De groene ambities van Frans Timmermans zijn duidelijk. Nu nog de politieke wil om ze te doen slagen | Commentaar

Woensdag presenteert Eurocommissaris Frans Timmermans de langverwachte klimaatplannen: Fit for 55. Die moeten ervoor zorgen dat de Europese Unie het eerste grote economische blok wordt dat in 2050 klimaatneutraal is. Om dat te halen moet al in 2030 de gemiddelde uitstoot van CO2 met 55 procent zijn teruggebracht ten opzichte van 1990.

Niek van der Molen.

Niek van der Molen. Foto: FD


Er zijn nog heel wat hobbels te nemen voor de plannen worden goedgekeurd. Het is vooral de politiek die dwarsligt, niet de industrie.

Sommige voorstellen van Timmermans zijn al uitgelekt, zoals een kerosinebelasting en een aanscherping van de uitstootnormen voor auto’s. Verder krijgt de Europese industrie geleidelijk minder gratis zogeheten CO2-emissierechten.

Dat laatste klimaatdoel is het belangrijkste onderdeel van Fit for 55 . Door aanscherping van het emissie-verhandelingssysteem (Emission Trading System, ETS) moet de uitstoot van kooldioxide fors worden verlaagd.

Of dit plan kan rekenen op de benodigde unanimiteit in de Europese Raad - de vergadering van de 27 regeringsleiders van de EU-lidstaten - is nog maar de vraag. Oost-Europese landen die zwaar leunen op de vervuilende kolenindustrie zijn niet blij dat het mes in de emissiehandel wordt gezet. Vooral Polen niet.

Maar ook in West-Europa zijn er bedenkingen. Brandstofproducenten moeten CO2-rechten kopen, wat leidt tot een hogere benzineprijs aan de pomp. Met name de Franse president Emmanuel Macron vreest voor maatschappelijke onrust als hij nieuwe prijsverhogingen voor brandstof doorvoert.

Tijdsdruk

Hopelijk leiden de politieke discussies in de EU niet tot verdere vertraging van de plannen. De tijdsdruk is sowieso toch al behoorlijk. De komende zes maanden is Slovenië voorzitter van de Europese Unie. In Brussel bestaat de zorg dat dit land zich nog meer tegen de EU zal afzetten en dus geen initiatieven ontplooit om de EU-lidstaten op klimaatgebied op een lijn te krijgen.

Na Slovenië is Frankrijk EU-voorzitter en gevreesd wordt dat met het oog op de verkiezingen volgend jaar Macron geen pijnlijke maatregelen zal willen nemen. Al en met al betekent dit dat de Europese klimaatwetten mogelijk pas in 2024 ingaan en dan resteert nog slechts zes jaar om de eerste belangrijke horde te nemen.

Bedrijven zijn positief

Hoopgevend is dat tientallen grote Europese bedrijven zich vorige week in een open brief achter de groene ambities van de Europese Commissie schaarden. Zij willen graag milieuvriendelijker werken. De industrie schat waarschijnlijk beter in dan politici, die zich nog al eens bekommeren om hun herverkiezing, dat de burger best bereid is pijnlijke maatregelen te slikken voor een schone en duurzame wereld.

Het enige wat de bedrijven verlangen van Brussel is een helder en klimaatvriendelijk industriebeleid. Hopelijk weet de politiek dat de burger en de industrie te bieden.