Aan de zuidkant van Leeuwarden wordt nog gebouwd in voormalige weilanden. Als dit is volgebouwd ligt de nadruk op inbreiding.

EIB wil bouwen in het groen uit de taboesfeer halen. Een ouderwetse gedachte volgens dr. Cees Jan Pen: 'Inbreiding biedt veel mogelijkheden'

Aan de zuidkant van Leeuwarden wordt nog gebouwd in voormalige weilanden. Als dit is volgebouwd ligt de nadruk op inbreiding. Foto: Marchje Andringa

Om het woningtekort weg te werken zou volgens het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) ook gekeken moeten worden naar bouwen in het groen naast inbreiding. Het Deltaplan voor het Noorden, dat voorziet in 200.000 extra woningen in Noord-Nederland, zou volgens de EIB geen soelaas bieden. ,,Je lost de woningvraag van Amsterdam niet op met extra woningen in het Noorden”, zegt directeur Taco van der Hoek van het EIB.

Het EIB onderzocht onder meer de plannen in de verkiezingsprogramma’s voor de Tweede Kamer. ,,Iedereen wil wel met het woningtekort aan de slag, maar we missen hierin concrete oplossingen”, zegt Van der Hoek. ,,Er wordt nog teveel gekeken financiële stimulansen en inbreiding, maar er is meer nodig. Met alleen bouwen op bestaande locaties in de stad komen we waarschijnlijk nog steeds zo’n 300.000 woningen tekort in Nederland. Daarvoor moet echt gekeken worden naar bouwen in het groen.”

Bouwen moet wat Van der Hoek betreft niet gezien worden als het opofferen van een stukje groen. ,,Qua oppervlakte gaat de hoeveelheid groen wellicht een klein beetje achteruit door bebouwing, maar je moet daarbij kijken wat er mogelijk is om bepaalde landschappelijke elementen niet aan te tasten. Op sommige plekken kunnen bijvoorbeeld maar vijftien woningen per hectare worden gebouwd en je moet er met de infrastructuur rekening houden door er niet veel nieuwe verharde paden aan te leggen.”

Het verlies aan oppervlakte kan volgens Van der Hoek weer gecompenseerd worden met een vergroting van de kwaliteit van een groen gebied. ,,Stel, je hebt alleen een weiland en je zet daar woningen in met een paar bomen erbij, dan kan de kwaliteit wel omhoog zijn gegaan.”

Ouderwets

Lector regionale economie en vastgoed Cees Jan Pen van Fontys Hogescholen vindt dat er in het rapport te snel wordt gekeken naar bouwen in het groen als oplossing. ,,Het is een ouderwetse twintigste-eeuwse gedachte dat het sneller is om in het groen te bouwen dan te kiezen voor inbreiding. Dat biedt veel meer mogelijkheden dan nu wordt voorgesteld. Denk bijvoorbeeld aan het ombouwen van kantoorgebouwen voor senioren. Er is een groeiende behoefte bij ouderen om in het centrum te wonen. Hiermee komen weer andere huizen vrij waardoor er niet meer in het groen bij gebouwd hoeft te worden.”

Het EIB houdt in het rapport geen rekening met het aanbod van de noordelijke provincies om 200.000 woningen te bouwen wanneer de Lelylijn er komt.

,,Het is de vraag of mensen dan alsnog bereid zijn om vanuit hun eigen woonplaats in het Westen naar het Noorden te verhuizen. Mensen verhuizen over het algemeen niet ver van hun familie, vrienden en andere kennissen. Het is een hele stap om naar een andere regio te gaan. Met extra woningen in het Noorden los je het woningtekort van Amsterdam niet op.”

Er is alleen gekeken naar het woningtekort in Noord- en Zuid-Holland, Noord-Brabant, Overijssel, Gelderland, Utrecht en Flevoland. ,,Daar zit 90 procent van de totale woningvraag van Nederland.”

Kansen

Wat wethouder Hein de Haan van Leeuwarden betreft zijn er wel degelijk kansen in het Noorden om het woningtekort op te lossen. Hij reageert hiermee op het rapport dat het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) naar buiten bracht over het bouwen in de openbare ruimte. Dat rapport neemt het Deltaplan van het Noorden niet mee dat voorziet in 200.000 extra woningen in Noord-Nederland om de krapte op de woningmarkt elders in het land op te lossen.

,,De woningmarkt kookt droog en je ziet dat er al meer naar perifere gebieden wordt gekeken. Wanneer wij de infrastructuur verbeteren met de Lelylijn hebben we hier een aantrekkelijk vestigingsaanbod.”

Naast de gronden in de Zuidlanden voor onder meer de wijk Middelsee wordt er in Leeuwarden vooral gekeken naar inbreiding voor de langere termijn. ,,We moeten zuinig zijn op ons groen en alleen bouwen in het groen als dat echt nodig is en kleinschalig. Het idee om bepaalde functies te combineren als natuur en wonen is wel interessant. We hebben nu eenmaal ruimtegebrek bij diverse vraagstukken zoals energie, landbouw, natuur en wonen. Het is interessant om te kijken waar we die zaken met elkaar kunnen combineren.”

Lector regionale ontwikkeling bij Fontys Hogescholen Cees Jan Pen benadrukt dat het Noorden zuinig moet zijn op zijn ruimte. ,,De rust en ruimte zijn juist sterke kenmerken en voor nieuwkomers een reden om zich hier te vestigen. Het is zaak om daar voorzichtig mee om te gaan.”