Merkwaardige excuses van een gladde Mark Rutte over het drama van corona en de te vroege versoepelingen | Commentaar

Demissionair premier Mark Rutte maakte deze week excuses voor de te snelle versoepelingen die onlangs ingingen. De regering dacht dat heel wat kon, maar dat bleek een grote inschattingsfout.

Foto:

Foto: FD

Rutte zei met zijn kenmerkende woordgebruik dat het kabinet ‘baalt’ van de voorbarige versoepelingen en het gebrek aan zelfinzicht daarover, en bood vervolgens excuses aan. Vandaag moeten Rutte en minister Hugo de Jonge zich tijdens een ingelast Kamerdebat verantwoorden voor de, naar nu is gebleken, te vroege en uitgebreide versoepelingen van de coronabeperkingen.

Het straalde ervan af toen het einde van de maatregelen werd aangekondigd. Eindelijk vrij van de knellingen die Nederland al zo lang plaagden. Maar hoe anders pakte het beleid uit.

De manier waarop Rutte de excuuskaart speelde, komt hol over. Want Rutte hield die verontschuldiging heel algemeen. De grote vraag is aan wie de demissionaire premier eigenlijk excuses aanbood. Aan de mensen die nu besmet zijn en onder wie steeds meer ouderen zich melden? Aan de nachtclubs of de uitbaters van overvolle kroegen en terrassen? Aan de mensen die moesten worden opgenomen in ziekenhuizen? Aan het verplegend en verzorgend personeel dat al heel lang op z’n tandvlees loopt? Aan bedrijven die in deze vakantietijd hun roosters niet rond kunnen krijgen omdat veel werknemers noodgedwongen weer thuiszitten? Minister de Jonge vroeg deze week mensen die mogelijk in contact zijn geweest toch vooral thuis te blijven.

‘Teflon-Rutte’

De excuses van de gladde ‘teflon-Rutte’ zijn goedkoop. Want hij had een levensgrote disclaimer in petto. Dat hij excuses maakt, betekent niet dat hij schuld op zich neemt als mensen schadeclaims indienen tegen de overheid. Toen het kabinet versoepelde, leek het ook echt goed te gaan en daarom is schuld als kwestie niet aan de orde, aldus de premier. Het kabinet heeft bovendien adviezen van de deskundigen gevolgd en ook zo bezien dus niets gedaan wat onverstandig was.

Maar klopt dat laatste wel helemaal? Gedragsdeskundigen zeggen dat ze van tevoren het kabinet al hadden gewaarschuwd dat het versoepelen te snel ging, en dat burgers het idee zouden krijgen dat ze zich nergens meer aan hoefden te houden.

Rutte deed alsof de jongeren zich onverantwoordelijk hadden gedragen. Deels is dat zo, maar het kabinet heeft hen met De Jonges ‘dansen met Janssen’ en het liedje ‘Zeg mondkapje waar ga je henen’ van minister Ferd Grapperhaus een vrijbrief gegeven voor hun gedrag, waarvan de bewindslieden overigens hebben toegegeven dat het fout was.

Persoonlijk blunderen

Het is opmerkelijk dat de premier op zo’n korte termijn excuses aanbiedt voor regeringsbeleid. Meestal worden dit soort woorden alleen gebruikt voor persoonlijk blunderen, jarenlang slepende benadeling van burgers (toeslagendrama, bevingsschade) of staatsmisdaden begaan in een ver verleden.

Deze excuses zijn bedoeld om het debat bij voorbaat te neutraliseren. De Kamer moet daarom hierin niet meegaan.

Reageren? Mail naar: hoofdredactie@frieschdagblad.nl