Eerste turbine van Windpark Fryslân in het IJsselmeer gaat deze week de lucht in

Het is een belangrijke week voor het in aanbouw zijnde Windpark Fryslân in het IJsselmeer, want de eerste turbine verrijst. ,,It ôfrûne wykein binne wy begûn mei it opbouwen”, meldt projectdirecteur Anne de Groot. Drie mastdelen zijn toen op elkaar gezet en gisteren is de gondel er bovenop geplaatst.

Windturbines worden opgebouwd in Windpark Fryslân.

Windturbines worden opgebouwd in Windpark Fryslân. Foto: Van der Kloet Fotografie

„De rotor leit der al neist, dy wurdt der op set wannear’t it net te hurd waait.” Dat zal mogelijk al vandaag zijn, maar met de eerste molen wordt voorzichtig omgegaan. „Dy wjukken binne makke om wyn te fangen, mar it moat al wat stil waar wêze as se montearre wurde.” En als de molen er eenmaal staat, moet er een en ander nog intern worden aangesloten. „As de treppen, liften en kabels ek oansletten binne, dan kin er stadich-oan begjinne te draaien. Mar dat sil noch wat wiken duorje.”

In de komende maanden zullen er in het IJsselmeer 89 windturbines met een tiphoogte van 180 meter uit zee oprijzen. De eerste rij wordt van zuid naar noord richting de Afsluitdijk opgebouwd. De tweede rij volgt in tegenovergestelde richting en zo wordt het windpark in een zigzagbeweging langs twaalf onderwaterkabels afgebouwd. ,,Wy stribje dernei om foar de simmer alles opboud te hawwen, dus begjin juny”, zegt De Groot. „Mar wy binne ôfhinklik fan it waar en de technyk.”

Op schema

Het aanleggen van kabels moest halverwege februari vanwege het ijs op het IJsselmeer even worden stilgelegd, maar de bouw, die wordt uitgevoerd door een aannemersconsortium van Van Oord en Siemens Gamesa Renewable Energy, ligt nog steeds op schema. Corona lijkt weinig vat te hebben op de vierhonderd werknemers die op verschillende locaties voor het megaproject bezig zijn. „Minsken op it wetter wurde foar’t se it skip opgean earst test en sitte twa dagen yn karantêne. As alles goed is, wurkje se twa of trije wiken achter inoar yn in koroanabubbel.”

De werknemers slapen op hotelboten in de werkhaven van Oude Zeug, aan de Noord-Hollandse kant van het IJsselmeer. Hier worden ook de wieken van de 89 windturbines gereedgemaakt. In de Amsterdamse Alaskahaven zijn er zo’n honderd werknemers voor het windpark bezig. „Dêr wurde de mûnen oerein set en op pontons pleatst.” Ook Friese bedrijven zijn bij het project betrokken, zoals Amicon uit Franeker, die de interne platformen voor de turbines heeft gemaakt.

Anderhalve terrawattuur

De eerste werkzaamheden voor het windpark begonnen in maart 2019 met de aanleg van leidingen en kabels over land. Bij Breezanddijk is een transformatorstation gebouwd die de opgewekte windenergie omzet naar hoogspanning voor het Friese elektriciteitsnet.

Eenmaal klaar zal het windpark jaarlijks zo’n anderhalve terrawattuur aan groene stroom genereren. Dat is goed voor omgerekend een half miljoen huishoudens, bijna twee keer het aantal huishoudens in Fryslân. De stroom wordt de komende vijftien jaar afgenomen door energieleverancier Eneco. Het windpark begint al over een paar weken stroom te leveren, wanneer de eerste windturbine in de testfase gaat proefdraaien, zegt De Groot.

„Dus it is net sa dat wy wachtsje moatte oant alle 89 wynmûnen der stean en dan ynienen in knop omsette. It giet net yn ien kear mar it is einliks in trochrinnend ferhaal. Mûne foar mûne giet aansen it net op en begjint te produsearjen.”

De opbrengsten uit windenergie gaan deels naar een ‘Omgevingsfonds’, bedoeld voor lokale projecten langs de IJsselmeerkust. Jaarlijks zal het windpark 720.000 euro storten in dit fonds. Hiervoor wordt een stichting opgericht die waarschijnlijk in september van start zal gaan.