Opinie: De satanische retoriek van QAnon kan onschuldige mensen schaden

De samenzweringsbeweging QAnon zet zijn ideeën kracht bij met verwijzingen naar satanisme en ritueel misbruik van kinderen. De kans bestaat dat onschuldige mensen hierdoor slachtoffer worden van geweld.

Aanhangers van QAnon denken dat leden van de Amerikaanse elite betrokken zijn bij een complot tegen president Donald Trump. Ze baseren zich op berichten van een zekere ‘Q’, een anonieme gebruiker van een internetforum. Voor de tv-camera’s verklaarde Trump op 15 oktober ,,niets te weten” van QAnon, alleen dat ,,ze heel erg tegen pedofilie zijn”.

QAnon-aanhangers zien Trump zien als een soort verlosser - iemand die vierdimensionaal schaak speelt tegen duistere politieke insiders en machtige mensen die de Deep State genoemd worden. Maar dat is maar een deel van wat Anons - de aanhangers van QAnon - geloven. Waar Trump geen weet van heeft, zijn de gruwelijke beweringen waar dit veronderstelde schaakspel op gebaseerd is en de demonische beelden en taal die door complotdenkers worden gebruikt.

Gevaarlijk

Als religiekenner die doceert over de culturele betekenis van monsters, zie ik veel overeenkomsten tussen Anon-beweringen en eerdere paniekgeruchten waarin satanische retoriek een rol speelde. Sterker nog, gezien de groeiende populariteit van de QAnon-samenzwering - en de manier waarop die de gevestigde politiek belaagt - denk ik dat het negeren van deze retoriek gevaarlijk kan zijn voor degenen die het doelwit zijn in deze samenzweringstheorieën.

De samenzweringstheorie claimt dat politici van de Deep State en de Hollywood-elite betrokken zijn bij een grootschalig kinderontvoeringsnetwerk

De QAnon-samenzweringstheorie begon met een anonieme post op 4chan in oktober 2017. De auteur, die zijn posts later ondertekende met ‘Q’, is nog steeds onbekend. Q postte sindsdien anonieme berichten, ook wel Qdrops genoemd, op de website 8chan en tegenwoordig 8kun.

De samenzweringstheorie claimt dat politici van de Deep State en de Hollywood-elite betrokken zijn bij een grootschalig kinderontvoeringsnetwerk dat adrenochroom oogst - wat verkregen wordt uit oxidatie van adrenaline - uit kinderen die seksueel misbruikt worden tijdens satanische rituelen.

Anons zeggen dat adrenochroom ingenomen wordt door sommige Democratische politici en leden van de Hollywood-elite vanwege de psychedelische en anti-agingeffecten. Het zou krachtiger zijn als het geoogst wordt uit een angstig slachtoffer. Trump, geloven ze, werkt toe naar de grote afrekening, een dag waarop tientallen politici en hoge ambtenaren die betrokken zouden zijn bij het kindermisbruik gearresteerd, veroordeeld en zelfs geëxecuteerd zullen worden.

Kosmische strijd

Door de Qdrops te analyseren viel me op dat het satanische verhaal verweven is met de bijna 5000 berichten van Q. De Qdrops krijgen extra pit door beweringen als ‘veel mensen in onze regering aanbidden Satan’. Volgens de Anons is Trump verwikkeld in een kosmische strijd tussen de ‘kinderen van het licht’ en de ‘kinderen van de duisternis’. Hij zou bezig zijn met de ontmanteling van pedofielennetwerken die kinderen ontvoeren voor satanische rituelen.

Door dergelijke taal en beelden te gebruiken, worden politieke tegenstanders niet alleen neergezet als mensen met een andere mening, maar als het regelrechte kwaad. Op 10 augustus 2018 bijvoorbeeld, in een Qdrop met de titel ‘Veel machtige mensen aanbidden de duivel’, stelt Q: ‘Puur kwaad. Hoeveel mensen in Washington en de wereld (met macht) aanbidden de duivel?’

Q en de Anons maken er een kwestie van kosmisch goed tegenover monsterlijk kwaad van. Dit is naar mijn idee een zorgelijke ontwikkeling

Op 26 augustus van dit jaar postte Q een foto die suggereerde dat het logo van de Nationale Democratische Conventie leek op het satanische zegel van Baphomet, een pentagram met daarin de kop van een geit. De begeleidende tekst suggereerde dat de ene partij - de Republikeinen - spreekt over de wil van God en de andere partij - de Democraten - over de duisternis.

Dergelijke dialoog overstijgt het niveau van wij tegen hen. Q en de Anons maken er een kwestie van kosmisch goed tegenover monsterlijk kwaad van. Dit is naar mijn idee een zorgelijke ontwikkeling. Tegenstanders neerzetten als monsterlijk kwaad ontmenselijkt ze. Zo’n proces kan ertoe leiden dat Anons zichzelf gaan zien als zogenoemde uitroeiers van het kwaad en bereid zijn daarbij geweld te gebruiken.

