Drie Friese olympische sporters staan hun medailles niet (gratis) af aan Kaatsmuseum Franeker voor expositie over de Olympische Spelen

Drie olympische medaillewinnaars uit Fryslân hebben hun eremetaal niet willen afstaan aan het Kaatsmuseum in Franeker, waar momenteel een olympische expositie wordt gehouden. Het gaat om de schaatsers Sven Kramer en Rintje Ritsma en zeilster Marit Bouwmeester.

Bram Bonnema voor de vitrine met Olympische medailles van Friese sporters in het kaatsmuseum.

Bram Bonnema voor de vitrine met Olympische medailles van Friese sporters in het kaatsmuseum. Foto: Jaap Schaaf

Voorzitter Bram Bonnema van het Kaatsmuseum vindt het jammer dat de bekende Friese sporters hun prijzen niet in bruikleen hebben gegeven voor de tijdelijke expositie. ,,Der wiene inkelden dy’t fregen oft der ek in finansjele fergoeding tsjinoer stie. Ik sei: wy draaie op frijwilligers en wat op jild fan subsydzjejouwers en sponsoaren. Dus jild kinne wy net betelje. Dan giet it oer”, zegt Bonnema. ,,Al fyn ik it wol hiel spitich dat wy net alle medaljes hawwe.” In totaal zijn er 29 Friese sporters die ooit olympisch eremetaal wonnen.

Het bestuur van het kaatsmuseum stak veel tijd en energie in het naar Franeker halen van zoveel mogelijk olympische medailles met een Fries randje. Aanvankelijk zou de expositie al in 2020 worden gehouden. Vanwege corona gingen de Olympische Spelen niet door en werd de tijdelijke expo ook afgelast. Het ingestuurde of opgehaalde eremetaal werd vervolgens teruggebracht.

Dit voorjaar werden de plakken opnieuw opgehaald, of zelf gebracht door de sporters. De laatst gewonnen olympische medaille, die van Jorrit Bergsma uit Aldeboarn, werd hoogstpersoonlijk door de schaatser gebracht. ,,Hy kaam him op de motor bringen”, vertelt Bonnema. ,,Haw ik in moaie oanlieding om in ritsje te meitsjen, sei er.”

Medailles aangetekend per post of opgehaald

Voormalig springruiter Franke Sloothaak, afkomstig uit Heerenveen, woont tegenwoordig in Duitsland. Hij stuurde zijn rijke oogst aan medailles die hij vergaarde in 1984, 1988 en 1996 aangetekend naar het museum aan de Voorstraat. Verder reisde Bonnema met Marty Slager, eveneens vrijwilliger bij het museum, het hele land door. ,,De sporters fertelden ús prachtige ferhalen.” Zo vertelde kunstschaatser Sjoukje Dijkstra dat ze als elfjarig meisje moederziel alleen naar Engeland verhuisde om daar beter te worden in haar discipline.

De oudste medailles zijn uit 1912. Schermer Jetze Doorman (Balk 1881-Breda 1931) won vier bronzen plakken in Parijs.

Naast de medailles van Kramer, Ritsma en Bouwmeester ontbreekt ook het eremetaal van schaatser Marrit Leenstra. Deze oud-Wykelster woont momenteel in Italië. ,,In famyljelid soe it meinimme, mar fanwege corona koe dat oant no ta noch net, mar dat stiet noch wol yn ‘e planning.”

Het publiek reageert enthousiast op de tijdelijke expositie ‘Van Parijs tot Pyeongchang’, laat Bonnema weten. ,,Elkenien begint dêroer hoe grut as dy medaljes binne. En dat is ek sa. It binne grutte plakken.”

Medailles verzekerd voor 400.000 euro

Penningmeester Theunis Piersma van het kaatsmuseum zegt dat de beveiliging is opgeschroefd. ,,Wy hawwe foar dizze eksposysje in fersekering ôfsletten fan fjouwer ton. Dat is foar it transport en it bewarjen fan de medaljes. Net dat it metaal no sa djoer is, mar de emosjonele wearde is wol grut”, beseft Piersma. ,,De sporters hawwe mei hert en siel striden foar in medalje. Wy as museumbestjoer kinne allinnich mar freegje oft se dy medalje efkes yn brûklien ôfstean wolle. En de ûnderfining is dat hoe langer it lyn is dat se dy medalje wûn hawwe it makliker is om hja even ôf te stean.”

EK Wallball in De Trije in oktober

Kaatsen is niet olympisch, maar het was in 1928 wel een demonstratiesport bij de Olympische Spelen in Amsterdam. Wallball, dat tussen muurkaatsen en squash inzit, maakt wel kans een olympische sport te worden. Dat komt omdat overal ter wereld dezelfde regels gelden. Op 22 en 23 oktober wordt in De Trije in Franeker het Europees kampioenschap Wallball voor junioren gehouden. NOC*NSF is hiervoor uitgenodigd. De organisatie is in handen van de kaatsbond KNKB.

Het management van de Friese sporters die hun olympische medailles niet wilden afstaan voor de expositie in Franeker was gisteren niet bereikbaar voor commentaar.

De expositie ‘Van Parijs tot Pyeongchang’ in het Kaatsmuseum is van dinsdag tot en met zaterdag van 13.00 tot 17.00 uur te zien en in de zomermaanden ook op zondagmiddag.