Dit artikel is vandaag gratis

Van eerlijke trouwringen tot overal groene daken: lees hier meer over de genomineerden voor de verkiezing van de Duurzame Dertig | Deel 1

Wouter Banus van Munus vergroent.

De afgelopen weken zijn bijna 100 initiatieven uit Fryslân, Drenthe en Groningen aangemeld die de wereld waarin wij leven een stukje beter proberen te maken. De ene keer door de bedenkers zelf, een andere keer door een enthousiaste fan.

Van kleine particuliere projecten tot bedrijfsmatige aanpak. In elk geval allemaal met het idee om anderen te inspireren en/of het idee te kopiëren. Uit de inzendingen heeft een jury De Duurzame Dertig gekozen die doorgaan naar de publieksronde. Deze week stellen wij de gelukkigen voor. Dit zijn de eerste zes.

Akkrum

De klanten komen vooral voor de unieke vergaderlocatie en de rust midden op het water. Maar voor Susan Janssen en Jorrit Jouwsma uit Leeuwarden staat de duurzaamheid van hun vergaderboot De Vooruitgang voorop.

Van elektrische motor tot gerecycled wc-papier: over alles is nagedacht. Ze begonnen in 2019. Al snel daarna zorgde corona voor twee jaar stilte op de boot. ,,Om ons verhaal van De Vooruitgang opnieuw onder de aandacht te brengen benadrukken we nu vooral dat - op de frisdranken na - al ons voedsel uit een straal van 25 kilometer rond de ligplaats van de boot in Akkrum afkomstig is”, vertelt Susan Janssen.

De twee merken dat mensen sinds corona minder snel de vergaderboot boeken. ,,Er is toch wel huiver om buiten de deur elkaar te ontmoeten. Als je naar Schiphol kijkt lijkt dat wel mee te vallen, maar wij hebben een andere doelgroep. We zijn niet de Easyjet onder de vergaderlocaties.”

Hun schip inspireert ook anderen, heeft Janssen gemerkt. ,,De mensen achter het nieuwe inspectieschip PW 10 hebben hier vergaderd. Toen ik de PW 10 zag dacht ik wel: ‘die hebben bij ons heel goed rondgekeken.”

Ze zijn blij met de nominatie voor de Duurzame 30. ,,We zijn iedereen al aan het spammen om op ons te stemmen”, grapt ze.

VOF de Vooruitgang

Wie: Susan Janssen en Jorrit Jouwsma
Wat: Vergaderschip VOF de Vooruitgang
Waar: Akkrum
Sinds: 2019
Doel: Energieneutraal vergaderen
Meer info: www.vofdevooruitgang.nl

Noordenveld

Dorpsbelangen in Langelo deed, twaalf (!) jaar geleden, een oproep op een bewonersavond om ‘iets met energie te doen’. Richard Ton en zijn vrouw, import, leek dat wel wat om zich voor in te spannen. Mooie manier ook om wat meer mensen te leren kennen. Maar ja, Langelo telt 100 woningen, zet dat dan wel voldoende zoden aan de dijk?

Als je dan toch ‘iets met energie’ gaat doen, kun je het beter meteen groots aanpakken. En zo werd de hele gemeente Noordenveld (15.000 woningen) werkgebied, natuurlijk met hulp van mensen uit de andere kernen. Inmiddels telt de Energie Coöperatie Noordseveld zo’n 40 vrijwilligers.

,,We zijn begonnen’’, zegt Richard Ton, voorzitter, ,,door mensen te helpen met besparen. We hebben energiecoaches opgeleid om mensen te adviseren. En ja, we zijn huis-aan-huis gegaan.’’

Later kwam daar ook de productie van duurzame energie bij. Daken van boeren werden belegd met zonnepanelen die door de hele buurt werden betaald en waarvan de hele buurt dus de opbrengst deelt. Noordseveld, de grootste energiecoörporatie van Drenthe, is inmiddels een serieuze gesprekspartner van de gemeente. ,,Dat is begonnen nadat wij zeiden dat wij beter in staat zouden zijn om de inwoners mee te krijgen’’, aldus Ton.

Het volgende project dat op stapel staat is een groot zonnepark aan de zuidrand van de gemeente. Daarmee zou Noordenveld in één klap voldoen aan de Regionale Energie Strategie, waarin de duurzaamheidsopgave voor de gemeente per 2030 staat.

