Zelf beginnen met vergroenen is het beste beleid, dat geldt ook voor boeren | Commentaar

Het landbouwbeleid van de Europese Unie is een compromis tussen veel partijen. Dat wil nog niet zeggen dat die partijen individueel niet wat harder kunnen.

Beeld:

Beeld: FD

Klimaatonvriendelijke praktijken worden door het Europese landbouwbeleid in stand gehouden of zelfs gestimuleerd. Dat concludeerde de Europese Rekenkamer nog geen twee weken geleden in een zeer kritisch rapport.

Het beleid dat honderden miljoenen subsidie bestemde voor het vergroten van biodiversiteit en het terugdringen van CO2 in de landbouwsector hebben niet geholpen. Op papier prachtig en krachtig beleid, in de praktijk een niemendalletje.

Des te meer reden voor een extra ambitieus nieuw landbouwbeleid. De plannen ervoor liggen al drie jaar op tafel en nu zijn de partijen er eindelijk uit. Het eindresultaat is minder streng geworden dan Europese Commissie, Europees Parlement en ook de Nederlandse landbouwminister Schouten wensten. In plaats van dat 30 procent van de subsidies naar maatregelen ter vergroening gaat, mikt het akkoord op 25 procent - en dat hoeft alleen de laatste drie jaar van het tot 2027 lopende akkoord gehaald te worden. Er was gekoerst op een minimum van 10 procent van het landbouwareaal dat overgelaten moest worden voor natuur. Dat werd 3.

Ondraaglijk

Milieuorganisaties en linkse partijen zijn uiteraard woedend over deze ondraaglijke lichtheid van de lidstaten die dit verwaterde compromis hebben bedongen. De agrolobby op zijn beurt waarschuwt dat Nederlandse boeren hun concurrentiepositie zullen zien verslechteren als de lidstaten in oostelijke richting vol inzetten op steun terwijl Den Haag het braafste jongetje van de klas zal willen zijn.

Dat kan inderdaad gebeuren: elk land mag de komende maanden in een eigen plan uitwerken hoe het de accenten wil leggen. Vooral rechtstreekse inkomenssteun leveren (middels de hectaresubsidie) of een deel ervan overhevelen naar plattelandsbeleid?

Het is voorstelbaar dat een belangenorganisatie als LTO zulke ongerustheid voelt, maar zulke gevoelens kunnen worden bestreden in plaats van gevoed. Een mooi voorbeeld-in-het-klein toonde supermarktketen PLUS, dat besloten heeft een moedige vlucht naar voren te nemen. Alle melk van het huismerk wordt biologisch, zonder dat de klant er een cent meer voor betaalt. De supermarkt betaalt zelf de meerprijs. Karnemelk en yoghurt volgen.

Waar de grote marktpartijen als zuivelfabrieken en banken en supermarktgiganten altijd wijzen naar de consument (als die er nou maar eens naar vróég, ja dán zouden zij wel willen bewegen) besluit dit ene bedrijf: we wachten niet langer, we beginnen gewoon.

Boodschappen doen

Dat is de grondhouding die de grote concerns, de overheden moeten aannemen als het gaat om grote, belangrijke problemen waar niets minder in het geding is dan de houdbaarheid van aarde en natuur. En natuurlijk ook iedere klant of consument. Want die is eerst en vooral burger met een grotere verantwoordelijkheid dan die voor eigen lijf en leden. Ook bij het boodschappen doen.