In de dijk langs de uitloop van het gemaal Vijfhuizen werden vorige week speciale matten gelegd om het talud te verstevigen.

Boeren vinden uitstroom gemaal Vijfhuizen niet veilig

In de dijk langs de uitloop van het gemaal Vijfhuizen werden vorige week speciale matten gelegd om het talud te verstevigen. Foto: Bram Buruma

Het nieuwe gemaal Vijfhuizen bij Hallum wordt op 15 november geopend en de lontkade wordt deze week al doorgestoken voor een verbinding met de zee. Maar dat is onveilig, zeggen gebruikers van land in het Noard-Fryslân-Bûtendyks. Zij eisen een onafhankelijk onderzoek.

De kaden van de waterafvoer tussen het nieuwe gemaal Vijfhuizen bij Hallum en de Waddenzee zijn niet sterk genoeg en voldoen niet aan de vooraf gestelde normen. Dat oordelen pachters en eigenaren van land in het Noard-Fryslân Bûtendyks.

De pachters en eigenaren willen daarom niet dat de verbinding met de zee woensdag wordt doorgestoken. Boeren willen dat de gemeente Ferwerderadiel ingrijpt, omdat die een vergunning heeft afgegeven voor het project, maar wethouder Jaap Hijma gaf vorige week donderdagavond in de raadsvergadering aan dat de uitvoerders van het project verantwoordelijk zijn, en niet de gemeente. Die uitvoerders zijn Wetterskip Fryslân en eigenaar van de grond It Fryske Gea.

Grondgebruikers stellen dat samenstelling van de dijk niet deugt en dat de grasmat nog niet sterk genoeg is

Hijma beloofde wel dat hij de ongerustheid maandag overbrengt bij Wetterskip Fryslân. Als dat niet voldoende is, willen de boeren het doorsteken van de lontkade via een gerechtelijke procedure tegenhouden, zolang in hun ogen niet alles veilig is.

Instabiele dijk

Het gemaal wordt geopend op 15 november, maar het is de bedoeling dat de lontkade deze week alvast wordt doorgestoken voor een verbinding met de open zee. Grondgebruikers stellen dat de kaden niet de gestelde hoogte hebben, dat de samenstelling van de dijk niet deugt, dat de grasmat nog niet sterk genoeg is en het talud niet klopt.

Daardoor is volgens de boeren sprake van een instabiele dijk met gevaar voor overstroming en risico’s voor het vee en de bezoekers van het gebied. De grondgebruikers wijzen er op dat niet alle meetgegevens worden getoond en dat na het onderzoek vorige week plotseling weer extra matten werden gelegd op plaatsen die eerder al ingezaaid waren.

Onafhankelijk onderzoek

Volgens de boeren is sprake van een instabiele dijk met gevaar voor overstroming en risico’s voor het vee en de bezoekers van het gebied. Boeren eisen daarom dat er een onafhankelijk onderzoek komt. Zij worden daarin gesteund door alle fracties in de gemeenteraad van Ferwerderadiel, met uitzondering van collegepartijen FNP en CDA.

De uitvoerders van het project wijzen er op dat onlangs al een inspectie uitgevoerd is en oordelen dat alles veilig is. De grondgebruikers hebben vanwege mogelijke belangenverstrengeling echter geen vertrouwen in dit onderzoek omdat het is uitgevoerd in opdracht van It Fryske Gea en Wetterskip Fryslân, de verantwoordelijken voor het project.

Betere afvoer

Het gemaal Vijfhuizen is in de zeedijk nabij het Noarderleech gebouwd voor een verbeterde afvoer van overtollig water bij zware regenval. Tegelijk zorgt het gemaal voor een geleidelijke overgang van zoet naar zout water, zodat paling, spiering en stekelbaarzen vrije doorgang hebben tussen de zee en de binnenwateren. Met het project ‘Fan swiet nei sâlt’ is ook een vaarroute voor kleine sloepen en een fietspad en fietsbrug aangelegd.

Het gemaal Vijfhuizen is in de zeedijk nabij het Noarderleech gebouwd voor een verbeterde afvoer van overtollig water bij zware regenval

Het totale project kost zo’n dertien miljoen euro en wordt voor een groot deel betaald uit het Waddenfonds en het Europees landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling. De gemeente Ferwerderadiel draagt ruim 160.000 euro bij.