Energie Coöperatie Noordseveld

Wie: Energie Coöperatie Noordseveld
Wat: Inwoners helpen met besparen en opwekken duurzame energie
Waar: Noordenveld
Sinds: 2010
Doel: Noordenveld zo duurzaam mogelijk maken
Meer info: energie.vanons.org/cooperaties/energie-cooperatie-noordseveld/

Midden-Drenthe

Jaap van der Stel (68) en zijn vrouw wonen in Hornhuizen en wilden een voedselbos in de buurt van hun huis. Dat was allemaal wat ingewikkeld. Nadat zij vorig jaar hun huis verkochten in Haarlem, waar ze tot hun pensionering woonden, pakten ze het groter aan.

Via een website kwamen ze in contact met een boer in Drenthe. Die had bos gekapt om er landbouwgrond van de te maken. De overheid eist dat dit wordt teruggedraaid. De boer zag daar geen brood in, de familie Van der Stel zag het wél zitten om zo een bijdrage leveren aan het terugdringen van de CO2.

,,Eind vorig jaar was de acht hectare voor ons. Afgelopen winter hebben met hulp van vrijwilligers de eerste honderd jonge bomen aangeplant. De komende vijf, zes jaar hebben we nog wel nodig om het hele stuk vol te zetten. Dat kan alleen maar in de winter’’, aldus Jaap van der Stel.

Waarom een bos? ,,Natuurlijk vanwege de goede invloed van bomen op het klimaat. En voor ons zelf: wij hebben geen zin om dag in, dag uit in de aarde te vroeten of onkruid weg te halen. Het mooie van jonge bomen is, dat het eigenlijk vanzelf een bos wordt.’’

Bos aanleggen

Wie: Jaap van der Stel en echtgenote
Wat: Nieuw bos aanleggen
Waar: Midden-Drenthe
Sinds: Oktober 2021
Doel: bijdragen aan minder CO2 in de lucht

Heerenveen

Alle siersmeden werken met gerecycled materiaal van de groothandel. Annora Poppe gebruikt juist nieuw goud, maar dan wel uit mijnen waar de gouddelvers een goed loon krijgen.

Bij dit zogeheten fairmined goud wordt ook geen kwik gebruikt om het goud te scheiden. ,,Reguliere smeden zou je duurzamer kunnen noemen, maar hun gerecyclede goud komt uit mijnen waar mensen worden uitgebuit. Je moet problemen bij de kern aanpakken. Ik breng met mijn sieraden meer eerlijk goud in het circuit.”

Dit goud is duurder en er zit een behoorlijke premie op, waarmee scholing voor de mijnwerkers en hun gezinnen wordt betaald. Haar sieraden zijn daardoor prijziger. ,,Maar dat geldt voor alles wat duurzaam wordt gemaakt.”

Ze is nog maar kort aan de slag, maar mensen weten haar te vinden. ,Onlangs kwam een stel dat hun trouwringen bewust van fairmined goud wilde hebben. Het zijn ringen met een grote emotionele waarde. Dan is de wetenschap dat het van eerlijke materiaal is gemaakt een plus.”

Bij smeden komt veel chemicaliën kijken. ,,Ik probeer zo duurzaam mogelijk te werken. Na solderen wordt een sieraad schoongemaakt in vitrex, een sterk bijtend zuur. Dat heb ik vervangen door citroenzuur. Dat werkt langzamer maar is een natuurproduct.”

Annora Poppe Jewellery Design

Wie Annora Poppe Jewellery Design
Wat: Sieraden van goud of zilver uit eerlijke mijnen
Waar: Heerenveen
Sinds: 2021
Doel: zo eerlijk en duurzaam mogelijk sieraden maken
Meer info: www.annorapoppe.com

Groningen

Met dat bouwen om te bouwen was Wouter Banus (40) op een gegeven moment wel klaar. Niet dat zijn bedrijf niet liep. Sterker: hij kwam door het noodzakelijke managen niet meer aan met zijn handen werken toe. Dat moest anders. Het moest vooral ook groener.

Met dat bouwen om te bouwen was Wouter Banus (40) op een gegeven moment wel klaar. Niet dat zijn bedrijf niet liep. Sterker: hij kwam door het noodzakelijke managen niet meer aan met zijn handen werken toe. Dat moest anders. Het moest vooral ook groener.

Begin van deze eeuw had hij zich al op de vergroening gestort met een vrachtbrommer op stroom om de binnenstad van Groningen duurzaam te bevoorraden. Het liep spaak. Iets te vroeg in de tijd.

