Dit artikel is vandaag gratis

Russische onderzeeërs snuffelen rond in Noordzee: belangstelling voor datakabels is een 'potentiële dreiging', zegt ministerie van Defensie

Een Russische onderzeeër. Foto: AFP

Russische schepen zijn bezig om onderzeese datakabels en andere communicatie-infrastructuur op de Noordzeebodem in kaart te brengen. Dat zegt het ministerie van Defensie in reactie op vragen van het Friesch Dagblad.

Ook vertonen Russische schepen volgens het ministerie activiteiten die duiden op spionage en mogelijke voorbereidingen voor verstoring en sabotage.

Onlangs uitte de – inmiddels afgetreden – demissionair minister van Defensie Ank Bijleveld in een toespraak in Den Helder haar zorgen over de aanwezigheid van Russische onderzeeërs in de Noordzee, die soms verdacht gedrag zouden vertonen. „Nederland wordt iedere dag en iedere nacht bedreigd. Dat is geen pessimisme, maar realiteit”, tekende de site Marineschepen.nl op uit haar mond. Hierover werden vervolgens ook Kamervragen gesteld door VVD-parlementariërs Van Wijngaarden en Rajkowski.

Defensie spreekt van een „potentiële dreiging”, maar wil uit veiligheidsoverwegingen niet ingaan op de precieze aard en aantallen. „Deze dreiging heeft zich gedurende de laatste jaren geëvolueerd”, aldus woordvoerder Laurens Bos van het ministerie. „Inmiddels zijn er meer landen in de wereld die het diepzeedomein en de infrastructuur op de oceaanbodem als een strategische ruimte beschouwen.”

Cruciale kabels voor internetverkeer

In de Noordzee liggen tal van glasvezelkabels. Niet ver uit de kust van de Waddeneilanden lopen bijvoorbeeld de Cobra-kabel en de Atlantic Crossing. Voor het Europese internetverkeer speelt Nederland een grote rol omdat hier veel belangrijke kabels aan land komen. Het gaat om elf kabels, waarvan er acht naar Groot-Brittannië lopen, twee naar Denemarken en één naar België.

Volgens Defensie kan het aftappen of saboteren van onderzeekabels door andere landen grote gevolgen hebben voor vitale processen, waartoe bijvoorbeeld stroomlevering, internettoegang en betalingsverkeer kunnen worden gerekend.

Russische schepen duiken de laatste jaren vaker op in de wateren bij NAVO-lidstaten. Vorig jaar augustus voerde een vloot van dertig Russische oorlogsschepen een militaire oefening uit in de Noordzee, zo’n 240 kilometer ten noorden van Schiermonnikoog.

Volgens cijfers die de Belgische marine begin dit jaar deelde op verzoek van het Belgische parlement zijn er vorig jaar 53 passages door 88 Russische marineschepen geteld in het Kanaal tussen Frankrijk en Engeland. Dat is een verdubbeling ten opzichte van de voorgaande twee jaren.