De ziekmakende Binnenhofse ratrace

Kamerleden worden op van alles geselecteerd, behalve op deskundigheid. Partijen hebben geen behoefte aan onafhankelijke geest, terwijl die broodnodig zijn.

Teeede Kamerleden en ministers tijdens een schorsing van het debat deze week over het economisch steunpakket.

Teeede Kamerleden en ministers tijdens een schorsing van het debat deze week over het economisch steunpakket. Foto: ANP

Het loopt de laatste tijd nogal wat Haagse politici over de schoenen. Reden voor vermeende heelmeesters te pleiten voor een uitbreiding van het huidige aantal van 150 Kamerleden. Dat zou leiden tot minder werkdruk. Ammehoela. Hoe meer Kamerleden, hoe venijniger de concurrentie wordt om media-aandacht. Nog meer Kamervragen, nog meer moties, nog langere vergaderingen, een nog sterkere afrekencultuur. Hou toch op.

Wel is het in beginsel een goed idee om te zorgen voor meer assistentie van Kamerleden. Een Kamerlid heeft nu slechts anderhalve man en een paardenkop tot zijn beschikking. Win het daarmee maar eens van bureaucratie en lobbyisme. Een half mensenleven geleden, toen ik één van de 150 mocht zijn, was het trouwens ook al armetierigheid troef bij de ondersteuning van Kamerleden. Hoe kon men dat decennialang laten geworden?

Pieter Omtzigt

Het antwoord is simpel: partijbelangen hebben het meeste gewicht in de weegschaal. Vooral wat grotere partijen, en in het verlengde daarvan de Kamerfracties, hebben het mier aan publiciteit trekkende, actief opererende individuele Kamerleden. Een treffend voorbeeld is het Kamerlid Pieter Omtzigt, dat door de jaren heen gedwarsboomd werd door de CDA-top. Het hoogste partijpolitieke gebod: ‘Gij zult de partijleiding niet voor de voeten lopen.’. Dus laat het alsjeblieft bij die anderhalve man en een paardenkop!

Bij de opstelling van de kandidatenlijsten wordt niet primair geselecteerd op deskundigheid, maar op regionale spreiding, netwerkjes en niet te vergeten op een volgzaam karakter, een deugd die kenmerkend is voor schapen. Onafhankelijke geesten? Bewaar ons! Honderd keer liever grijze muizen.

De boer en zijn kat

Gerrit de Jong (1944 ) was tien jaar financieel woordvoerder van de CDA-Tweede Kamerfractie en daarna tien jaar lid van de Algemene Rekenkamer. Hij weet, wil ik maar zeggen, hoe op financieel gebied de hazen lopen.

Naar aanleiding van de vorige maand verschenen Voorjaarsnota van het demissionaire kabinet Rutte III schreef hij op 2 juni een exposé in het Friesch Dagblad dat hij met het volgende citaat afsloot. ‘Al tientallen jaren bereikt de Tweede Kamer een stroom rapporten waarin zij wordt gewezen op haar tekortschieten in haar taak van controleur van het kabinet en van medewetgever. En het haalt niets uit. Kamerleden hebben er geen belangstelling voor en missen ook vaak de kennis. Ik schat het aantal Kamerleden dat de 187 bladzijden van de Voorjaarsnota tot zich neemt, en ook begrijpt wat er in staat, op hooguit vijf.’


Spijker op de kop. Maar daarmee zijn we er nog niet. Niet alleen financiële kennis is in de Twee Kamer een muurbloempje, ook wetgevingskennis. Het aantal bedreven wetgevingsjuristen haalt vermoedelijk niet eens de vijf. Zeker niet nadat de solide en eigentijdse jurist Chris van Dam na slechts één Kamertermijn door het CDA-bestuur bij de verkiezingen van 17 maart naar een onverkiesbare plaats werd gebonjourd. De enige reden die bedacht kan worden voor dit congé: Van Dam richtte zich primair op de inhoud en liet de letterlijk ziekmakende Binnenhofse ratrace om media-aandacht grotendeels aan zich voorbij gaan. En het gaat maar door met het primaat van partijpolitieke leegheid.

Rutte III is het eerste kabinet dat in demissionaire status miljarden uitgeeft zonder dekking. Na ons de zondvloed. Gerrit de Jong: ’Daarmee is de reputatie van minister Hoekstra wel zo ongeveer naar de vaantjes.’ De amechtige pirouettedraaierij bij de formatie past ook in het patroon.

Als de partijpolitici niet eindelijk in hun hok worden geduwd, dreigen kiezers zich te spiegelen aan de boer met zijn: als ik zulke muizen op zolder had, sloeg ik de kat dood.

Reageren?fabersyma@gmail.com