Dubbele kosten en veel stroomuitval bij Regionale Energie Strategie?

Vanuit de Rijksoverheid werd vorig jaar de Regionale Energie Strategie (RES) geïnitieerd. Dertig verschillende regio’s in Nederland mogen bedenken hoe zij een bijdrage willen realiseren in de opwekking van duurzame energie op land. Dat geldt ook voor ons mooie Fryslân, dat één regio beslaat binnen de RES. Levert dit louter voordelen op?

Overheden en ontwikkelaars besteden steeds meer aandacht aan de natuurlijke inpassing van zonnepanelen op land.

Overheden en ontwikkelaars besteden steeds meer aandacht aan de natuurlijke inpassing van zonnepanelen op land. Foto: ANP

Kijken we op de geografische kaart als onderdeel van het bod van RES regio Fryslân, dan zijn er al veel gebieden ingekleurd met zonnepanelen en windmolens. Lezen we het document van RES regio Fryslân, dan lezen we voornamelijk voordelen van deze energiestrategie. Ook het college van B en W in Tytsjerksteradiel presenteerde uitsluitend voordelen over de activiteiten rondom de RES 1.0.

Toch lijkt de waarheid weerbarstiger. De Groene Rekenkamer heeft een kritische “quick scan” opgesteld over de Friese RES (publicatie: Beoordeling Regionale Energiestrategie Fryslân: Analyse – Quick Scan). De Groene Rekenkamer is een door ingenieurs, wetenschappers en journalisten opgerichte stichting, die kritisch overheidsbeleid op de gebieden natuur, milieu, klimaat, gezondheid en energie doorrekent. De Groene Rekenkamer verricht hierbij onafhankelijk onderzoek om de kosteneffectiviteit van de besteding van belastingmiddelen te bepalen.

De Groene Rekenkamer waarschuwt voor de situatie in Fryslân. Zo hebben ze berekend dat de energierekening van Friese huishoudens verdubbelt en dat de kosten voor het ‘Friese energiesysteem’ stijgen met 79 procent. Ook waarschuwen ze dat er onbalans ontstaat tussen vraag en aanbod op het elektrisch net. Dat is een ernstige constatering. Ook is kans op black-outs (uitvallen stroomvoorziening) aanzienlijk hoger. Daarnaast krijgen we te maken met forse landschapspijn in de mooiste provincie van Nederland.

Hebben we over de gevolgen nagedacht?

Intussen worden we ingehaald door de dagelijkse realiteit: een immense brand in Noardburgum zorgde ervoor dat zonnepaneeldeeltjes werden verspreid over een groot agrarisch gebied in Noordoost-Fryslân. Een rampscenario voor iedere boer. Gevolgen waarover we nog nooit hebben nagedacht.

De 18 verschillende gemeenteraden in Fryslân besluiten eerdaags over het bod van RES regio Fryslân. Het is de vraag waar de raadsleden zich door laten leiden: een groene bril en mooie beloften of kritische publicaties? Onze fractie gaat niet blind instemmen met de RES 1.0 van de regio Fryslân.

In de komende raadsvergadering gaan wij de overige raadsleden in Tytsjerksteradiel vragen om de knelpunten, die zorgvuldig zijn opgesomd door de Groene Rekenkamer, te laten toetsen op correctheid. Door een kundige onafhankelijke persoon of instantie. Wanneer deze bevindingen bekend zijn, dan willen wij het raadsvoorstel over de RES-opgave in Fryslân pas in stemming laten brengen. Alles in de goede volgorde: beter ten halve gekeerd, dan ten hele gedwaald.

Sjaak Hoekstra is raadslid voor de VVD in Tytsjerksteradiel