Dit artikel is vandaag gratis

Het pessimisme slaat toe, maar vooruit: het is zomer | Column Ingrid van de Vegte

Ingrid van de Vegte. Beeld: FD

Eens in de zoveel tijd is uw columnist van dienst helaas pessimistisch. Meestal lukt het om me te richten op die zaken waar ik zelf invloed heb, dat is immers de manier om bij te dragen aan mijn omgeving en te voorkomen dat ik de moed verlies. Ik zie alles bloeien in de tuin en er moet wel een enorme biodiversiteit heersen, bizar veel verschillende insecten op al het bloeiend en niet bloeiend groen. Tot zover mijn invloed in mijn omgeving.

Ik zie de grote velden met raaigras, ik zie de diepgespitte en schoongespoten grote akkers met graan, aardappels, mais en uien. Ik zie de steeds grotere trekkers, stallen, voedersilo’s. De lage waterstand in de sloten en het agrarisch vrachtverkeer. Ons eten komt merendeels niet uit onze groene omgeving, ‘want’ daar produceren we voor de export. Het zit me dwars dat dat allemaal niet klopt.

We weten wat er niet deugt, we weten dat we het klimaat en de bodems niet langer kunnen verstoren. We weten dat we plant- en diersoorten en hele ecosystemen vernietigd hebben. We weten dat de lage waterstand de biodiversiteit verder aantast, meer CO2 doet vrijkomen, fundamenten doet verrotten. Je zult maar in Gouda wonen, ja, maar vlak de Friese veenweidegebieden niet uit, drama.

Lobby’s van hen die veel verdienen

En bijna niets verandert er. Dat komt door de lobby’s van hen die veel verdienen aan onze landbouw en industriële vleesteelt, door uitstelgedrag, geitenpaadjes in gedoogland en verkeerde sentimenten. Er is geen plan voor een echte transformatie naar circulaire grondgebonden landbouw in natuurlijke omstandigheden. We staan met de rug tegen de muur.

In 1976 liet president Carter zonnepanelen plaatsen op het Witte Huis en hij vertelde er stralend bij dat dit de toekomst was. Helaas, hij zat er maar vier jaar en de volgende president - Reagan - liet ze snel verwijderen. Er was buiten de lobby van de fossiele industrie gerekend en die lobby duurt voort tot vandaag.

Ook toen wisten we al heel veel en we hebben zo belachelijk weinig met die kennis gedaan. Een klein beetje innovatie en verder eigenlijk veertig jaar stilstand en daarmee totale overbelasting van ons klimaat. We weten het wel, maar we doen het niet. De korte termijn en de grote winsten voor sommigen, met welvaart voor grote groepen in het Westen als gevolg die dat graag willen behouden, winnen altijd.

Deals met dictators

De wereldhandel heeft ons rijk gemaakt, in vorige eeuwen en ook nu. De afhankelijkheid die daardoor ontstaat, het marchanderen over de arbeidssituatie van mensen, de vervuiling, het wegkijken van mensenrechtenschendingen: we hebben het er allemaal voor over, zodat wij kunnen verdienen en als consumenten goedkope spullen kunnen aanschaffen. We sluiten deals met dictators over gas, olie en vluchtelingen en denken dat dit zonder consequenties blijft.

De oorlog die Rusland is begonnen legt veel zaken bloot – dat Afrika sterft zonder graan uit de Oekraïne, hoe kan dat? - en leidt tot paniekvoetbal. We gaan massaal de wapenindustrie weer aanzetten, met alle kosten en gevolgen van dien en we gaan zaken doen met andere dictators waar we ook wel weer een rekening van gaan krijgen.

Verder moeten we nog iets met wonen, arbeidsmarkt, zorg, corona, armoede, vluchtelingen. Ik waarschuwde u al, soms slaat het pessimisme toe. Het gevoel dat alles vastloopt en dat er geen echte ontwikkeling de goede kant op is, maar vooral crisisaanpak op crisisaanpak, waarbij de lange termijn niet beeld komt.

Het is tijd voor vakantie en het oogsten van de peulen en de courgettes en aandacht geven aan mensen om me heen. In mijn eigen omgeving dus. Het is zomer.

Ingrid van de Vegte is directeur-bestuurder van het Fries Sociaal Planbureau

Nieuws

menu