Fryslân heeft veel water en toeristen, dat geeft risico’s

Het aantal verdrinkingsdoden in Nederland lag vorig jaar hoger dan in 2017 en relatief veel verdrinkingen vinden in Fryslân plaats, blijkt uit cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek maandag bekendmaakte. ,,Je hebt echt drie diploma’s nodig om zwemvaardig te zijn.”

De Drachtster reddingsbrigade bij een oefening in de Drachtstervaart, enkele jaren geleden.

De Drachtster reddingsbrigade bij een oefening in de Drachtstervaart, enkele jaren geleden. Foto: Jilmer Postma

Tjebbe van der Meer, regiocoördinator Fryslân van Reddingsbrigade Nederland, noemt voor het relatief hoge aantal verdrinkingen in Fryslân twee oorzaken: ,,Er is hier natuurlijk veel water en er komen veel toeristen. Dat duwt het cijfer omhoog.”

Tussen 2014 en 2018 lag het aantal verdrinkingen in Fryslân op 0,93 per 100.000 inwoners. Landelijk lag dat aantal op 0,55. De steden Amsterdam, Rotterdam en Utrecht scoorden slechter, maar over alle provincies gemeten scoort Fryslân hier het hoogst. ,,En dat is natuurlijk niet een rijtje waarin je bovenaan wilt staan”, aldus Van der Meer.

Warme zomer

Als het gaat om het grotere aantal slachtoffers door verdrinking in 2018 - in heel Nederland verdronken 112 inwoners en 26 buitenlandse gasten, tegenover 85 mensen in 2017 - ziet de Reddingsbrigade Nederland in elk geval één duidelijke oorzaak: de warme zomer van 2018, waardoor veel mensen het water opzochten.

Dat is natuurlijk niet een rijtje waarin je bovenaan wilt staan

En dat geeft risico’s, zegt Van der Meer, want vooral volwassen zwemmers onderschatten nog wel eens de gevaren van het water of overschatten hun eigen zwemcapaciteiten. ,,Eenmaal in het water blijkt het dan toch een stuk zwaarder dan gedacht. Zeker in de zee: de stromingen daar zijn voor iedereen gevaarlijk, daar zwemt zelfs een Maarten van der Weijden niet zomaar tegenin.”

Een belangrijk onderdeel van het werk van de Reddingsbrigade is dan ook voorlichting geven aan mensen die willen zwemmen. ,,We waarschuwen: let op, het is hier gevaarlijk, ga niet te ver het water in. Als ze dat wel doen, halen we ze er soms uit. En als het echt mis gaat, moeten we de zwemmers redden.”

Niet-westerse achtergrond

Een punt van zorg in de cijfers van het CBS is het relatief hoge aantal verdrinkingsslachtoffers dat een niet-westerse migratieachtergrond heeft. In de periode 2014-2018 verdronken in Nederland in totaal 443 mensen. 147 van hen hadden een migratieachtergrond, vaak een niet-westerse.

Helaas een herkenbaar beeld, zegt Van der Meer. ,,Het zit dan vaak minder in de cultuur om kinderen te leren zwemmen. Maar die gaan dan wel mee met vriendjes naar het strand of naar het zwembad, zonder dat er daar speciaal op hen gelet wordt. En dan komen ze in de problemen.”

De Reddingsbrigade wil daarom met gemeenten in gesprek over hoe deze groep bereikt kan worden. ,,Bijvoorbeeld via scholen, met schoolzwemmen of zogenoemde natte gymlessen, zodat deze kinderen ook zwemvaardig worden.”

Zulke kinderen gaan wel mee met vriendjes naar het strand of naar het zwembad, zonder dat er daar speciaal op hen gelet wordt

Zwemvaardig worden en vooral blijven is overigens voor álle kinderen nodig, benadrukt benadrukt Van der Meer. ,,Mensen denken soms dat je met een zwemdiploma A al voldoende zwemvaardig bent. Dat is absoluut niet het geval. Je hebt echt drie diploma’s nodig: A, B en C. En zelfs dan moet je het blijven onderhouden door regelmatig te zwemmen.”