Corona stuwt cybercrime en Friese fraude

Het aantal meldingen van digitale criminaliteit en fraude in Fryslân neemt fors toe. Cybercrime en fraude (waar ook veel digitale delicten bij zitten) zijn al jaren in opmars, maar de coronacrisis heeft deze ontwikkeling verder aangewakkerd.

Criminelen bedenken meer digitale manieren om ook in coronatijden geld binnen te halen.

Criminelen bedenken meer digitale manieren om ook in coronatijden geld binnen te halen. Foto: ANP

Van cybercrime kwamen in mei 64 meldingen, zo blijkt uit politiecijfers. Dat is ruim een verdubbeling ten opzichte van april en ruim vier keer meer dan in mei 2019. Het werkelijke aantal ligt vermoedelijk nog hoger, want de aangiftebereidheid ligt laag bij digitale delicten.

In mei werden 410 Friese fraudedelicten geregistreerd, meer dan het dubbele van mei 2019. Ook in maart en april dit jaar lag het aantal fraudegevallen in Fryslân hoger dan in diezelfde periode van 2019. Landelijk is dezelfde trend te zien.

Erik Rutkens, practor bij het Noorderpoort College en cyberexpert, ziet een verband met corona. ,,Criminelen zijn ook bang voor corona en houden zich aan de anderhalve meter. Daarom bedenken ze manieren om ook in deze situatie geld binnen te halen.” Hij noemt als voorbeeld een nepwebshop voor mondkapjes of nepmailtjes van ‘banken’ over antibacteriële betaalpassen.

Online werken

Ook speelt mee dat mensen door de crisis meer thuis werken. ,,We werken meer online. En daarbij vervaagt de grens tussen zakelijk en privé soms, en wordt privéapparatuur gebruikt.” Die is vaak minder goed beveiligd dan werksystemen. Ook zijn mensen door hun angst voor corona kwetsbaarder, denkt Rutkens. ,,Daar maken criminelen ook gebruik van. Vooral in het begin gingen mensen bijvoorbeeld zogenaamde bloedtesten bestellen.”

Verder zijn ondernemers extra kwetsbaar door financiële problemen. ,,Als mensen het moeilijk hebben, is cybersecurity vaak niet het eerste waar ze aan denken. Terwijl veel bedrijven die slachtoffer worden van cybercrime failliet gaan.”

Daar staat tegenover dat sommige vormen van traditionele criminaliteit afnamen sinds de coronacrisis. Zo registreerde de politie minder mishandelingen en inbraken dan voor de crisis. Het aantal overlastmeldingen groeide wel sterk. Zo verdubbelde het aantal meldingen van jeugdoverlast in Fryslân in maart, april en mei ten opzichte van diezelfde periode in 2019. Datzelfde geldt voor geluidsoverlast.

Oeble Bouma, operationeel expert bij politie Leeuwarden, ziet ook in het dagelijkse werk een verschuiving sinds de coronacrisis. Hij signaleert vooral een afname qua mishandelingen en inbraken. ,,De kans op succes neemt af nu mensen meer thuis zijn”, meldt hij over dat laatste. ,,Maar inbrekers lijken brutaler te worden. We hebben vrij veel meldingen van mensen die opeens wakker worden met een inbreker naast hun bed.” Dat er meer overlastmeldingen zijn herkent hij ook, vooral over de jeugd en tussen buren. ,,Mensen produceren meer geluid en horen ook meer nu zij meer thuis zijn.”