Friese biologische landbouw groeit het snelst van Nederland

De biologisch landbouw wint terrein in Fryslân. In 2019 kwamen er 755 Friese biologische hectares bij. Dat is een stijging van 10 procent, en landelijk daarmee de grootste. Met 8314 hectare in totaal is de Friese landbouw nu goed voor een tweede plek in de provinciale lijst, achter Flevoland. Dat blijkt uit cijfers van toezichthouder Skal Biocontrole.

De biologische vakbeurs Bio-beurs de IJsselhallen in Zwolle.

De biologische vakbeurs Bio-beurs de IJsselhallen in Zwolle. Foto: Ruud Ploeg

Branchevereniging Bionext meldt dat in heel Nederland vooral bestaande biologische boeren hun grondgebruik hebben uitgebreid. Het aantal omschakelaars van gangbaar naar biologisch zakte juist naar 124, tegen 161 in 2018. Wel zitten er weer meer ‘omschakelhectares’ in de pijplijn. In totaal kwam er afgelopen jaar landelijk 4,1 procent landbouwareaal bij – in totaal bijna 70.000 hectare nu – en nam het aantal biologisch gecertificeerde bedrijven met 5,6 procent toe tot 2076. Het biologische aandeel in de Nederlandse landbouwsector steeg naar 4,3 procent, het hoogste ooit.

Steeds meer boeren besluiten om te schakelen. Daarmee spelen ze in op een groeiende vraag

,,In de landbouw is een teruggang, maar in biologisch is die er duidelijk niet”, zegt IJsbrand Snoeij, voorzitter van het BioHuis, vereniging van biologische boeren en boerinnen. ,,Steeds meer boeren besluiten om te schakelen. Daarmee spelen ze in op een groeiende vraag. Biologisch is ook een antwoord op actuele vraagstukken als biodiversiteit, klimaat en waterkwaliteit.”

Kennisdeling

BioHuis staat zich voor op een goede samenwerking en kennisdeling met Bionext en de rest van de keten, zoals winkels. In de gangbare landbouw is veel kritiek op supermarkten en inkooppartijen, die relatief veel marge opsnoepen. ,,Voor een overstap moet je als boer wel bewust kiezen. Je volgt namelijk bepaalde principes, het is geen checklist die je afwerkt”, zegt Snoeij.

Van 4 naar 2

De Friese biologische landbouw is de laatste twee jaar met bijna een derde gegroeid, na enkele jaren van stilstand. In 2017 was Fryslân nog de vierde provincie in biologische hectares, nu wordt de tweede plek bezet. Flevoland staat al tijden bovenaan, en groeide afgelopen jaar met 8,8 procent.

Grondprijzen

Sybrand Bouma, biologisch melkveehouder met 130 koeien en natuurbeheerder bij Grou, verklaart de opmars van Fryslân door de beschikbare ruimte, de lagere grondprijzen en mogelijke combinatie met natuurbeheer. ,,In den lande liggen de grondprijzen veel hoger. Hier is ook een flinke stijging geweest, maar het verschil met Brabant kan wel 40.000 euro per hectare zijn. Grond is toch wel het belangrijkste in de omschakeling, je moet de biologische bedrijfsvoering wel rond kunnen krijgen.”

Hij vindt overigens dat die prijs, gebaseerd op hoge efficiëntie, nu niet de daadwerkelijke waarde van grond vertegenwoordigt. ,,Het verlies dat die grond lijdt, wordt niet meegerekend. Als alles biologisch was, dan kreeg grond de prijs die ze hoort op te brengen.”

CBS-cijfers

Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat in Friese biologische bedrijven nu 4,2 procent van het totale landbouwareaal gebruiken. Vooral grasland – vaak voer voor melkvee – schakelde in 2019 van gangbaar om naar biologisch. Van de Friese boerenbedrijven met runderen (waaronder melkvee), kippen en varkens zijn er 119 van de 3276 (3,6 procent) biologisch.

Het aantal ondernemers groeit, omdat de consumentenvraag groeit

,,Het aantal ondernemers groeit, omdat de consumentenvraag groeit”, zegt Michaël Wilde, directeur van Bionext. ,,Steeds meer mensen kiezen voor biologisch. Als burger worden we steeds bewuster, als consument kiezen we nog met onze portemonnee. Aan ons de taak om de consument ook ín de winkel te laten kiezen voor de biologische waarden. Daar kunnen we de hulp van de Europese commissie goed bij gebruiken.”

Europees beeld

Europees doet Nederland het niet goed qua biologische landbouw. Oostenrijk is Europees koploper met 23,4 procent biologisch marktaandeel, gevolgd door Estland (19,6 procent) en Zweden (19,2 procent). Ook Duitsland (6,8 procent), Frankrijk (6 procent) en België (6,2 procent) staan hoger dan Nederland. Bionext wijst als verklaring onder meer op de streefcijfers voor biologische landbouw die in Duitsland, Frankrijk en Denemarken zijn uitgesproken.

Bionext heeft de hoop gevestigd op de Green Deal van eurocommissaris Frans Timmermans. In de plannen om in 2050 een klimaatneutraal continent te zijn neemt biologisch een belangrijke rol in het beoogde voedselsysteem in.