Friese huisartsenvoorzitter: zware pijnstillers blijven dilemma

Opioïden, ofwel sterke pijnstillers, worden steeds vaker langdurig geslikt. Voor een huisarts is het lastig om te bepalen wanneer het middel nog moet worden voorgeschreven.

Oxycodon wordt doorgaans voorgeschreven bij een kankerdiagnose of na een zware operatie.

Oxycodon wordt doorgaans voorgeschreven bij een kankerdiagnose of na een zware operatie. Foto: ANP

Het signaal dat er echt wat moet gebeuren aan het opioïdengebruik in Nederland, is volgens Bart Maats, huisarts in Gorredijk en tevens voorzitter van Huisartsenkring Fryslân, terecht. In 2017 waren er ruim 200.000 mensen die langdurig opioïden gebruikten, zo blijkt uit het onderzoek van Zorgverzekeraars Nederland. Het gebruik van oxycodon is in hetzelfde jaar verviervoudigd ten opzichte van 2010.

Toch kunnen artsen volgens Maats niet simpelweg besluiten om maar minder zware medicijnen te gaan voorschrijven. ,,Patiënten zijn tevreden met de medicijnen omdat ze daardoor geen of minder pijn voelen en dan is een arts ook blij. Maar wat veel mensen vergeten is dat medicijnen als oxycodon ook verslavende effecten hebben.”

Paracetamol

Oxycodon wordt doorgaans voorgeschreven bij een kankerdiagnose of na een zware operatie. Toch schrijven artsen het medicijn bijvoorbeeld ook voor bij extreme rugklachten. ,,Normaal gesproken schrijf je bij pijnklachten paracetamol voor, maar dat hebben mensen meestal zelf al geprobeerd. Daarna worden er vaak ontstekingsremmers voorgeschreven, zoals ibuprofen. Daar krijgen sommige mensen echter maagklachten van en patiënten die bepaalde bloedverdunners slikken mogen het helemaal niet hebben. Er blijft dan nog maar weinig anders over dan morfineachtige middelen, zoals tramadol of uiteindelijk oxycodon.”

Volgens Maats is het wel of niet voorschrijven van morfineachtige middelen een dagelijks dilemma. ,,Aan de ene kant wil je natuurlijk dat je patiënt geen pijn meer heeft, maar aan de andere kant is het niet de bedoeling dat ze langdurig hetzelfde middel slikken.”

Mensen willen gelijk de draad weer oppakken en dat lukt niet zonder zware pijnstillers

Uit onderzoek van Zorgverzekeraars Nederland blijkt dat opioïden in 2017 veruit het meeste werden voorgeschreven door huisartsen. Zij schreven 82 procent van de opioïden en 74 procent van de oxycodon voor. ,,Dit slaat vooral op de herhaalrecepten”, aldus Maats. ,,Vaak wordt het eerste recept uitgeschreven in het ziekenhuis. De ziekenhuisbedden moeten sneller leeg, dus als een arts opioïden voorschrijft, dan is de patiënt natuurlijk sneller op de been.”

Pijn accepteren

Volgens Maats heeft het bovenmatig gebruik van opioïden ook te maken met het gebrek aan acceptatie van pijn. ,,Mensen hebben nou eenmaal pijn na een operatie. Dat is best logisch. Twintig jaar geleden werd gewoon geaccepteerd dat je het even rustig aan moest doen. Nu willen mensen de draad gelijk oppakken en dat lukt niet zonder zware pijnstillers.”

Beter checken

Maats wil in ieder geval proberen om het opioïdengebruik terug te brengen. ,,Dit kan bijvoorbeeld door de herhaalrecepten beter te checken. Een arts moet zich afvragen of het nog wel nodig is om weer oxycodon of een ander morfineachtig middel voor te schrijven. Daarnaast moeten mensen die dit soort medicijnen gebruiken vaker teruggevraagd worden, om samen te bekijken hoe het gaat en of er al afgebouwd kan worden. Dit kost echter veel tijd, die artsen ook moeten besteden aan mensen met urgente klachten. Het blijft dus een dilemma.”

Nieuws

menu