Assane uit Senegal verdronk op weg naar Europa. In Dokkum werd zijn naam opgelezen

In aanloop naar Wereldvluchtelingendag, voert Friezin om útens Roos Ykema uit Raard opnieuw actie voor een menselijk asielbeleid. In Dokkum werden woensdag namen opgelezen van mensen die omkwamen onderweg naar Europa.

Jappy Talma en Wietske Wiersma zijn op de Bargemerk in Dokkum bezig met de houten gedenktekens voor omgekomen vluchtelingen.

Jappy Talma en Wietske Wiersma zijn op de Bargemerk in Dokkum bezig met de houten gedenktekens voor omgekomen vluchtelingen. Foto: Marcel van Kammen

‘22 oktober 2020, Assane (26 jaar) uit Senegal, verdronken nadat de boot waarop hij zat in brand vloog, op weg naar de Canarische eilanden (Spanje).’ ‘8 november 2020, een Afghaans jongetje (6 jaar, naam onbekend), verdronken in de Egeïsche Zee.’

Op 25 plekken in Nederland worden de komende dagen wakes gehouden en namen voorgelezen van de 44.000 mensen die sinds 1993 omkwamen bij hun poging om Europa te bereiken. Woensdag was de eerste van drie wakes in Dokkum.

Zichtbaar maken

De landelijke actie is opgezet door stichting MiGreat, die pleit voor een menselijker asielbeleid in Nederland en Europa. Volgens VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR bereikten dit jaar zo’n 23.500 migranten via de zee Europa, een levensgevaarlijke overtocht waarbij regelmatig mensen verdrinken en verdwijnen. In het nieuws zien mensen alleen de getallen voorbijkomen, constateert Friezin om utens en mede-initiatiefnemer Roos Ykema van MiGreat. ,,Dan lees je: dertig mensen verdronken, vijftig verdronken. Die sterfte, deze mensen, willen we zichtbaar maken.’’

Van wie geen naam bekend is - en dat zijn er veel, vertelt Ykema - wordt de doodsoorzaak genoemd en zo mogelijk het land van herkomst. Naast het oplezen van namen worden voor alle 44.000 mensen houten gedenktekens gemaakt. Op 20 juni (het is dan Wereldvluchtelingendag) worden die bij elkaar gezet op het strand van Scheveningen, als monument.

Signaal afgeven

In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen vroeg Ykema (die uit Raard komt en nu in Berlijn woont en werkt) met MiGreat al eerder aandacht voor het lot van vluchtelingen die als gevolg van Europese afspraken wachten in overvolle tentenkampen, zoals op Moria in Griekenland. Deelnemers liepen toen van wake naar wake, een tocht die eindigde in Den Haag. Daarmee wilde de stichting een signaal afgeven aan politici, dat er bereidheid is om vluchtelingen op te vangen in betere omstandigheden. Ykema: ,,Deze actie nu is ook bedoeld als herinnering. De formatie is nu bezig, we hopen zo druk te zetten. Vandaar ook Scheveningen, omdat dat vlakbij Den Haag is.’’

Het getal van 44.000 is ontleend aan een lijst die is bijgehouden voor UNITED for Intercultural Action, een Europees netwerk van organisaties die opkomen voor migranten en vluchtelingen. Het netwerk houdt sinds 1993 bij hoeveel mensen omkwamen op weg naar Europa. In andere Europese landen worden soortgelijke herdenkingen gehouden op en in aanloop naar 20 juni.

Mensenrechten

Begin dit jaar uitte organisatie UNCHR zijn zorgen over het aantal uitzettingen en pushbacks (het terugduwen) van asielzoekers op zee en aan de Europese landsgrenzen, zonder procedure. Dat is een schending van mensenrechtenverdragen, die bepalen dat mensen recht hebben op een asielprocedure zodra zij op EU-grondgebied zijn. Volgens de UNCHR blijven er signalen komen, onder andere van internationale onderzoeksjournalisten, over asielzoekers die met geweld worden tegengehouden. Ykema: ,,Het is wat mensen die veiligheid zoeken onderweg tegenkomen.”

De landelijke actie begon maandag, in Den Haag. In Dokkum, waar tot nog toe 120 gedenktekens zijn gemaakt, volgen nog twee wakes op 9 en 16 juni, op de Bargemerk.