‘Toegangsgeul Holwerd aan Zee slibt snel weer dicht’

Er is een gerede kans dat de toegangsgeul naar Holwerd aan Zee snel dichtslibt. Dat stelt hoogleraar kustmorfologie Piet Hoekstra in een advies van de Waddenacademie. Hij waarschuwt voor ‘zeer grote baggerinspanningen’ die nodig zouden zijn om de geul open te houden.

De pier bij Holwerd. Een deskundige heeft zorgen over het weer snel dichtslibben van de toegangsgeul naar Holwerd aan Zee als die is aangelegd.

De pier bij Holwerd. Een deskundige heeft zorgen over het weer snel dichtslibben van de toegangsgeul naar Holwerd aan Zee als die is aangelegd. Foto: Marcel van Kammen

Het advies is aangevraagd door het Waddenfonds vanwege een subsidieverzoek van Holwerd aan Zee. Om welk bedrag het gaat, wil geen van beide partijen kwijt. Het fonds had een aantal wetenschappelijke vragen bij het projectvoorstel en vroeg daarvoor advies van de academie.

280.000 euro per jaar aan baggerwerk

De schutsluis en het spuiregelwerk die bij de zeedijk gepland zijn, zouden wel kunnen helpen om de toevoer van slib naar het binnendijkse meer te verminderen, verwacht Hoekstra. De baggerkosten zouden op die manier van 830.000 euro per jaar teruggebracht kunnen worden naar 280.000 euro.

Hoekstra, portefeuillehouder aardwetenschappen en klimaat aan de Waddenacademie en tevens hoogleraar aan de Universiteit van Utrecht, voorziet meer moeilijkheden in de toegangsgeul van de Waddenzee door de kwelders naar Holwerd. Die geul ligt er van nature nog niet en zou geneigd zijn dicht te slibben. ‘De afzetting van slib zal de waterdiepte reduceren en de toegankelijkheid voor de recreatievaart beperken’, aldus Hoekstra.

Daardoor zouden de baggerkosten van de geul flink kunnen oplopen. Om wat voor bedrag het zou kunnen gaan, laat Hoekstra in het midden.

,,De mar hâldt wetter fêst by heechwetter. It idee is dat dat wetter ien kear yn de safolle tiid wer loosd wurdt by leechwetter op it waad. Op dy manier spielt de geul skjin en foarkomme wy dat de boel tichtsliket”, reageert Marco Verbeek van Holwerd aan Zee. Hoekstra heeft zijn twijfels of het spuien bij laag water volstaat om dichtslibbing te beperken.

Wy nimme dit serieus, mar wy krije ynformaasje fan in bulte eksperts en dy komme ta ferskillende konklúzjes

Toch is Verbeek niet geschrokken van het advies van de Waddenacademie. ,,Wy nimme dit serieus, mar wy krije ynformaasje fan in bulte eksperts en dy komme ta ferskillende konklúzjes.” Er is intussen alweer nieuw onderzoek uitgevoerd door WaterProof bv, dat er volgens Verbeek op wijst dat het dichtslibben zal meevallen, maar dat rapport is nog niet openbaar. „De wurkgroepen ‘natuur’ en ‘kunstwerken’ sykje fierder nei de bêste metoaden om de slink en de mar iepen te hâlden.”

Hoogleraar kustmorfologie Piet Hoekstra raadt verder af om, zoals het plan is voor Holwerd aan Zee, kwelderoevers langs de geul af te graven om extra voedselgebied voor steltlopers te creëren. Zulke afgravingen maken de geul breder en de stroom trager, wat tot extra slibafzetting leidt.

Wy moatte alles foar it earst útfine. Mar wy komme hieltyd tichter by de oplossingen en begjinne net te bouwen ear’t wy wis binne dat it wurket

Marco Verbeek wijst erop dat een project als Holwerd aan Zee nergens anders in het Waddengebied ooit al uitgevoerd is. ,,Dit is wat nijs. Je kinne dus net ferlykje mei oare situaasjes. Wy moatte alles foar it earst útfine. Mar wy komme hieltyd tichter by de oplossingen en begjinne net te bouwen ear’t wy wis binne dat it wurket”, benadrukt Verbeek.

Vissen

Het Waddenfonds wilde verder weten wat voor effecten het brakwatermeer kan hebben voor de visstand. Onderzoeker Erwin Winter van Wageningen Marine Research verwacht dat de zoet-zoutverbinding straks gunstig uitpakt voor de populaties driedoornige stekelbaars en spiering. Paling en bot kunnen er hun jongen laten opgroeien en het kan een leefgebied worden voor brakwatergrondel, dikkopje, puitaal, grote en kleine zeenaald, harder, zeebaars en bot.

Getijdenzones met voortdurend brakwater zijn zeldzaam langs de Waddenkust en Holwerd aan Zee kan dus ‘een belangrijke aanvulling op het spectrum van habitats in de Waddenzee’ worden, aldus Winters. Het is wel belangrijk dat het water ook inderdaad continu brak blijft en niet soms te zoet of soms te zout wordt.

Wy ha dy soarten net út ’e tomme sûgd. Mar ek hjir blykt dus dat eksperts tsjinstridige ynskattings meitsje

Anders dan het projectplan stelt, zal het effect op de populaties van zeeforel, rivierprik, zeeprik en fint ‘marginaal’ zijn, verwacht Winters. ,,Dy soarten ha wy yn it plan opnommen, om’t yn in earder ûndersyk fan advysburo Altenburg & Wymenga steld wurdt dat sy profitearje sille”, legt Verbeek uit. ,,Wy ha se net út ’e tomme sûgd. Mar ek hjir blykt dus dat eksperts tsjinstridige ynskattings meitsje.”

Het projectplan bevat geen prognoses voor vispopulaties in concrete getallen. Winters is het ermee eens dat zulke cijfers met de huidige stand van de kennis niet te geven zijn.

Gevolgen subsidie

Of de zorgen in het advies over met name het dichtslibben van de geul gevolgen gaat hebben voor de subsidie die het Waddenfonds mogelijk verstrekt, kon programmaregisseur Geert Boesjes gisteren nog niet zeggen. ,,De aanslibbing is mogelijk inderdaad een aandachtspunt. We betrekken dit advies bij onze overwegingen en wegen het mee in ons advies aan het bestuur van het Waddenfonds.”

Nieuws

Meest gelezen