Energiebelang weegt voor het kabinet zwaarder dan de gevoelens van de nabestaanden van de ramp met de MH17 | Commentaar

Demissionair premier Mark Rutte blijkt de Tweede Kamer weer niet volledig te hebben geïnformeerd. In het geheim werd met Rusland overlegd over energieprojecten, terwijl in naam de diplomatieke banden met het Kremlin na de ramp met de MH17 werden bevroren.

Foto:

Foto: FD

Oppositiepartijen SP, PvdA en GroenLinks hebben weer opheldering gevraagd van het kabinet over het overleg tussen Nederland, Rusland en bedrijven zoals Gazprom en Shell over energieprojecten. De werkzaamheden binnen de speciaal hiervoor bedoelde werkgroep Energie gingen mogelijk toch verder dan demissionair premier Mark Rutte in maart de Tweede Kamer voorspiegelde, stellen de drie partijen naar aanleiding van een artikel van afgelopen dinsdag van de onderzoeksplatforms Follow the Money en The Investigative Desk. De onderzoekers kregen hierover informatie na een Wob-verzoek (Wet openbaarheid van bestuur).

Banden bevriezen

De woede over het neerhalen van MH17 en de annexatie van de Krim waren in 2014 redenen om de diplomatieke banden met Rusland te bevriezen. Toch ging Nederland in 2017 in op een Russische voorstel het overleg te hervatten. Tijdens deze gesprekken brachten de ministeries van Buitenlandse Zaken en Economische Zaken zelf memo’s in over Nord Stream 2, Amerikaanse sancties en belemmerende EU-wetgeving. De Tweede Kamer kreeg hier niets over te horen. Niet in het debat, niet in het gevraagde verslag van de uitkomsten van het overleg.

Is dit weer een typisch geval van de Rutte-doctrine: zo lang mogelijk niets loslaten over wat er intern is besproken en de informatieplicht jegens de Tweede Kamer zo beperkt mogelijk opvatten? Of is hier sprake van een gezond eigenbelang ten behoeve van de staat, het raison d’état , een belangrijk principe in de internationale politiek waarbij geheimhouding van nagestreefde belangen en overwegingen essentieel is? Buitenlandse politiek is bijna nooit gebaat bij openheid. De linkerhand (openlijke actie tegen Rusland in verband met de ramp met de MH17) mag niet weten wat de rechterhand (in alle beslotenheid met Rusland over energieprojecten spreken) doet.

Geen geheugen en geweten

Het is op deze plaats vaker gezegd: internationale politiek heeft geen geheugen en geen geweten. Landen hebben elkaar nodig als het gaat om geld verdienen en de bescherming van de grenzen. De Europese Unie heeft wat dit betreft de belangrijkste functie van de natiestaat overgenomen, zeer ten voordele van Nederland. Maar waar particuliere nationale overwegingen een rol blijven spelen, weegt het eigen landsbelang zwaar.

Het is goed dat bekend wordt hoe Nederland opereert in de internationale arena waar het zelf nog invloed heeft. Daar speelt landsbelang de hoofdrol. En energiezekerheid, van grote strategische importantie, weegt voor het kabinet blijkbaar zwaarder dan het boven water krijgen van de de waarheid over de ramp met de MH17. Probeer dit de nabestaanden, die al zo lang wachten op de afhandeling van de zaak maar eens uit te leggen.