Bij 70 procent van de controles die wél plaatsvonden, bleek dat de exporteur zich niet aan de regels hield en e-waste wilde uitvoeren.

Commentaar: Kapotte elektronica te vaak naar arme landen

Bij 70 procent van de controles die wél plaatsvonden, bleek dat de exporteur zich niet aan de regels hield en e-waste wilde uitvoeren. Foto: Shutterstock

De wereldwijde coronapandemie heeft gezorgd voor een groei in de elektronicasector. Door het vele thuiswerken en consumenten die zich gedwongen thuis moesten vermaken werden meer laptops, telefoons en spelcomputers verkocht. De omzet in elektronica groeide met 5 procent. De verkopen in de IT-sector stegen met 12 procent. Notebooks, monitors, routers, toetsenborden, muizen, webcams, printers en aanverwante spullen waren en zijn nog steeds populair.

De andere kant van de medaille is dat de coronatijd ook heeft gezorgd voor een grote zogenoemde e-waste, afgedankte elektronische producten. Nederlandse consumenten en bedrijven hebben in coronajaar 2020 een recordhoeveelheid elektronische apparatuur gescheiden ingeleverd voor recycling. Ze brachten 125,5 miljoen kilo aan e-waste naar de daarvoor bestemde plekken.

Dat was ruim 8 procent meer dan een jaar eerder. Maar de Europese doelstelling om 65 procent van alle apparaten te recyclen, wordt nog lang niet gehaald, hoewel elektronisch afval inmiddels op 13.000 punten in het land kan worden ingeleverd. De praktijk is nog steeds dat veel afgedankte elektronische apparatuur illegaal naar arme landen wordt getransporteerd. De Inspectie voor Leefomgeving & Transport (ILT) heeft de afgelopen jaren steeds minder controles in Nederlandse havens uitgevoerd op de export van elektronisch afval.

Consumenten en bedrijven moeten tonen dat ze verantwoordelijk zijn

Bij 70 procent van de controles die wél plaatsvonden, bleek dat de exporteur zich niet aan de regels hield en e-waste wilde uitvoeren. Internationale afspraken verbieden deze export naar derdewereldlanden omdat gevaarlijke stoffen uit het afval daar vervuiling en gezondheidsproblemen veroorzaken. Tweedehands spullen die werken mogen wel worden uitgevoerd, maar veel aangetroffen elektronica is gewoon stuk. Er werd de afgelopen jaren meer dan twee miljoen kilo e-waste door de inspectie gevonden. Dat zijn honderd volle zeecontainers.

Afrika is een stortplaats geworden voor e-waste; ook sommige Aziatische landen worden eronder bedolven. Landen waar het naar toe gaat hebben meestal niet de juiste recycle-faciliteiten voor elektronisch afval. De handel is een gouden business. Bijvoorbeeld Afrikaanse landen azen op tweedehands elektronica. Ook onderdelen van kapotte spullen worden graag gebruikt. Wat overblijft wordt weggegooid.

Wettelijk verboden

De wetgeving is helder: export van e-waste is verboden. Toch blijken de mazen in de wet groot te zijn en is het financieel zo aantrekkelijk dat de export massaal blijft doorgaan. Verantwoordelijk gedrag begint bij consumenten en bedrijven die hun afgedankte spullen naar de Nederlandse milieustraat brengen, zelfs als daarvoor een bijdrage moet worden betaald.

Reageren? hoofdredactie@frieschdagblad.nl