Commentaar: Vertaalwerk houdt de Bijbel springlevend

Dromedaris en bier erin, aalmoes en legerstede eruit. Ruth niet meer een ‘bijzondere’ maar een ‘moedige’ vrouw. Vanwaar dat voortdurende gepruts aan de Bijbel, vragen sommige critici zich af na de bekendmaking van de eerste voorbeelden van de 12.000 aanpassingen die de Nieuwe Bijbelvertaling straks telt.

De verschillende vertalingen van de Bijbel naast elkaar leggen is voor velen een feest van zowel herkenning als verrassing.

De verschillende vertalingen van de Bijbel naast elkaar leggen is voor velen een feest van zowel herkenning als verrassing. Foto: Shutterstock

Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan deze NBV21, begin volgend jaar is hij klaar en eind 2021 ligt hij in de winkel. Dat is niet meer dan zestien jaar na het verschijnen van de NBV; is het werkelijk nu alweer tijd voor een herziening?

De vragen en de kritiek zijn meer dan welkom. Het Nederlands Bijbelgenootschap vroeg er expliciet om toen in 2004 de NBV het licht zag. De op- en aanmerkingen kwamen er inderdaad; projectleider Matthijs de Jong van deze herziene vertaling zegt overweldigd te zijn geweest door de duizenden reacties. Daarin werd zowel blijdschap en dankbaarheid verwoord als pijn en ergernis.

Herziening

Het verdwijnen van de eerbiedshoofdletter bijvoorbeeld, in de persoonlijke voornaamwoorden die horen bij God, Jezus en Heilige Geest, trof sommigen in het hart; voor anderen betekende het juist een nieuwe openheid na een jeugd waarin het beeld van een almachtige en oordelende God vooral tot benauwenis leidde.

De waarde van dit proces kan niet worden overschat: jaren werken aan een vertaling en dan de poorten open zetten voor commentaar en dialoog, nieuwsgierigheid naar gevoelens en opvattingen. Sterker nog: direct al werd aangekondigd dat dit gesprek binnen afzienbare tijd tot een herziene versie zou leiden. Dat is een royale erkenning, een gretige aanvaarding van de levendigheid van taal en cultuur. En van de wens om de Bijbel daarin mee te nemen.

Juist het feit dat er op gezette tijden een nieuwe vertaalslag wordt gemaakt houdt de Bijbel zowel vertrouwd als nieuw

Dat vergt een voortdurend zoeken naar balans tussen brontekst en doeltaal. Dicht bij de oorspronkelijke teksten blijven en die dankzij alle nog voortdurend groeiende kennis en nieuwe inzichten van oude geschiedenis en cultuur, steeds meer recht te doen. En tegelijk ook aansluiten bij de kennis en woordenschat van mensen van nu.

Verrassing

Voor wie het wil blijven de bijbels vol ‘woest en ledig’, ‘ijdelheid der ijdelheden’, ‘kribbe’, ‘geen andere goden voor Mijn aangezicht’ beschikbaar. En voor wie zonder voorkennis nieuwsgierig is naar een duizenden jaren oude godsdienst, kan zich vinden in een vertaling met de begrijpelijker varianten ‘leeg en verlaten’, ‘alles gaat voorbij’, ‘voederbak’ en ‘vereer geen andere goden’.

De verschillende vertalingen naast elkaar leggen is voor velen een feest van zowel herkenning als verrassing. Juist het feit dat er op gezette tijden een nieuwe vertaalslag wordt gemaakt – over een jaar of drie ook een nieuwe Friestalige – houdt de Bijbel zowel vertrouwd als nieuw.

Reageren? Mail dan naar: hoofdredactie@frieschdagblad.nl

Gegrepen door de vredestaak van de kerk

Dat je radicaal kiest voor vrede, ook politiek, is de kern van het evangelie. Dat vond Albert Jan Rasker, en hij zette zich van harte in voor de ontmoeting van Oost en West, tijdens de Koude Oorlog. Albert Jan Rasker vestigde in de Koude Oorlog zijn hoop op visioenen uit Oostbloklanden.

Nieuws

Meest gelezen