25 jaar Kameleondorp in Terherne: De Kameleon blijft een mooie kapstok

Het begon allemaal met een pen, als eerste en enige prijs, voor Kameleon-schrijver Hotze de Roos. Inmiddels bestaat themapark Kameleondorp in Terherne 25 jaar en dat wordt gevierd.

Nop de Graaf (l) en Stefan de Lange toasten op het 25-jarige Kameleondorp.

Nop de Graaf (l) en Stefan de Lange toasten op het 25-jarige Kameleondorp. Foto: Simon Bleeker

‘Ik heb ze allemaal gelezen.’ Nop de Graaf (63) hoort het niet zelden van bezoekers aan het Kameleondorp in Terherne. Dat de fans in kwestie veel Kameleonboeken gelezen hebben, gelooft de eigenaar van het themapark wel. ,,Maar we hebben het over zestig boeken van Hotze de Roos. Als we ze dat laten zien, blijken veel mensen toch niet te weten dat het er zó veel zijn. En veel mensen kennen de boeken van de Kameleon, maar de schrijver zelf is lang niet zo bekend.”

Dit jaar moet daar verandering in komen, vinden De Graaf en mede-eigenaar Stefan de Lange (33). Het Kameleondorp bestaat 25 jaar en dat jubileum valt samen met wat het 111e levensjaar zou zijn geweest van de in 1991 overleden kinderboekenschrijver. Samen met Stichting Hotze de Roos (die de nalatenschap van de schrijver beheert) wordt dit jaar aandacht besteed aan de auteur en zijn boekenserie.

De bekende reeks van De Roos gaat over de avonturen van de tweeling Hielke en Sietse Klinkhamer, in het fictieve dorp Lenten. Het eerste exemplaar, Schippers van de Kameleon , kwam uit in 1949. De Roos schreef daarna nog 59 delen. In 1991, het jaar van zijn overlijden, waren daar meer dan dertien miljoen exemplaren van verkocht.

Buiten spelen

Drie jaar na zijn dood werd in Terherne een themapark gebouwd rond de Kameleonboeken, op initiatief van een aantal dorpsbewoners. Kluitman, de uitgever van de boekenreeks, financierde de plannen mee. Bezoekers komen er binnen in het fictieve dorp Lenten, met een molen, dorpsplein, huisjes en een smederij. Vanaf het bootstation kunnen vaartochten worden gemaakt naar een speeleiland, waar allerlei activiteiten op en rond het water zijn, zoals polsstokspringen en vlotvaren. De Lange: ,,De Kameleon gaat over gewone jongens die heel veel doen en ontdekken. Dat willen we vertalen naar het park. Je kunt hier heel veel doen, het eiland is een plek waar kinderen kunnen buitenspelen en zichzelf kunnen vermaken.”

Pen

Voor het allereerste begin van het park moeten we terug naar de Kinderboekenweek van 1980 op basisschool It Kampke in het dorp, zegt De Graaf. ,,Schoolkinderen riepen Hotze de Roos toen uit tot beste kinderboekenschrijver. Hij moest dan ook een prijs krijgen, een pen. Hotze de Roos woonde toen in Krommenie en is naar Terherne gehaald om de prijs in ontvangst te nemen. De kinderen vroegen hem toen op welk dorp Lenten gebaseerd was. Toen zei hij dat het mogelijk Terherne kon zijn. Daarna kwam het initiatief om van Terherne Kameleondorp te maken. Dat begon klein en werd steeds groter.”

Je hebt niet per se kennis van de boeken nodig om je hier te vermaken

De pen was de eerste en enige erkenning die De Roos – in 1909 geboren in Langezwaag en timmerman van beroep – kreeg voor zijn werk. De Graaf: ,,Hij verdient meer aandacht.”

Vraag een watersporter naar Terherne en hij zal naast het dorp ook de sluis noemen. Bijna anderhalve eeuw werd met deze sluis oostelijk Fryslân beschermd tegen hoog water. Binnenkort is dat voorbij: Rijkswaterstaat gaat de sluis weghalen. https://t.co/mxa1vimJqG

— Friesch Dagblad (@frieschdagblad) October 22, 2019

Inmiddels is er een monument in de maak. Het Kameleonbootje – dat nu nog op een trailer voor de Kameleonboerderij staat – krijgt een sokkel met mozaïek. Bezoekers mogen daarvoor teksten aandragen, die op tegeltjes worden gedrukt: een ode aan De Roos. Het plein waarop het bootje staat krijgt – na goedkeuring van gemeente De Fryske Marren – de naam Kameleonplein.

Expositie

De filmboot van de Kameleon gaat deel uitmaken van een spel: bezoekers kunnen in het bootje zitten en er digitaal mee varen. De stichting Hotze de Roos organiseert ook activiteiten: een schrijfwedstrijd voor basisschoolkinderen, een symposium en een expositie van werk van Kameleon-illustrator Gerard van Straaten in Terherne.

De Kameleonboeken worden nu veel minder gelezen dan pakweg twintig jaar terug. Het themadorp biedt daarom ook activiteiten die niet per se in het teken van de Kameleon staan. De Lange: ,,Je hebt niet per se kennis van de boeken nodig om je hier te vermaken.”

De Graaf: ,,Maar de Kameleon blijft een mooie kapstok, een sterk merk.”

Nieuws

menu