‘Genôch’. Actievoerders in Ternaard roepen de regering op geen gaswinning onder de Waddenzee toe te staan

Handen af van de Waddenzee. Die boodschap hadden actievoerders in Ternaard zaterdag voor de demissionaire regering. Zo’n driehonderd mensen kwamen daar samen om de Tweede Kamer op te roepen geen nieuwe gaswinning onder werelderfgoed toe te staan.

Gasprotest tegen gaswinning onder de Waddenzee.

Gasprotest tegen gaswinning onder de Waddenzee. Foto: Marcel van Kammen

Op het terrein bij de boorlocatie van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) in Ternaard hangt de Friese vlag halfstok. Een moeder, met de tekst ‘Save the World’ op haar T-shirt, draagt haar peuter op de schouders. Verspreid over het terrein prijken bordjes met kreten als ‘Je bent een rund als je met het wad stunt’, ‘Frysk nee geBlokt’, ‘Steek geen energie in gas, dat is zooo jaren 80’ of simpelweg: ‘genôch’.

Ongeveer driehonderd mensen, zowel uit Groningen als uit Ternaard en elders uit Fryslân, deden zaterdagmiddag mee aan een actie om gaswinning vanaf Ternaard onder de Waddenzee tegen te houden. De demonstratie was opgezet door de Statenfractie van de SP. Tweede Kamerleden, lokale politici en veel andere Friese Statenfracties sloten aan.

Onverkoopbaar

De demonstranten vinden de nieuwe gaswinning onverkoopbaar, omdat het onder kwetsbaar werelderfgoed gebeurt. Daarnaast staat het haaks op het streven om juist af te stappen van fossiele brandstoffen en klimaatverandering tegen te gaan. Toch is de winning volgens demissionair minister Stef Blok (Economische Zaken) nodig, omdat er nog niet genoeg alternatieve energiebronnen zijn waarop Nederland kan draaien.

,,Bangmakerij’’, stelde Monique Plantinga van actiegroep Tsjin Gas tegenover de aanwezigen. Ze wil dat de regering rap achter de alternatieven voor gas aan gaat. ,,Vraag ons niet te verduurzamen als je zelf het tegenoverstelde doet. Als oude deuren dichtgaan, dan gaan er nieuwe open.”

Vanaf de dorpsentree wandelde de stoet rustig in optocht naar de al bestaande boorlocatie van de NAM. ,,We zijn niet met een klein groepje, maar met heel veel”, sprak het Groningse SP-Kamerlid Sandra Beckerman, die op het gaswinningsdossier zit, de deelnemers vooraf toe.

Geen vertrouwen

Henk Bos, die meeliep in de tocht, verhuisde zo’n 45 jaar geleden voor werk naar Ternaard en is altijd gebleven. Hij wil ook dat de regering geld steekt in alternatieve energiebronnen, en niet in nieuwe gaswinning vanuit zijn woonplaats. ,,Je mag niet boren in werelderfgoed. Dan kun je wel zeggen: ‘ja, maar we boren er scheef onder’. Maar dat is een kwestie van: door de voordeur kan ik er niet in, dan maar door de achterdeur.”

In de beloftes van regering om de gevolgen voor de natuur en omgeving te monitoren heeft hij geen vertrouwen. Volgens het ministerie is het werelderfgoed goed beschermd. ,,Blok zegt: ‘we houden de vinger aan de pols’, maar als er eenmaal iets gebeurt, is het kwaad al geschied. Dus ik heb er geen vertrouwen in en zeker niet met de regering die we nu hebben.”

Meerderheid

Vandaag komt de minister zelf naar Ternaard. De actievoerders bieden hem dan een spandoek met handtekeningen aan. Woensdag volgt een aardgasdebat in de Tweede Kamer. SP’er Beckerman en haar PvdA-collega Henk Nijboer zullen er dan alles aan doen om de winning te keren, zo verzekerden ze de demonstranten zaterdag. Beckerman. ,,We moeten ervoor zorgen dat er een meerderheid komt die zegt: dit gaat van tafel.’’

Rinske Vellinga uit Harlingen draagt een kartonnen bordje met ‘Lit Fryslân net sakke’. ,,Dit is de tweede keer in mijn leven dat ik ergens voor demonstreer”, vertelt ze. ,,Soms moet je je ergens sterk voor maken, zoals nu voor de Waddenzee.”

Zij en haar partner Cees Walinga wonen in Harlingen en zijn veel rond het Wad te vinden. Tijdens een natuurexcursie die ze in de jaren negentig maakte werd ze zich al bewust van de kwetsbaarheid van het gebied en welke gevolgen een verandering kan hebben voor vogels die er foerageren. Zo hebben vogels bij een zeespiegelstijging minder lang de tijd en ruimte om zich op het Wad vol te eten voor hun trek naar overwinteringsgebieden. ,,Dat heb ik altijd onthouden. Dit gebied moeten we beschermen. Daar moet je wat voor doen en je moet er wat voor laten. En dus niet gas gaan winnen.”

Vorige week achter Striep op Terschelling zagen de twee een grote groep rosse grutto’s en kanoeten in de weer. De dijk deed toen even dienst als tribune. Walinga: ,,Mooier theater kun je je eigenlijk niet voorstellen.’’