Niets nieuws

Dit proces waarbij taal gebruikt wordt om een veronderstelde vijand als het kwaad te bestempelen of te dehumaniseren, is niet nieuw. Het gebeurde ook bij de Protocollen van de Wijzen van Sion, een fictief document dat voor het eerst gepubliceerd werd in het Rusland van de vroege twintigste eeuw. In de protocollen wordt een satanische joodse kliek gelinkt aan de antichrist.

Joodse gemeenschappen hadden al eeuwen te maken gehad met beschuldigingen van bloedsmaad voordat dit weer opdook in de Protocollen

Als we de oude op joden gerichte retoriek analyseren, blijkt hoe zo’n discours de geweldsmachine smeert - Hitler noemde de protocollen ‘zeer leerzaam’.

Joodse gemeenschappen hadden al eeuwen te maken gehad met beschuldigingen van bloedsmaad - het idee dat joden kinderen ontvoerden voor bloedige en kwaadaardige rituelen - voordat dit weer opdook in de Protocollen. Het bloed dat tijdens deze rituelen werd opgevangen, zou volgens een ritueel gedronken worden of verwerkt worden in matze. Dit was een demonische fantasie die op geen enkele realiteit berustte.

George Soros

Het is goed om te vermelden dat Anon beweert dat prominente joodse figuren zoals miljardair en filantroop George Soros en de Rothschild-familie betrokken zijn bij kinderontvoering en het drinken van bloed.

Joel Finkelstein, van het Network Contagion Research Institute, stelt dat de QAnon-samenzwering steeds antisemitischer wordt. De bekende genocidedeskundige Gregory Stanton waarschuwde in september in een artikel dat de demonische fantasie van QAnon ‘een rebranding is van de Protocollen’ en merkte op dat de samenzwering voet aan de grond krijgt in neo-nazikringen.

De initiatiefnemers beweerden dat kinderen het meeste risico liepen in dagopvangcentra die gerund werden door niet-ontmaskerde satanisten

In de VS was er in de jaren tachtig sprake van satanistische paniek die overeenkomsten vertoont met het QAnon-verhaal. De satanische paniek was gebaseerd op geruchten die verspreid waren door bezorgde ouders en mensen met autoriteit, variërend van therapeuten tot politieagenten. Zij waren ervan overtuigd dat satanisten tot op de hoogste niveaus geïnfiltreerd waren in de samenleving.

Er werden organisaties opgezet om deze veronderstelde dreiging te keren, zoals Believe the Children. De initiatiefnemers beweerden dat kinderen het meeste risico liepen in dagopvangcentra die gerund werden door niet-ontmaskerde satanisten.

Reputatieschade

Aanklagers namen de claims over kindermisbruik, geheime tunnels en satanische rituelen bij de McMartin peuterschool in Manhattan Beach in Californië serieus. Soortgelijke sensationele beschuldigingen werden geuit tegen de Fells Acres School en de Wee Care Nursery School. In veel gevallen werden de aanklachten uiteindelijk ingetrokken of veroordelingen teruggedraaid.

Zoals de onterechte vervolgingen laten zien, kan satanische paniek grote schade toebrengen aan de reputatie van onschuldige mensen, en hun leven verwoesten.

Er zijn al incidenten geweest waarbij mensen geweld begingen, zoals de moord op een maffiabaas en de gelivestreamde poging om Joe Biden ‘uit de schakelen’

QAnon staat op het punt om soortgelijke schade aan te richten in het leven van onschuldige mensen. Er zijn al incidenten geweest waarbij mensen, kennelijk geïnspireerd door QAnon, geweld begingen, zoals de moord op een maffiabaas en de gelivestreamde poging om Joe Biden ‘uit de schakelen’. Anons lijken steeds meer bereid eigenmachtig op te treden.

Niet onderschatten

Het is verleidelijk om QAnon af te doen als te klein en marginaal om geweld te begaan zoals dat eerder gebeurde bij de satanistische paniek. Het is echter duidelijk dat de invloed van QAnon groeit. Niet alleen als het gaat om het aantal aanhangers - de QAnon-Facebookpagina’s blijken zo’n drie miljoen volgers te hebben - maar ook in Washington, met een president die weigert de samenzwering te ontkennen en een Republikeinse QAnon-aanhanger, Majorie Taylor Greene, die het Congres in wil in november.

De omvang van de QAnon-beweging is moeilijk in te schatten. Het is in ieder geval nog lang niet mainstream. Maar op basis van ervaringen uit het verleden weten we dat als een minderheid zijn zaak overgiet met een kosmisch verhaal van goed tegen kwaad, het gebruik van geweld niet is uitgesloten.

Paul Thomas is voorzitter van de faculteit Religiestudies van de Universiteit van Radford in Virginia (Verenigde Staten)

Paranoïa niet vreemd in tijden van crisis

Net als samenzweringstheorieën gaat het bij pandemieën over een onzichtbare, machtige vijand die zich onder ons bevindt. En net als pandemieën zijn samenzweringstheorieën besmettelijk, of zoals we dat nu noemen 'viraal'. Maar naast deze oppervlakkige overeenkomsten, zijn ze ook op dieper niveau verbonden. Rond pandemieën hangt een zweem van een naderende apocalyps.

Nieuws

Meest gelezen