De lockdown heeft in veel gezinnen sporen nagelaten, veel ouders begrepen lesstof groep 8 niet

De lockdown heeft in veel gezinnen sporen nagelaten. Dat blijkt uit onderzoek van Lifelines, het langjarige bevolkingsonderzoek in Noord-Nederland. Ongeveer een derde van de ouders begreep de lesstof van groep 8 vaak niet. En 11 procent van de basisschoolkinderen speelde tijdens de scholensluiting niet met andere kinderen.

Thuisonderwijs in Breukelen. Sommige thuiswerkende ouders hebben een oppashulp ingeschakeld voor de begeleiding van de kinderen.

Thuisonderwijs in Breukelen. Sommige thuiswerkende ouders hebben een oppashulp ingeschakeld voor de begeleiding van de kinderen. Foto: ANP

In het kader van Lifelines onderzoeken de Rijksuniversiteit Groningen en het UMCG-ziekenhuis ook corona-effecten. De cijfers werpen een blik op hoe ruim 2000 gezinnen met basisschoolkinderen de periode van thuisonderwijs doorkwamen.

De lesstof werd door verreweg de meeste ouders goed begrepen, maar bij stof van groep 8 lag dat anders. Van de ouders met een hbo- of universitaire opleiding zei 20 procent de stof vaak niet te begrijpen en daardoor ook niet altijd goed te kunnen overbrengen. Bij mbo-opgeleiden was dit 39 procent.

Als mijn dochter vroeg ‘heb ik het goed gedaan?’ dan kon ik dat niet altijd precies beoordelen, het zat er niet goed meer in

Anne-Wil de Vries uit Leeuwarden, hbo-opgeleid, heeft een dochter in groep 8. Vakken die haar vroeger minder makkelijk afgingen, vroegen ook nu meer inspanning, merkte ze. ,,Werkwoordspelling, of er nu één d moet staan of twee, dat was nooit mijn sterkste kant. Als mijn dochter vroeg ‘heb ik het goed gedaan?’ dan kon ik dat niet altijd precies beoordelen, het zat er niet goed meer in.”

Bijspijkeren

Ze schafte een boek aan om de kennis bij te spijkeren. ,,Nu leerde ik dus met haar mee. Het was heel leuk om inzicht te krijgen in wat en hoe ze nu eigenlijk leert. Ik zag ook dat sommen volgens een bepaalde methode moeten worden uitgerekend. Ik ken dan het antwoord wel, maar niet die methode, want ik heb het anders geleerd.”

De lesstof voor groep 8 is ook best pittig

Harrie Steenstra van Stichting Noventa, koepel van christelijk basisonderwijs in Achtkarspelen, kijkt niet op van het gegeven uit het Lifelines-onderzoek dat ouders moeite hadden met de stof. ,,De lesstof voor groep 8 is ook best pittig.”

Kwetsbare gezinnen

Scholenkoepels gaven tijdens de lockdowns ook nog fysiek onderwijs, aan onder anderen kinderen uit kwetsbare gezinnen, maar ook kinderen van ouders met vitale beroepen gingen naar school. Zo ook bij Noventa. De stichting bekijkt momenteel hoe het gaat met alle kinderen, wat de schoolprestaties waren, en waar meer ondersteuning nodig is. Steenstra: ,,De eerste indrukken zijn dat kinderen goed gewerkt hebben aan afstandsonderwijs.”

De eerste indrukken zijn dat kinderen goed gewerkt hebben aan afstandsonderwijs

11 procent van de basisschoolkinderen kon tijdens de scholensluiting niet met kinderen buiten het eigen gezin spelen. Dat was niet alleen het geval bij gezinnen met een kwetsbare ouder, ook ouders met een goede gezondheid kozen ervoor de contacten helemaal of deels in te perken. Volgens het onderzoek is 16 procent van de ouders met een goede gezondheid strenger voor zichzelf dan de overheidsmaatregelen voorschrijven, uit bezorgdheid dat zijzelf of hun kinderen ziek kunnen worden.

Strenger

Onderzoeker Lude Franke van het UMCG ziet dat er gedurende de pandemie wisselend gereageerd werd op ontwikkelingen. Sommigen namen de maatregelen gaandeweg minder serieus, anderen werden juist strenger: ‘Met de consequentie dat ouders besluiten dat hun kinderen niet meer met andere kinderen mogen spelen.’

Basisschoolleerlingen vinden het niet leuk om te horen dat tijdens de lockdown de onderwijsachterstanden zijn opgelopen

Basisschoolleerlingen vinden het niet leuk om te horen dat tijdens de lockdown de onderwijsachterstanden zijn opgelopen. ‘De coronacrisis heeft geleid tot vertraging in de ontwikkeling van veel leerlingen’, zo schreef de Inspectie voor het Onderwijs in het rapport De staat van het onderwijs deze week. De inspectie constateerde ook dat de scholen-sluiting het afgelopen jaar de kansongelijkheid in het onderwijs groter maakte.

Alles gedaan

Dit soort nieuws raakt basisschoolleerlingen, merken leerkrachten Natascha Pool en Sander Corporaal van groep 7/8 van Noventa-school cbs De Merlettes in Kootstertille. Corporaal: ,,Kinderen horen op tv dat er achterstanden zijn en dat sommige leerlingen nog jaren de gevolgen van die achterstand zullen merken. Wij horen dat terug in de klas dat ze daarmee zitten. Dan zeggen ze: ‘Maar we hebben toch juist alles gedaan?’”

Pool vult aan: ,,Dat doet heel veel met ze, het maakt ze onzeker. Ik heb ook echt een hekel aan het woord achterstand, en in deze situatie helemaal. Het is geen gemakkelijke tijd geweest, maar de kinderen hebben heel zelfstandig gewerkt. En we zijn ook trots op de ouders, zij waren heel betrokken bij het onderwijs en moesten dat combineren met hun eigen werk.”

We zijn ook trots op de ouders, zij waren heel betrokken bij het onderwijs en moesten dat combineren met hun eigen werk

Uit onderzoek naar de ervaringen van gezinnen met thuisonderwijs tijdens de lockdown van Lifelines blijkt dat 50 tot 60 procent van de ouders goede ervaring met het thuisonderwijs van hun kind hebben. Anneke Mook uit Ureterp zag dat haar zoon, nu in groep 6, thuiswerken juist prettig vond, omdat hij zijn eigen dagindeling kon maken. ,,We moesten hem zelfs temperen. Als we hem niet tegenhielden wilde hij om 7.00 uur al beginnen. Hij werkte het liefst aan een stuk door, zodat hij daarna tijd had voor leuke dingen.”