Leerlingen van de Maritieme Academie Harlingen maken vlotten volgens de Wet van Archimedes: „Wat is er nou mooier dan op het water spelen met troep?”

Veertig leerlingen uit de derde klas van de Maritieme Academie in Harlingen moesten in één week tijd een vlot bouwen op basis van de Wet van Archimedes. Die natuurwet leert hoe door opwaartse stuwkracht, een voorwerp door het water wordt gedragen. De getimmerde creaties — vijf stuks dit jaar — werden woensdagmiddag te water gelaten.

Links het vlot van de winnaars, rechts 'De Bismarck' die direct na de tewaterlating roemloos ten onder is gegaan.

Links het vlot van de winnaars, rechts 'De Bismarck' die direct na de tewaterlating roemloos ten onder is gegaan. Foto: Simon Bleeker Fotografie

Vanaf de kant tuurt Guus Schweigmann naar zelfgebouwde vlotten, waarop leerlingen van de Maritieme Academie Harlingen ronddrijven in de vijver naast hun school. „Wat is er nou mooier dan op het water spelen met troep?”, zegt de stuurman van de Sterke Yerke III, het vlot waarmee hij en zijn maten in 1979 de Atlantische Oceaan overstaken.

,,Zo’n vijftig jaar geleden zijn wij ook zo begonnen”, zegt Schweigmann, terwijl hij wijst naar een stevig vlot met drie grote blauwe kunststoffen tonnen aan elke kant. „Daar hebben ze één mooi, breed frame van gemaakt, met twee rijen tonnen. Je ziet hoe stabiel dat is.”

Wet van Archimedes

Veertig leerling uit de derde klas van de Maritieme Academie moesten in één week tijd een vlot bouwen op basis van de wet van Archimedes. Die natuurwet leert hoe door opwaartse stuwkracht, een voorwerp door het water wordt gedragen. De getimmerde creaties — vijf stuks dit jaar — werden woensdagmiddag te water gelaten.

„Dit doen we al heel wat jaren”, vertelt directeur Arjen Mintjes. „Onze leerlingen gaan varen, dus moeten ze ook leren berekenen hoeveel ton er in een schip gaat. Jaren geleden verzuchtte mijn natuurkundeleraar dat we dat nóóit zouden leren. Later stond ik zelf voor de klas en merkte ik dat leerlingen inderdaad vaak moeite hadden om die berekening te maken. Zo kwamen we op het idee van het Archimedesproject.”

Ontwerpen en bouwen

De leerlingen bedenken in groepjes hoe je een vlot ontwerpt - en bouwen dat vervolgens ook zelf. Ze mogen rommelen in een containerbak met restmaterialen en krijgen een begroting voor de aanschaf van materiaal. „Maar ze moeten er ook voor zorgen dat de materialen duurzaam worden opgeruimd”, zegt Mintjes.

„De truc is natuurlijk dat je niet alleen een vlot moet bouwen dat stabiel is, maar dat je ook kunt berekenen hoe dat in elkaar zit. Leerlingen moeten twee strepen zetten op het vlot: hoe diep het in het water ligt zonder en mét bemanning. En dan zie je opeens dat ze heel goed met die Wet van Archimedes kunnen omgaan.”

Originaliteit

Schweigmann, die is gevraagd de vlotten te beoordelen op vakkundigheid en originaliteit, wijst naar een exemplaar met minder grote tonnen, dat al snel ondersteboven in de schoolvijver ligt. „Die was wankeler. Je moet veel drijfvermogen aan de buitenkant hebben om stabiel te blijven.”

Als laatste gaat een vlot getooid met de vlag van de Sovjet-Unie het water in. Na een triomftocht over het water zinkt het bouwsel alsnog, onder het gewicht van de hossende makers.

„Het is fascinerend om die jeugd met het bouwen bezig te zien. Daar krijgen ze een kick van”, zegt Schweigmann lachend. „We zouden dit meer willen uitdragen en veel meer scholen hierbij willen betrekken. Waarom zouden schoolkinderen geen vlot kunnen leren bouwen? Zo kweek je de bemanning van een toekomstige Sterke Yerke!”