Leden van de Kiesraad tijdens de openbare zitting over de geldigheid van de kieslijsten.

Opinie: Lijstduwers en het bedrog van de kiezer om wat extra stemmen binnen te halen

Leden van de Kiesraad tijdens de openbare zitting over de geldigheid van de kieslijsten. Foto: ANP

De kandidatenlijsten voor verkiezing van leden voor de Tweede Kamer moesten op maandag 1 februari worden ingeleverd. Op de 1579 kandidaten (Friesch Dagblad, 6 februari), die op deze lijsten vermeld staan, kan een kiezer op 17 maart zijn/haar stem uitbrengen.

Vaak staan op de laatste en onverkiesbare plaatsen bij sommige partijen de zogenoemde lijstduwers, ook wel nepkandidaten genoemd. Het zijn bekende oud-politici en BN’ers, die op deze manier hopen voor hun partij wat extra stemmen binnen te halen. Soms worden ze met voorkeursstemmen gekozen, maar dan bedanken ze onmiddellijk voor de eer en plegen op deze manier kiezersbedrog.

Kampioen-lijstduwer is de heer mr. Theo Hiddema, ex-Tweede Kamerlid van Forum voor Democratie (!). Hij was bij de laatste verkiezingen voor de Provinciale Staten kandidaat voor Forum in de provincies Fryslân en Limburg, en werd in beide provincies gekozen.

Kiezersbedrog

Hij had bij het indienen van de kandidatenlijst een verklaring getekend; mocht hij gekozen worden, dan zou hij zich vestigen in de provincie Fryslân. Hij bedankte vrolijk voor beide benoemingen en zijn stemmen gingen naar de lijstaanvoerders. Forum kreeg zes zetels in de Provinciale Staten van Fryslân (één is ondertussen overgestapt naar een andere partij) en zeven in de provincie Limburg. Met behulp van dit kiezersbedrog kreeg Forum negen zetels in de Eerste Kamer.

Lees ook: De Haagse week: Verkiezingsprogramma’s zijn vrij buigzaam

Annabel Nanninga, ex-Eerste Kamerlid voor Forum, wordt lijstduwer voor de nieuwe partij JA21. Ze geeft haar zetel in de Eerste Kamer echter niet op. Ze kan hier nog bijna drie jaar op het pluche zitten. Wie van plan is om op Nanninga te stemmen kan evengoed een willekeurige kandidaat van lijst JA21 stemmen. Beide keren gaan de stemmen naar de nummer 1 en de volgende kandidaten.

Storend

Bij de SP staat de waarnemende burgemeester van Alkmaar, Emile Roemer, op plaats 50. Bij het CDA de ministers Ferd Grapperhaus en Ank Bijleveld, op nummer 50 en 51. Veel Nederland storen zich aan deze vorm van kiezersbedrog. In het advies van de Staatscommissie Parlementair stelsel is volgens mij ook geen plaats meer voor lijstduwers.

In het advies van de Staatscommissie Parlementair stelsel is volgens mij ook geen plaats meer voor lijstduwers

Om deze vorm van kiezersbedrog te bestrijden moet de Kieswet mijns inziens met het volgende artikel worden gewijzigd: Afdeling VI Straf-, slot- en overgangsbepalingen. Art. Z4a.

Degene, die zich kandidaat stelt met de bedoeling als lijstduwer te fungeren, wordt gestraft met een gevangenisstraf van ten hoogste 6 maanden of geldboete van de vierde categorie. (Het overtreden van dit artikel wordt als misdrijf aangemerkt).

Taeke Brandsma is inwoner van St.-Annaparochie