Rechtszaak om inheemse vogels: Hoe komt een ring van een spotvogel om de poot van een bijeneter? 

In een grootschalig onderzoek naar internationale zwendel met beschermde inheemse vogelsoorten veroordeelde justitie maandag twee Friezen. Hoe komt een ring van een spotvogel om de poot van een bijeneter?

Europese bijeneter.

Europese bijeneter. Foto: Shutterstock

,,Ik zou niet weten wat waarom ik hier zit. Er mankeerde niks aan die scharrelaars. De ringen waren in orde.”

Een 36-jarige man, die sinds kort een huis in Twijzelerheide heeft maar daarvoor in Houtigehage woonde, kweekt al jaren Europese inheemse vogels. ,,Ik hoef er niet van te leven, maar het is een dure hobby”, zei hij maandag tegen economisch politierechter Geeske Eelsing.

Hij moest zich verantwoorden voor twee scharrelaars, een beschermde inheemse vogelsoort, die in augustus 2019 op Schiphol onderschept werden bij een op handen zijnde ruil van een grotere hoeveelheid vogels tegen een aantal vogels uit Portugal. Politie, douane en het Openbaar Ministerie voeren al jarenlang het onderzoek met de codenaam Huismus uit, om de internationale handel in beschermde inheemse vogelsoorten te bestraffen en aan banden te leggen.

Gekweekt of niet?

De twee scharrelaars droegen ringen van de 36-jarige verdachte, waardoor hij bij justitie in beeld kwam. Hij had ze in februari van dat jaar verkocht aan een kweker/handelaar uit Kollumerzwaag. Hij verkocht op die dag vijf scharrelaars en vier rotslijsters. Een scharrelaar kost ongeveer 175 euro.

De handel in inheemse vrijeveldvogels is verboden volgens artikel 3.24 lid 1 van het Besluit Natuurbescherming. Er is een uitzondering: als ze gekweekt zijn mogen ze wel verhandeld worden. Maar je moet heel precies aantonen dat ze gekweekt zijn.

Een ring is daartoe onvoldoende, legde officier van justitie Petra van der Vliet uit. ,,Er wordt veel gerommeld met ringen. Als je een pootring en een kweeknummer hebt wil dat nog niet zeggen dat het in orde is. Je moet met DNA aantonen dat ze echt gekweekt zijn.”

Zo’n DNA-onderzoek kost 42,35 euro. De verdachte: ,,Dat is een derde van de prijs van een scharrelaar. Dan wordt die hobby er niet leuker op.”

Het is niet voor het eerst dat de verdachte voor zo’n feit wordt veroordeeld. Het OM had in zijn dossier een geanonimiseerde voorbeeldzaak uit 2009 gevoegd, waar achthonderd euro boete waarvan de helft voorwaardelijk was opgelegd voor een dergelijk feit. Maandag bleek op de zitting dat het om dezelfde verdachte ging. ,,U weet dus dat het anders moet”, zei Eelsing. Ze legde hem nu een boete van vijfhonderd euro op, waarvan de helft voorwaardelijk.

Bijeneter

De 33-jarige kweker/handelaar uit Kollumerzwaag moest zich maandag ook verantwoorden. In 2018 was er bij een kweker in Emmen een bijeneter met een ring van hem aangetroffen. Het bleek een ring te zijn die hij voor een spotvogel had aangevraagd. ,,Ik heb die ring ooit om een spotvogel gedaan. Ineens bleek die om een bijeneter te zitten. Ik heb geen idee hoe dat is gekomen.”

,,Hoe komt een ring van een spotvogel om de poot van een bijeneter?”, vroeg Eelsing. ,,Dat moet u aan die man uit Emmen vragen”, zei hij. Eelsing achtte niet bewezen dat hij het gedaan had en sprak hem daarvan vrij.

Tsjechische vogels

Maar dat deed ze niet bij de scharrelaars. Hij had beter moeten controleren of ze wel echt gekweekt waren door de man uit Houtigehage. ,,Ik kocht ze te goeder trouw. Ik kijk bij aankoop naar de ringmaat, of de ring en de poten niet beschadigd zijn, daar de datum van afgifte en het kweeknummer.”

Dat is dus onvoldoende. Ook werd hij veroordeeld voor het foutief ringen van twee strandlopers en twaalf oeverlopers in 2018. Hij had geen ringen voor die soorten aangevraagd en er ringen voor andere soorten omheen gedaan. Eelsing legde hem een boete van tweeduizend euro op, waarvan de helft voorwaardelijk.

De Kollumerzwaagster was onder de aandacht van justitie gekomen toen hij in Duitsland werd staande gehouden met een partij Tsjechische vogels met een waarde van 21.000 euro. Daar kreeg hij een boete van 5000 euro voor en op de 21.000 euro is beslag gelegd. Vorig jaar kreeg hij vierhonderd euro boete, ook voor een misstand met inheemse vogels. Uit afgetapte telefoon- en WhatsApp-conversaties van hem is gebleken dat er nogal eens gesjoemeld wordt met pootringen. Ook was hij betrokken bij een deal met een luchtje met een Italiaan in Raalte. Inmiddels heeft hij zijn hobby en zijn bedrijfje beëindigd, zei hij.

Eelsing besloot: ,,In deze zaak gaat het om een klein aantal vogels, maar het geheel van het Huismus-onderzoek is veel omvangrijker.”