Commentaar: Woningtekort kan worden opgelost

Koopwoningenzijn voor veel mensen onbetaalbaar geworden. En mensen op de wachtlijst voor een betaalbare huurwoning zijn jaren verder voordat ze kunnen verhuizen. Nederland heeft een groot tekort aan huizen, en dat is al jaren zo. Op dit moment kampt ons land met een tekort van 300.000 woningen.

Nieuwbouw zal de komende tijd het woningtekort nog niet oplossen.

Nieuwbouw zal de komende tijd het woningtekort nog niet oplossen. Foto: ANP

Politieke partijen hebben in hun partijprogramma’s veel aandacht voor dit probleem. Het is een belangrijk thema in de verkiezingscampagnes. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft al die voornemens onlangs geanalyseerd. De conclusie: er blijken weinig verschillen te zijn in de maatregelen die de politieke partijen voorstellen. Bovendien lossen die voorstellen de problemen niet snel op. Zelfs als ze onverkort zouden worden uitgevoerd, dan kampt Nederland aan het einde van de komende kabinetsperiode nog altijd met een woningtekort.

Sommige partijen willen een aparte minister die geheel verantwoordelijk is voor het woningaanbod, maar wat die minister anders moet gaan doen dan wat er nu al gedaan wordt, blijft onduidelijk. Alles wat een speciaal voor woningbouw benoemde minister zou kunnen doen, gebeurt nu ook al. Er is daar dus geen aparte minister voor nodig.

Eigenaren van huurwoningen lopen financieel op ongekende schaal binnen

Het echte probleem is dat de rijksoverheid zelf nauwelijks instrumenten in handen heeft om woningbouw te sturen. Het is vooral aan bouwbedrijven, woningcorporaties en beleggers om te bepalen hoeveel ze willen bouwen of onttrekken aan de markt. Gemeenten en provincies bepalen alleen waar er gebouwd kan worden, en volgens welke regels. En die bouw- en inspraakprocedures maken het er allemaal niet makkelijker op. De totstandkoming van een nieuwe wijk duurt al snel een jaar of tien. Dat maakt dat de plannen die verschillende politieke partijen hebben gemaakt voor nieuwe stadsuitbreidingen of zelfs complete nieuwe steden voorlopig toekomstmuziek blijven.

Wat allereerst moet gebeuren, is het aanpakken van speculanten. Eigenaren van huurwoningen lopen op dit moment financieel op ongekende schaal binnen. Zij zullen meer dan nu een deel van hun grote winsten aan de gemeenschap moeten terugbetalen of de huren verlagen (door de PvdA al ‘Prins Bernhardbelasting’ genoemd, naar de superpandjesbaas en neef van koning Willem-Alexander).

Lees ook: Nieuwe maatregel pakt huisjesmelkers in Leeuwarden aan

Daarnaast heeft de coronacrisis laten zien dat veel kantoorpanden overbodig zijn en kunnen worden omgevormd tot woningen, bijvoorbeeld voor senioren. Hun huidige woningen komen dan vrij voor jongeren. Dit zet sneller zoden aan de dijk dan het bouwen van wijken. Er is kortom snel veel te winnen door een nieuw kabinet.

Reageren: hoofdredactie@frieschdagblad.nl