Buitenijsbaan Oud Thialf in Heerenveen heeft er nu ook uitleg bij: nieuw informatiepaneel vertelt alles over dit bijzondere stukje Heerenveen

Nergens in Nederland komt de klokjesgentiaan zo veelvuldig voor als in de noordelijke bocht van de voormalige buitenijsbaan van Thialf in Heerenveen. Dit is ook de plek waar in 1910 de eerste vlucht boven Nederland vertrok. Een nieuw informatiepaneel vertelt alles over dit bijzondere stukje Heerenveen.

Het nieuwe informatiepaneel bij de voormalige buitenijsbaan Oud Thialf geeft informatie over de bijzondere geschiedenis en ecologische waarde van het gebied.

Het nieuwe informatiepaneel bij de voormalige buitenijsbaan Oud Thialf geeft informatie over de bijzondere geschiedenis en ecologische waarde van het gebied. Foto: Niels de Vries

Het is een onvermoed rustiek stukje natuur, ingeklemd door de schoolgebouwen van osg Sevenwolden, snelweg A32 en Hepkema’s Bos in het noorden van Heerenveen. Ooit vonden hier nationale en internationale schaatswedstrijden plaats, en in 1910 waren er duizenden toeschouwers bij het opstijgen voor de eerste vlucht boven Nederland door Clément van Maasdijk.

Nu is het een natuurgebiedje met dermate bijzondere flora en fauna dat het niet betreden mag worden, behalve dan door de kudde schapen die er zich één keer per jaar tegoed mag doen bij wijze van natuurlijk maaibeheer.

Dat vermoedde in 1893 nog niemand, toen IJsvereniging Thialf dit stukje land in de Tsjalberter Petten voor 1100 gulden kocht om er een buitenijsbaan te realiseren. Tot 1967 zou die in gebruik blijven; drie maal werden de Nederlandse kampioenschappen hier verreden en veertien keer de Friese kampioenschappen. Ook werden er internationale wedstrijden gehouden.

Gloednieuw paneel

Al deze informatie staat op een gloednieuw paneel, dat morgenmiddag officieel wordt onthuld door wethouder Jaap van Veen en Ben Takkenberg, voorzitter van Wijkbelang Heerenveen-Noord. ,,Wat wij als Wijkbelang willen is mensen attenderen op bijzondere dingen in de buurt”, zegt Takkenberg. De vereniging stak zo’n tweeduizend euro in het paneel, de gemeente droeg duizend euro bij. Een paar jaar geleden zette Wijkbelang bij Chinees restaurant Rose Garden op de hoek van de Fok en de Schans een dergelijk informatiepaneel, met uitleg over de Terbandster Schans die zich op die plaats bevond.

Het paneel over Oud Thialf komt aan het fietspad Munnikspetten, dat langs het perceel loopt. Daarop staat niet alleen historische informatie. Passanten kunnen ook hun licht opsteken over de bijzondere flora en fauna in het gebiedje. De grootste concentratie klokjesgentiaan van Nederland groeit op deze plek bijvoorbeeld.

Maar ook wateraardbei, moerasviooltje, tormentil, tandjesgras en addertong groeien hier. Addertong komt buiten de kustgebieden bijna nergens voor in Nederland. Zeldzame insecten komen er ook voor: de moerassprinkhaan en de vlindersoort zilveren maan planten zich er voort. Ecoloog Rolf Tienstra uit Luinjeberd heeft de bijzondere soorten in kaart gebracht.

Noordelijke bocht

Overigens gaat het maar om de helft van de voormalige buitenijsbaan. De zuidelijke bocht is vanaf 1978 bebouwd met woningen en de schoolgebouwen van Sevenwolden. Op satellietbeelden van Google Maps is de overgebleven noordelijke bocht nog altijd te zien. Die ligt iets verdiept, zodat die ook volloopt als het hard regent. Afgelopen winter vroor de ijsbaan dicht. Toen mocht er op geschaatst worden. Afgesproken is dat dat alleen kan als de baan door natuurlijke regenval is ondergelopen.

Takkenberg: ,,We gaan er niet kunstmatig water van elders op pompen. Dat is schadelijk voor de ecologie. Bovendien doen hekken en lampen afbreuk aan het natuurlijke karakter. Schaatsen op zo’n historische natuurijsbaan is natuurlijk leuk, maar het mag niet ten koste gaan van de ecologische waarde.”