Heerenveen wil elke terugvordering opnieuw nagaan

De gemeente Heerenveen laat de dossiers van alle 1075 bijstandsgerechtigden die sinds 2016 hun uitkering (deels) moesten terugbetalen tegen het licht houden om te zien of die beslissingen zorgvuldig genomen zijn. 

Het gemeentehuis van Heerenveen

Het gemeentehuis van Heerenveen Foto: Simon Bleeker

Dat zei wethouder Hedwich Rinkes gisteren naar aanleiding van het oordeel over één geval van de onafhankelijke Commissie Bezwaarschriften. In 2018 vorderde de gemeente ruim 14.000 euro terug van een persoon omdat die geregeld boodschappen van de ouders kreeg. De commissie oordeelde dat de gemeente nalatig was geweest, en onzorgvuldig in het onderzoek.

Het college probeerde het stuk onder de pet te houden om privacyredenen, maar het kwam onder meer via het Friesch Dagblad alsnog naar buiten. Rinkes stuurt het nu alsnog naar de raad. Donderdag is er een debat over. Rinkes: ,,Ik stel dan een onderzoek voor naar alle terugvorderingen vanaf 2016. Dat is een redelijke periode om een goed beeld te krijgen.”

Topje van de ijsberg

Retze van der Honing van oppositiefractie GroenLinks is blij met dit voorstel, want hij vreest dat deze casus het topje van de ijsberg is. ,,Ik wil dat naar álle gevallen onderzoek wordt gedaan en daar zo snel mogelijk verslag van hebben.” Bernhard Hoekstra van coalitiefractie CDA beaamt dat. ,,Een onderzoek naar de vraag of dit een incident is of dat het breder voorkomt, is een goed idee.”

Verschillende fracties willen dat het roer om gaat in het sociale beleid. ,,Wij vinden twee dingen belangrijk, zeker waar het gaat om terugvordering van bijstandsgeld: zorgvuldigheid en bejegening”, aldus Wanda Ottens van coalitiepartij PvdA.

Gemeente keek niet goed genoeg

De persoon in kwestie kreeg af en toe boodschappen van de ouders, maar gaf daar zelf ook geld aan uit. De gemeente liet na dat laatste goed te onderzoeken, oordeelde de commissie, en ging er te gemakkelijk vanuit dat de ouders van 2015 tot 2018 alle boodschappen betaalden. Ottens: ,,Het gaat om kwetsbare mensen, die maandenlang in de stress hebben gezeten omdat ze onterecht van fraude zijn beschuldigd. Die terugbetaling zou tientallen jaren duren.”

Twintig mensen zouden met lood in de schoenen naar het gemeentehuis gaan, of daar helemaal niet meer durven te komen

Van der Honing wijst hier ook op. ,,Dit is een drama voor mensen in de bijstand. De gemeente heeft een straf uitgedeeld op basis van gissingen en niet op basis van feiten. Er is veel te snel overgegaan tot het bestempelen van deze persoon tot fraudeur.”

Met angst naar gemeentehuis

Die bejegening lijkt verder te strekken. Meerdere bijstandsgerechtigden in de gemeente voelen zich gekleineerd en respectloos behandeld door ambtenaren van de sociale dienst. De PvdA-fractie heeft getuigenissen van twintig mensen die met lood in de schoenen naar het gemeentehuis gaan, of daar helemaal niet meer durven te komen. Ottens: ,,Dat is zorgelijk. Wij willen een plan van aanpak zien van het college hoe de behandeling van bijstandsgerechtigden verbeterd gaat worden.” Rinkes stelt de raad voor om ook hier onderzoek naar te doen. ,,We willen inwoners in de bijstand vragen hoe ze de bejegening hebben ervaren.”

In het debat van dinsdag zei Rinkes dat de Participatiewet ,,met hoofd, uitvoering van de wet, en hart, de menselijke maat” wordt uitgevoerd. Vrijdag zei ze: ,,Ik ben blij dat het college het advies van de bezwarencommissie heeft opgevolgd, maar het traject daarvoor is niet gelopen zoals we het als gemeente willen.”

Lees ook: Terugeisen bijstand door gemeente Heerenveen was onrechtmatig

Het stuk waarin de gemeente Heerenveen nalatigheid en onzorgvuldigheid wordt verweten bij het terugvorderen van 14.000 euro van een bijstandsgerechtigde, is gisteren alsnog openbaar gemaakt.

Dinsdag zei wethouder Hedwich Rinkes nog tegen de gemeenteraad dat het advies geheim moet blijven, uit privacyoverwegingen omtrent de betrokkene. Maar nadat het stuk onder andere via het Friesch Dagblad uitlekte, wordt het stuk alsnog openbaar. ,,Wij vinden privacy belangrijk, maar sturen nu een afgelakt document naar de raad. Ook de collegebesluiten die hiermee te maken hebben. We willen inzicht geven in hele proces.”

GroenLinks-raadslid Retze van der Honing drong er dinsdag stevig op aan dat de wethouder de stukken openbaar zou maken. ,,In de krant hebben we gezien dat je het stuk prima kunt lezen zonder de persoonlijke gegevens erbij. Die mogen ze aflakken. Die wíl ik ook niet eens weten, want dat is totaal niet relevant voor ons. Dat het college de privacy beschermt respecteer ik ten volle. Maar ik wil die stukken inzien omdat ik vermoed dat er relevante informatie in staat met betrekking tot mijn controlerende functie als volksvertegenwoordiger. In de krant hebben we gelezen dat dat vermoeden juist is.”

Te gemakkelijk

De onafhankelijke Commissie Bezwaarschriften oordeelde dat de gemeente in oktober 2018 nalatig is geweest en onzorgvuldig heeft gehandeld in een geval van terugvordering van bijstand. De persoon kreeg af en toe boodschappen van de ouders, maar toonde aan dat ze zelf ook boodschappen betaalde. De gemeente heeft nagelaten dat laatste goed te onderzoeken, oordeelde de commissie, en ging er te gemakkelijk vanuit dat de ouders van 2015 tot 2018 alle boodschappen betaalden. Door de Nibudnorm te hanteren (rond de 300 euro per maand) is het bedrag van 14.298,86 euro tot stand gekomen. De betrokkene heeft het deel dat ze al had afgedragen weer teruggestort gekregen nadat het colllege het advies van de commissie had overgenomen.

Ook dat besluit wilde de wethouder onder de pet houden. ,,Dat wil ik ook hebben”, aldus Van der Honing. Hij heeft inmiddels een interpellatiedebat aangevraagd in de gemeenteraadsvergadering van aanstaande donderdag. Naast de uitvoering van het sociale beleid zal de handelwijze van het college ter discussie staan. ,,Ik ben laaiend hierover. Die geheimhouding is van een stuitende dommigheid. De wethouder heeft een alles-gaat-geweldigverhaal opgehangen. Dat is nu heel ongeloofwaardig. En ik wil dat stuk per se via de geëigende weg hebben, dus uit handen van het college. Dat zo’n stuk gaat ronddweilen is logisch, en ik kan er op een andere manier ook aan komen, maar het college hoort het openbaar te maken.”

Onderscheid

Van der Honing beraadt zich op vervolgstappen. Mogelijke middelen zijn het in stemming brengen van moties van afkeuring of zelfs wantrouwen. ,,Daar is wel onderscheid tussen. Ik keur de handelwijze en het beleid van het college af. Maar ik ben er niet op uit om deze wethouder weg te sturen, maar dat kan veranderen als ze uit hetzelfde vaatje blijft tappen. Of we elkaar nog kunnen vertrouwen hangt af van de beantwoording

Nieuws

menu