Dit artikel is vandaag gratis

De cyberrussen zijn terecht berucht, maar niet uniek | Column Jan-Peter Soenveld

Jan-Peter Soenveld. Beeld: FD

Ook in de schimmige wereld van de buitenlandse beïnvloeding door overheden speelt steeds meer zich online af. De Russen zijn berucht om hun hackaanvallen, maar zij zijn zeker niet de enigen die zich in het cyberdomein laten gelden.

Kent u Scoop Jackson? Zijn naam zei mij niets, totdat ik een poosje geleden in Leeuwarden een lezing bijwoonde van Stephan McCombie, professor maritieme IT Security bij NHL Stenden Hogeschool.

Scoop Jackson was een Amerikaanse politicus van de Democratische partij. Hij stond onder meer bekend om zijn harde toon tegen de Sovjet-Unie. Volgens McCombie startte de KGB daarom een lastercampagne tegen Jackson. Hij verloor in 1976 de verkiezingen voor de Democratische nominatie voor het presidentschap van Jimmy Carter. In hoeverre de verdachtmakingen door de Sovjets een rol speelden is onduidelijk, maar dat ze de verkiezingen probeerden te beïnvloeden is volgens McCombie wel bewezen.

Russische vingerafdrukken

Klinkt dat bekend? Dat kan kloppen. De Sovjets (en later de Russen) hebben de afgelopen decennia meermaals geprobeerd om verkiezingen in andere landen te beïnvloeden, met meer of minder succes. Trump-Clinton, Macron-Le Pen, en zelfs Reagan-Mondale. Op al die verkiezingen lijken Russische vingerafdrukken te staan.

De KGB en de huidige Russische spionnendiensten hielden zich (in samenwerking met Russische cyberbendes) zeker de afgelopen jaren bezig met allerlei vormen van desinformatie en digitale onveiligheid. McCombie, die decennia in cybersecurity werkte en vooral het vizier had op Oost-Europa, noemde bij de lezing een omvangrijke doch onvermijdelijk incomplete lijst met cyberaanvallen waar (vermoedelijk) de Russen achter zaten. Van de oorlog in Oekraïne (2014 en heden), tot de hack op SolarWinds (2021), volgens Microsoft de grootste en meest geavanceerde cyberaanval ooit.

Het was van McCombie een logische keuze om zich bij de lezing te richten op Rusland. Niet alleen vanwege de evidente activiteit en actualiteit, maar ook vanwege zijn eigen expertise en ervaringen met dit land. Maar na de lezing ontspon zich een interessante discussie. Want hoe zit het met de Chinezen? En de Noord-Koreanen? En de Amerikanen?

Grote spelers

Terechte vragen, aldus McCombie. Want de Russen zijn lang niet de enigen die op grootschalige wijze cyberaanvallen ondernemen en desinformatie verspreiden. Hij ziet naast China, de VS, en Noord-Korea, ook landen als Israël, Verenigd Koninkrijk en Iran als grote spelers in het cyberdomein. En de Westerse landen in dat rijtje zijn niet vies van spionage bij bondgenoten. Zo bespioneerden de VS Angela Merkel (met Deense hulp), en hackte het VK Belgacom, de nationale telecomprovider van België. En vergeet ook de Nederlanders niet, die nota bene maandenlang toegang hadden tot de servers van de Russische cyberbende Cozy Bear (die nauwe banden had met de Russische overheid).

Deze wederzijdse cyberactiviteit bewijst volgens McCombie dat cyber het vijfde domein van oorlogsvoering is, naast land, lucht, zee, en ruimte. Hij voorspelt dat cyberaanvallen een vast onderdeel worden (of misschien al zijn) van een nieuwe hybride Koude Oorlog. Omwille van de bescherming van onze veiligheid en democratie, moeten tegenmaatregelen worden genomen. Laten we de hedendaagse Scoop Jacksons beschermen.

Nieuws

menu