Dit land heeft honderd dagen na de verkiezingen een echt kabinet nodig, Nederland moet weer geregeerd worden | Commentaar

Na ruim honderd dagen na de verkiezingen is er nog altijd geen zicht op een nieuw kabinet. En dat terwijl er genoeg problemen in Nederland zijn die schreeuwen om beleid door een volwaardig kabinet.

Henk van der Laan.

Henk van der Laan. Foto: FD

Wie terugkijkt op het parlementaire jaar ziet hoe de urgentie uit de Nederlandse politiek verdween zoals de lucht uit een ballon. Er was een kabinetsval die voelde als een administratieve handeling, een verkiezingscampagne die maar niet op gang kwam, gevolgd door een formatie met het tempo van een slak met zonnesteek.

Heel even sloeg de vlam in de pan, toen op papieren van verkenner Kajsa Ollongren te zien was dat er gesproken was over een ‘functie elders’ voor de dissidente, toen nog CDA’er Pieter Omtzigt. Het bracht premier Mark Rutte in het nauw omdat hij eerst ontkende dat hij degene was die dit had gezegd.

Ontsporing

Dit leidde om twee redenen tot een ontsporing. Ten eerste was het een uitbarsting van de al tijden sluimerende onvrede over Ruttes soepele omgang met de werkelijkheid. Ten tweede zorgde de onervarenheid van de nieuwe leiders van D66 en CDA, Sigrid Kaag en Wopke Hoekstra, in het parlementaire werk – zij waren tot voor kort slechts vakminister – dat zij zich mee lieten voeren in de emoties die door PVV-leider Geert Wilders handig werd opgepookt. Maar omdat zij niet zo ver wilden gaan om een motie van wantrouwen tegen Rutte te steunen, had de VVD’er genoeg ruimte om zich toch te handhaven.

Wat volgde was een wekenlange periode waarin gevonden werd in een methode om van alle scherven toch weer en vaasje te maken.

Nog tekenender was dat er twee informateurs nodig waren voor een helende sessie – Herman Tjeenk Willink en Mariëtte Hamer – maar dat hun bevindingen nauwelijks besproken werden in het Kamerdebat over hun bevindingen. Ondanks alle mooie woorden over een ‘nieuwe bestuurscultuur’ draaide het dit jaar meer om het managen van beeldvorming dan om het maken van beleid.

Niet normaal

Dat is ook de reden waarom de formatie zo traag loopt. In maart riep Rutte nog op tot een snelle formatie en vond Hoekstra nog dat het CDA kon regeren met iedereen in het brede midden, inclusief GroenLinks en PvdA. Nu lijkt het alsof Rutte de formatie op zijn beloop laat en wil Hoekstra opeens helemaal niet meer met PvdA en GroenLinks samen om tafel.

En terwijl de onderhandelingsteams van VVD en D66 doodleuk op vakantie zijn gegaan, worden er straks nieuwe bewindslieden benoemd en stelt dit kabinet de begroting voor 2022 vast - allemaal alsof het heel normaal is dat een demissionair kabinet dit nog doet.

Dat is het niet. Er is in Nederland meer dan genoeg aan de hand en dat vraagt om beleid van een volwaardig, en dus niet demissionair, kabinet. Dan is er niet de tijd om of de boel eens aan te kijken of om af te wachten tot de ander de eerste stap zet. Die tijd is er niet, dit land moet weer geregeerd worden.