteindelijk ongecontroleerd door burgers (hun gebruikers) wat wel of niet mag verschijnen op internet.

In het verleden zijn enorme bedrijven, bijvoorbeeld in de olie-industrie door staten gedwongen zich op te splitsen. Het is het overwegen waard om dit ook voor de techreuzen te laten gelden.

Reageren? Mail dan naar: hoofdredactie@frieschdagblad.nl

Commentaar: VS ziet nu ook gevaar van techreuzen

GHet onderzoek van justitie draait om mogelijke concurrentieverstoring door de bedrijven op internetplatforms, sociale media en webwinkeldiensten. Het moet aantonen of en hoe ,,toonaangevende" online platforms hun marktpositie hebben behaald en zich bezighouden met praktijken die de concurrentie hebben beperkt, innovatie hebben belemmerd, of anderszins klanten hebben benadeeld.