Maar met veel bouwervaring op zak, stortte hij zich op de groene daken. ,,Door daken en muren te vergroenen, zorg je voor meer biodiversiteit en lever je een positieve bijdrage aan het klimaatbeleid’’, aldus Wouter.

Wat zijn bedrijf, Munus Vergroent, uniek maakt is dat ze gaan voor triple duurzaam. Behalve sedumdaken aanleggen, combineren ze dat met zonne-energie. ,,Zonnepanelen brengen meer op als ze verkoelende planten om zich heen hebben.’’ En met oplossingen voor waterbuffering wordt de triple volgemaakt.

De droom van Wouter? ,,Als ik op het Forum sta en geen zwarte daken meer zie. Elk plat dak waarop geen zonne-energie wordt gewonnen of groen is, is een gemiste kans. Nieuwe ontwikkelingen? Wie weet kunnen we over vijf jaar wel voedsel verbouwen op daken. Ik voorzie ongekende mogelijkheden voor sedumdaken.’’

Munus Vergroent

Wie: Wouter Banus, Munus Vergroent
Wat: Vergroenen van daken
Waar: Groningen
Sinds: 2018
Doel: Geen enkel zwart plat dak meer in de stad
Meer info: www.munusvergroent.nl/groendak

Haren

Soms heb je de beste bedoelingen, maar werkt je dak niet mee. Een clubje inwoners van de wijk Maarwold in het westen van Haren wilde graag zonnepanelen. Hun fraaie jaren 30-woningen waren er alleen ongeschikt voor. Kom, dachten ze, dan zoeken we samen toch één groot dak?

,,Maar dat was niet het enige’’, zegt bestuurslid Jan Berenst van de Coöperatie Energiek Maarwold (35 leden, ‘en we breiden bijna wekelijks verder uit’). Hij en zijn buurtgenoten wilden niet alleen groene stroom, maar ook groene straten. ,,We een heleboel bollen geplant en wilde bloemen gezaaid. We sturen een nieuwsbrief rond naar zo’n 100 adressen, en we houden schoonmaakacties in de buurt.’’

Zo leren de bewoners elkaar meteen een beetje kennen; óók een belangrijk doel van Energiek Maarwold. ,,In dit deel van het dorp was weinig te doen en waren bewoners nogal op zichzelf. Als je mensen betrekt bij activiteiten, komt er vanzelf meer cohesie’’, merkt Berenst. ,,Ik heb nu goeie contacten met buren die ik eerst helemaal niet kende.’’

Sinds 3 mei heeft de Coöperatie, na zo’n drie jaar voorbereidingswerk, eindelijk haar zonnepanelen. Ze liggen op het dak van de Nicolaaskerk. ,,We zijn nu op zoek naar een ander geschikt dak, want we willen doorgroeien.’’

Coöperatie Energiek Maarwold

Wie: Coöperatie Energiek Maarwold
Wat: Zonne-energie opwekken, bloemen planten, samen zwerfvuil opruimen
Waar: Haren
Sinds: 2019
Doel: de wijk duurzamer maken en de sociale cohesie vergroten
Meer info: www.energiek-maarwold.nl

Stem op jouw favoriet

Tot en met 19 juni kan je stemmen op jouw favoriete initiatief via www.frieschdagblad.nl/duurzamedertig . De winnaar krijgt een advertentiebudget van €100.000,- om zijn plan aan de man te brengen via de kanalen van Mediahuis Noord, uitgever van Dagblad van het Noorden , de Leeuwarder Courant en het Friesch Dagblad . De twee andere podiumkandidaten hebben elk €50.000,- te besteden. De winnaars worden bekend gemaakt tijdens de finaleavond op 27 juni.

Morgen zullen wij weer zes nieuwe initiatieven aan je voorstellen.

Wie zitten er in de jury?

De jury bestaat uit:
- Henk Moll, hoogleraar natuurlijke hulpbronnen in relatie tot duurzame productie en consumptie aan de Rijksuniversiteit Groningen.
- Marissa de Boer, oprichter en ceo van SusPhos, een bedrijf in Heerenveen dat toonaangevend is op het gebied van het recyclen van fosfaat uit afvalstromen.
- Reinder Hoekstra, directeur van Natuur- en Milieufederatie Drenthe.
- Thereza Langeler, klimaatverslaggever Dagblad van het Noorden .
- Ria Kraa, hoofdredacteur van het Friesch Dagblad .

Nieuws

menu