‘Provincie Fryslân breekt de energietransitie van onderop af’

Het besluit van de provincie Fryslân om per 1 mei geen subsidie meer te geven aan de Energiewerkplaats is bij lokale energiecoöperaties als een bom ingeslagen. Trynergie, energiecoöperatie van de Trynwâlden, stelt in een brief aan Gedeputeerde en Provinciale Staten met verbazing en ongeloof kennis te hebben genomen van de stap. Grieneko uit Baard vindt het een klap in het gezicht van alle vrijwilligers.

Het zonnepark van 27.000 panelen bij Garyp, geïnitieerd door Enerzjy Koöperaasje Garyp.

Het zonnepark van 27.000 panelen bij Garyp, geïnitieerd door Enerzjy Koöperaasje Garyp. Foto: Marcel van Kammen

De Energiewerkplaats (EWP) is vijf jaar geleden door Netwerk Duurzame Dorpen ingericht om lokale energiecoöperaties te helpen bij het opzetten van duurzame energieprojecten. De afgelopen jaren ontving de EWP jaarlijks 180.000 euro subsidie. Volgens de provincie is er nu behoefte aan een andere aanpak en een organisatie die niet meer afhankelijk is van structurele subsidie.

Tseard van der Kooi, voorzitter van Trynergie, is verbaasd. ,,De Energiewerkplaats is voor ons van levensbelang. We zijn een vrijwilligersorganisatie. Toen we met Trynergie begonnen haalden we bij de EWP alle kennis vandaan voor het opzetten van een coöperatie en de ontwikkeling van duurzame projecten”, zegt Van der Kooi. ,,Als vrijwilligers schrijf je niet zomaar een businessplan voor een zonneproject en weet je niet hoe je het beste SDE+-subsidie kunt aanvragen. Het is ook een netwerk waar coöperaties van elkaar kunnen leren en ideeën uitwisselen.”

MKB-vouchers zijn al op

De provincie stelt dat de energiecoöperaties voortaan kennis moeten inkopen, zodat ook andere adviseurs kunnen meedoen. Daarbij wijst de provincie in een brief aan alle Friese energiecoöperaties naar de MKB-voucherregeling. Daarmee kan een bedrijf deskundigheid inkopen en krijgt daarvan de helft vergoed tot een maximum van 2500 euro.

De pot voor die voucherregeling blijkt echter al leeg, meldt provinciewoordvoerder Gerrit Hofstra. ,,Dat is voor lokale energie-initiatieven een vervelende omstandigheid die wij ook onfortuinlijk vinden.” Er zou met coöperatiekoepel Us Koöperaasje én gemeenten aan een oplossing worden gewerkt. Volgens Van der Kooi maakt de provincie sowieso de fout de coöperaties te zien als bedrijf. Geld voor dure adviseurs is er niet.

Volgens EWP-directeur Almar Wimer Siebenga werpt de nieuwe regeling drempels op. Een lokaal duurzaam project begint niet met een coöperatie, maar met een goed idee. Daar is gratis ondersteuning bij nodig. Hij vindt het ook een slecht en demotiverend signaal van de provincie. ,,Die heeft de lokale coöperaties hard nodig om de Regionale Energiestrategie tot een succes te maken.”

Einde verhaal?

Het besluit van de provincie om de subsidie te staken komt volgens Siebenga op een heel beroerd moment. ,,We zijn in overleg met de provincie bezig met de opzet van een nieuwe organisatiestructuur. Maar er is nog geen goede oplossing gevonden voor de financiering.”

Of de stap van de provincie het einde van de Energiewerkplaats is kan Siebenga niet zeggen. ,,Maar het betekent zeker een vertraging van de energietransitie.”

Volgens voorzitter Van der Kooi van coöperatie Trynergie zegt de politiek lokale energie-initiatieven een warm hart toe te dragen, maar laat ze dat in de praktijk niet merken door nu een goed lopende en nuttige organisatie als EWP te laten vallen. De bedrijfsmatige benadering van energiecoöperaties klopt wat hem betreft ook niet. ,,Al het geld dat we met onze activiteiten overhouden komt direct ten goede aan de gemeenschap. Wij zijn er voor onze dorpen en niet voor eigen gewin.”