Voor het zesde jaar op een rij een bijzonder warme junimaand, met hitte, veel zon, maar ook een paar heftige stortbuien

Juni 2021 was een typische moderne zomermaand, met hitte, veel zon én heftige buien. Het was de zesde warme juni op rij. Alleen in 2019 en 2003 was het nog warmer.

Wateroverlast op camping De Lange Paal op Vlieland.

Wateroverlast op camping De Lange Paal op Vlieland.

De maand begon direct al met zomers weer dankzij een hogedrukgebied boven Scandinavië, dat warme lucht van het Europese continent naar onze omgeving voerde. Met een naar noord draaiende wind – dankzij een klein lagedrukgebiedje in onze buurt – werd het vanaf de vierde tijdelijk koeler.

Een kleine onweersstoring die vanuit Noord-Frankrijk naar het noorden trok, zorgde in de nacht naar 5 juni voor een enorme plens water op verschillende plekken in de provincie. Leeuwarden en Herbaijum kwamen op 42 en 43 millimeter, terwijl in Drachten-West zelfs 70,7 millimeter regen naar beneden kwam – gelijk aan de normale hoeveelheid voor heel juni. Door wateroverlast moest de vaccinatielocatie in Drachten tijdelijk worden gesloten.

De neerslagsom was een Fries record voor de eerste decade van juni. Het oude record was 67,1 mm in Wytgaard op 3 juni 2016.

Hoge druk op de Azoren, de Britse eilanden en het continent hielden fronten van de oceaan vervolgens lange tijd op afstand. Dat gaf bij ons droog en zonnig weer met veel warme dagen van boven de twintig graden en vooral landinwaarts ook een stel zomerse dagen (25 graden of meer).

Heet

Echt heet werd het op 17 juni. Leeuwarden kwam op 30,7 graden, de op drie na vroegste tropische dag in het jaar sinds het begin van de metingen in 1951. In Bakkeveen en Siegerswoude was het met 32,8 graden nog een stuk heter. De 33,6 graden in Eelde was daar de op één na warmste junidag ooit.

De warmte werd op de avond van de 18e verdreven door opnieuw heftige buien. In een strook over het westen van Fryslân viel meer dan 30 millimeter. In het Utrechtse Leersum werden door valwinden duizenden bomen ontworteld.

De dag daarna was het opnieuw raak. Op West-Terschelling werd 49 millimeter afgetapt, aldaar de grootste dagsom voor 19 juni. Er viel bijna evenveel op Vlieland, waar campings met wateroverlast te kampen kregen. De brandweer moest eraan te pas komen om het water weg te pompen. Weer een dag later viel er in Twente en de Achterhoek meer dan 50 mm.

Een noordelijk windje zorgde wel voor de nodige verkoeling, maar vervolgens viel de wind vrijwel weg en werd het toch weer aardig warm.

De maand eindigde opnieuw uitermate buiig, met 40 mm in Zoutkamp en de Kop van Overijssel op de 29e, en 45 tot 48 mm in Schettens, Wommels en Skrins op de 30e. In de Kop van Noord-Holland viel plaatselijk meer dan 70 mm.

Zeer nat

Ondanks de vele droge dagen is juni door die heftige buien met name in het westen van de provincie een zeer natte maand geworden. Skrins kwam als hoogste uit op 155 millimeter, en in Leeuwarden (125 mm) waren alleen de junimaanden in 1997 en 1991 nog natter. De noordoosthoek was met zo’n 50 mm zelfs aan de droge kant, want normaal voor juni is 70 millimeter.

Anders dan in veel van de laatste zomers is er dankzij de regen op dit moment niet of amper sprake van een neerslagtekort.

Buiten de stortbuien om scheen de zon volop, vooral de eerste twee decaden van de maand. In Leeuwarden was het bijna 250 uren zonnig, zo’n 40 uren meer dan normaal in juni.

Na drie normale en twee koude maanden was juni de eerste uitermate warme maand van dit jaar. De gemiddelde temperatuur van 16,8 graden in Leeuwarden lag bijna twee graden boven die van de afgelopen dertig jaar. Twee jaar geleden was het met 17,1 graden net wat warmer en ook 2003 blijft net voor. Overigens was de afgelopen juni in het zuiden en oosten van Nederland hier en daar wel de warmste ooit. De laatste jaren kenden ook 2020 en 2017 al zeer warme junimaanden.

Leeuwarden telde 19 warme dagen (20 graden of meer). Dat was alleen in 2003 nog een dag meer. Het aantal van vijf zomerse dagen (25 graden of meer) was veel minder bijzonder. Het noordwesten van de provincie kwam zelfs maar op twee zomerse dagen.